Måmdey

Måmdey (so plaece Mâmdî, fr: Malmedy) est ene comene del Walonreye, le province di Lidje.

Dimorants: 11.394 (2002)
Limero del posse:
Limero diyalectolodjike:
Arondixhmint: Vervî
Sipotaedje:
Sitindêye: 100,62 km²
Dinsité: 113,24 djins/km²
Ban d' Måmdey: Måmdey avou Belvå-Lignouveye, Bévurcé

Etimolodjeye

Fåve etimolodjike: C' esteut deus gaméns, onk ki vleut esse mwaisse. Ijheut djeut tofer "mi mame dit (ki ci u ça)" po-z acertiner çou k' i djheut. Si camaeråde, cwand on lyi dmandéve dou k' il esteut, i respondeut di "m' mame dit" -> Mamdi.

Istwere

Fondåcion d' on covént dins les bwès e 648, par Sint Rmåke, i dvénrè abeye et srè rmetowe avou Ståvleu po fé li Principåté di Ståvleu-Måmdey. Djalotes ene di l' ôte, elle alît ene d' on costé et l' ôte di l' ôte diviè l' an 1000, dj' ô bén: Ståvleu avou Lidje, Måmdey avou Cologne.

E 1815, li Cossina d' Wîne dina les pårotches di l' evetchî d' Cologne al Prûsse. Eto, Måmdey divna Prûssyin (çou k' on lomrè l' Walonreye Prûssyinne), et mwaisse-veye d' on canton (kreis).

E 1887, on rmeta eshonne les hamteas tot ahivant li comene di Bévurcé.

E 1920, Måmdey fourit metou avou l' Beldjike, avou les Redîmés Payis (cossina d' Versailles, 1925). Di 1940 a 1944, li veye fourit, cor on côp, rclamêye almande. Elle a a stî foirt avadjeye påzès bombårdumints a l' Ofinsive da Von Rundstedt (decimbe 1944).

Foclore et tourisse

maumdey_cwarmea_wi.jpg

Li memoriå do massake di Bawgné, la kel 17 di decimbe 1944, tins di l' ofinsive da Von Rundstedt, les SS ont fuziyî 84 prijhnîs d' guere estazunyins.
Li circût d' coûsse di Formule 1 di Spå-Francortchamp, nén lon erî d' la.
Li rsieve naturele des Hôtès Fagnes
Li cwarmea cwarmea d' Måmdey wice k' on rtrove des persounaedjes avou des nos walons: les haguetes avou les hape-tchå, li trouvlai.

Tuzance walone

Royå Club Walon di Måmdey

Sicrijheus d' walon

Difoûtrinnès hårdêyes