Gourt Home::Gourt :: Shogi
Related Topics:Shogi
Shogi.jpg Shogi (將棋 hay Tướng kỳ) cùng với cờ vua và cờ tướng là các thành viên trong một gia đình. Tất cả đều có chung một nguồn gốc từ trò chơi Saturanga của Ấn Độ từ thế kỷ 6. Shogi rất phổ biến ở Nhật Bản và thường được gọi là cờ Nhật.
Luật chơi
Mục đích
Mục đích của Shogi là chiếu hết Vua đối phương.Bàn cờ và quân cờ
Hai người chơi, Đen và Trắng (hoặc sente và gote), trên một bàn cờ 9×9. Các ô không có phân biệt gì về màu sắc như cờ vua.Mỗi người chơi có một bộ quân gồm 20 quân hình nêm kích cỡ gần giống nhau, bao gồm: (từ quân mạnh nhất đến yếu nhất)
- 1 Vua
- 1 Xe
- 1 Tượng
- 2 Tướng vàng
- 2 Tướng bạc
- 2 Mã
- 2 Hương xa
- 9 Tốt
Mỗi quân có tên gồm 2 chữ Hán thường được khắc trên mặt quân bằng mực đen. Trên mỗi mặt trái của quân, trừ quân Vua và Tướng vàng, là một hay hai chữ khác thường được khắc bằng mực đỏ, dùng để chỉ ra là quân này đã được phong cấp. Quân của 2 người chơi không khác nhau về màu sắc, thay vì vậy mỗi quân có hình như cái nêm và hướng về phía trước, đối diện với đối phương. Nhìn hướng của quân sẽ biết quân đó thuộc bên nào.
Chữ Hán trên mặt quân đã làm nản lòng nhiều người không biết chữ Hán đến với Shogi. Điều này đã dẫn đến việc phát triển quân được phương Tây hóa, hoặc quốc tế hóa, bằng cách thay các chữ Hán khó đọc bằng các chữ viết tắt của các quân (K, R, B v.v.). Tuy vậy vì cũng chỉ có chừng đó chữ cái và quân cờ mạnh thì được làm to hơn, nên các quân cờ như vậy không được phổ biến.
Sau đây là bảng tên các quân với chữ Nhật tương ứng. Tên viết tắt dùng trong việc bình luận và ghi chép ván cờ.
| Tên tiếng Anh | Kanji | Rōmaji | Unicode | Hiragana | Viết tắt | Hán-Việt | Nghĩa |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Black king | 玉将 | gyokushō | 7389 5c06 | ぎょくしょう | 玉 (gyoku) | Ngọc tướng | Tướng ngọc |
| White king | 王将 | ōshō | 738b 5c06 | おうしょう | 王 (ō) | Vương tướng | Tướng vua |
| Rook | 飛車 | hisha | 98db 8eca | ひしゃ | 飛 (hi) | Phi xa | Xe bay |
| Promoted rook | 龍王 | ryūō | 7adc 738b | りゅうおう | 龍 or 竜* (ryū) | Long vương | Vua rồng |
| Bishop | 角行 | kakugyō | 89d2 884c | かくぎょう | 角 (kaku) | Giác hành | Di chuyển góc |
| Promoted bishop | 龍馬 | ryūma | 7adc 99ac | りゅうま | 馬 (uma) | Long mã | Ngựa rồng |
| Gold general | 金将 | kinshō | 91d1 5c06 | きんしょう | 金 (kin) | Kim tướng | Tướng vàng |
| Silver general | 銀将 | ginshō | 9280 5c06 | ぎんしょう | 銀 (gin) | Ngân tướng | Tướng bạc |
| Promoted silver | 成銀 | narigin | 6210 9280 | なりぎん | Thành ngân | Thành bạc | |
| Knight | 桂馬 | keima | 6842 99ac | けいま | 桂 (kei) | Quế mã | Ngựa quế |
| Promoted knight | 成桂 | narikei | 6210 6842 | なりけい | Thành quế | Thành quế | |
| Lance | 香車 | kyōsha | 9999 8eca | きょうしゃ | 香 (kyō) | Hương xa | Xe hương |
| Promoted lance | 成香 | narikyō | 6210 9999 | なりきょう | Thành hương | Thành hương | |
| Pawn | 歩兵 | fuhyō | 6b69 5175 | ふひょう | 歩 (fu) | Bộ binh | Lính đi chân |
| Promoted pawn | と金 | tokin | 3068 91d1 | ときん | と (to) | ? kim | Thành vàng |
Chữ viết trên mặt trái, của các quân để chỉ ra quân đã được phong cấp, thường được viết bằng mực đỏ theo kiểu chữ thảo rất khó đọc.
Xếp hạng
Hệ thống xếp hạng của shogi tương tự như ở cờ vây hay Judo. Có 2 hệ thống xếp hạng riêng biệt: không chuyên và chuyên nghiệp.Người mới tập chơi bắt đầu bằng xếp hạng không chuyên level 15-kyu, tiến lên dần tới 1-kyu, sau đó chuyển sang 1-dan, tiếp tục tới 6-dan.
Không chuyên 6-dan tiếp tục lên tới xếp hạng chuyên nghiệp 4-dan, rồi tăng dần tới 9-dan chuyên nghiệp là hạng cao nhất. Ở Nhật Bản để lên được đẳng (dan) cao hơn, các kỳ thủ phải có các xếp hạng cao nhất trong giải đấu thăng hạng hằng năm.
Hiện nay hệ thống này được sử dụng song song với hệ thống tính điểm ELO như của cờ vua. Khác biệt rõ nhất giữa 2 hệ thống là đẳng cấp dan-kyu chỉ tăng hoặc giữ nguyên không cấp thêm chứ không lên xuống như hệ số ELO.
Xem *.
Thế cờ ban đầu
En-300px-Shogi.png Ở thế khởi đầu, quân được bố trí thành 3 hàng (xem hình).Hàng cuối cùng được bố trí đối xứng. Vua ở giữa, từ ngoài vào trong là Hương xa, Mã, Tướng bạc, Tướng vàng.
Hàng thứ hai có:
- Quân Tượng ở tay trái của người chơi, vị trí trên quân Mã trái.
- Quân Xe ở tay phải của người chơi, vị trí trên quân Mã phải.
Hàng thứ ba có 9 Tốt.
Cách chơi
Khởi đầu bên Đen đi trước, sau đó là tuần tự theo lượt. Khái niệm Đen/Trắng dùng để chỉ các bên khi thảo luận về ván cờ chứ không phải chỉ màu quân. Có thể "đi quân" hoặc "thả quân". Khi đi quân tới miền phong cấp thì có thể "phong cấp cho quân" thành quân mới.Các ván cờ shogi chuyên nghiệp được chơi có đồng hồ tính giờ như cờ vua.
Đi quân và bắt quân
Sau đây là bảng cách đi của từng quân. Bên trái là quân ban đầu, bên phải là quân đã được phong cấp.- ○: Đi được 1 ô theo hướng đã định
- │─＼／: Đi được số ô tùy ý theo hướng đã định (Xe và Tượng)
| Vua (Trắng) | Vua (Đen) | |||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Vua có thể đi 1 ô theo mọi hướng. |
| ○ | ○ | ○ | ||
| ○ | 王 | ○ | ||
| ○ | ○ | ○ | ||
| ○ | ○ | ○ | ||
| ○ | 玉 | ○ | ||
| ○ | ○ | ○ | ||
| ○ | ○ | ○ | ||
| ○ | 金 | ○ | ||
| ○ | ||||
| ○ | ○ | ○ | ||
| 銀 | ||||
| ○ | ○ | |||
| ○ | ○ | ○ | ||
| ○ | 全 | ○ | ||
| ○ | ||||
| ＼ | ／ | |||
| ＼ | ／ | |||
| 角 | ||||
| ／ | ＼ | |||
| ／ | ＼ |
| ＼ | ／ | |||
| ＼ | ○ | ／ | ||
| ○ | 馬 | ○ | ||
| ／ | ○ | ＼ | ||
| ／ | ＼ |
| │ | ||||
| │ | ||||
| ─ | ─ | 飛 | ─ | ─ |
| │ | ||||
| │ |
| │ | ||||
| ○ | │ | ○ | ||
| ─ | ─ | 竜 | ─ | ─ |
| ○ | │ | ○ | ||
| │ |
| ☆ | ☆ | |||
| 桂 | ||||
| ○ | ○ | ○ | ||
| ○ | と | ○ | ||
| ○ | ||||
| │ | ||||
| │ | ||||
| 香 | ||||
| ○ | ○ | ○ | ||
| ○ | と | ○ | ||
| ○ | ||||
| ○ | ||||
| 歩 | ||||
| ○ | ○ | ○ | ||
| ○ | と | ○ | ||
| ○ | ||||
Mỗi quân của Shogi có cách đi riêng của nó.
Vua, Tướng vàng, Tướng bạc và Tốt đi từng ô một. Nếu một quân của bên đối địch đang chiếm ô đó thì quân đó sẽ bị bắt, và lấy ra khỏi bàn cờ. Nếu một quân của cùng bên đang chiếm ô đó thì kỳ thủ không thể di chuyển một quân khác đến cùng một ô.
Mã là quân độc nhất có thể "nhảy qua" các quân khác để đi đến một ô mới, các quân đó có thể là cùng bên hay khác bên. Các quân bị nhảy qua không bị ảnh hưởng nào trong việc Mã di chuyển.
Hương xa, Tượng và Xe có thể đi một hay nhiều ô theo các hướng khác nhau; Hương xa chỉ có thể đi thẳng về phía trước, Tượng chỉ có thể đi theo 4 hướng chéo (trước trái, trước phải, sau trái và sau phải) trong khi Xe đi theo 4 hướng thẳng (trước, sau, trái và phải). Trên đường đi nếu chúng gặp một quân của bên đối địch, chúng sẽ bắt quân đó và dừng tại ô đó. Nếu chúng gặp một quân của cùng bên thì chúng phải dừng tại ô trước ô đó.
Vua
Shogi_king.jpg Vua có thể:- đi thẳng vào một trong 4 ô: trước, sau, trái hay phải, hoặc
- đi chéo vào một trong 4 ô: trước phải, trước trái, sau phải hay sau trái,
Tổng cộng có 8 cách đi cho Vua.
Tướng vàng
Shogi_gold.jpg Tướng vàng có thể:- đi thẳng vào một trong 4 ô: trước, sau, trái hay phải, hoặc
- đi chéo vào một trong 2 ô: trước phải hay trước trái (không được đi chéo về phía sau),
Tổng cộng có 6 cách đi cho Tướng vàng.
Tướng vàng không bao giờ được phong cấp.
Tướng bạc
Shogi_silver.jpg | Shogi_silver_p.jpg Tướng bạc có thể:- đi chéo vào một trong 4 ô: trước phải, trước trái, sau phải hay sau trái, hoặc
- đi thẳng vào ô ngay trước mặt,
Tổng cộng có 5 cách đi cho Tướng bạc.
Một Tướng bạc chưa được phong cấp đi lùi nhanh hơn một Tướng bạc đã được phong cấp, do đó trên bàn cờ thường có một Tướng bạc không được phong cấp.
Sau khi được phong cấp Tướng bạc đi như Tướng vàng.
Mã
Shogi_knight.jpg | Shogi_knight_p.jpg Giống như cờ vua, Mã của Shogi đi theo hình chữ L; khác với cờ vua, nó chỉ có thể đi về phía trước, nếu ô đi đến chưa bị chiếm bởi một quân cùng bên. Do đó, tổng cộng có 2 cách đi cho Mã.Điểm đáng chú ý là Mã của Shogi "nhảy" qua các quân khác để đi đến ô nó muốn đến, nó không thể bị ngăn cản như trường hợp Mã của cờ tướng.
Vì khả năng "nhảy" đó người ta thường giữ một Mã không phong cấp tại vùng đối địch của bàn cờ. Tuy nhiên, vì nó không thể đi ngang hay đi lùi, Mã phải được phong cấp khi đến một trong hai hàng cuối của bàn cờ vì nếu không nó không đi được nữa.
Sau khi được phong cấp Mã đi như Tướng vàng.
Hương xa
Shogi_lance.jpg | Shogi_lance_p.jpg Hương xa có thể đi thẳng đến một ô bất kỳ nào về phía trước của nó, nếu không bị ngăn cản bởi một quân của cùng bên. Nó không thể đi ngang hay đi lùi.Bình thường người ta hay giữ một Hương xa không được phong cấp tại vùng đối địch của bàn cờ. Vì không thể đi ngang hay đi lùi, Hương xa phải được phong cấp khi đến hàng cuối của bàn cờ.
Sau khi được phong cấp Hương xa đi như Tướng vàng.
Tượng
Shogi_bishop.jpg | Shogi_bishop_p.jpg Tượng có thể đi chéo đến một ô bất kỳ nào trong 4 hướng chéo, nếu không bị ngăn cản bởi một quân của cùng bên.Vì Tượng chỉ đi chéo nên Tượng chưa được phong cấp chỉ có thể kiểm soát được nửa số ô trên bàn cờ.
Sau khi được phong cấp Tượng giữ các bước đi của nó và thêm các bước đi của Vua.
Xe
Shogi_rook.jpg | Shogi_rook_p.jpg Xe có thể đi thẳng đến một ô bất kỳ nào trong 4 chiều thẳng: trước, sau, phải và trái, nếu không bị ngăn cản bởi một quân của cùng bên.Sau khi được phong cấp Xe giữ các bước đi của nó và thêm các bước đi của Vua.
Tốt
Shogi_pawn.jpg | Shogi_pawn_p.jpg Tốt chỉ có thể đi thẳng đến ô ngay trước mặt (nó không thể đi lùi hay đi ngang), nếu ô đó không bị chiếm bởi một quân của cùng bên.Vì Tốt không được đi lùi hay đi ngang, nó phải được phong cấp khi đến hàng cuối của bàn cờ. Trên thực tế, người ta luôn tìm cách phong cấp cho Tốt.
Sau khi được phong cấp Tốt đi như Tướng vàng.
Có 2 luật ngăn cấm việc thả quân Tốt vào bàn cờ (xem bên dưới).
Phong cấp
Đối với một kỳ thủ, "vùng phong cấp" là 3 hàng cuối tại phía bên kia của bàn cờ, hay nói một cách khác là 3 hàng sắp quân của bên đối địch khi ván cờ bắt đầu. Khi một quân cờ đi ngang qua ranh giới của vùng phong cấp (dù là đi ngang qua để đi vào hay đi ngang qua để đi ra, nhưng không phải là "thả quân") thì quân cờ đó có thể được phong cấp, nhưng không bắt buộc. Khi chọn phong cấp thì quân cờ sẽ được lật ngược để hiện ra giá trị mới của nó.Một quân sau khi được phong cấp sẽ có cách đi mới. Luật phong cấp cho các quân là:
- Vua và Tướng vàng không bao giờ được phong cấp; và một quân đã được phong cấp sẽ không được phong cấp thêm.
- Tướng bạc, Mã, Hương xa và Tốt, sau khi được phong cấp, sẽ không đi như cũ mà đi như một Tướng vàng.
- Tượng và Xe, sau khi được phong cấp, sẽ giữ cách đi cũ và thêm cách đi của Vua. Điều này có nghĩa là Tượng sau khi được phong cấp sẽ có thể đi đến toàn thể các ô trên bàn cờ.
Tuy không bắt buộc nhưng khi một Tốt, Mã hay Hương xa đến hàng cuối cùng của bàn cờ thì nó phải được phong cấp, nếu không nó sẽ không còn nước đi. Với cùng lý do, khi một Mã đến hàng trước hàng cuối cùng thì nó cũng phải được phong cấp.
Sau khi bị bắt thì các quân phong cấp trở lại dạng bình thường (chưa phong cấp) của chúng.
Thả quân
Trong Shogi các quân bị bắt theo đúng nghĩa đen. Có nghĩa là sau khi bị bắt chúng được giữ lại "trong tay", và có thể được thả lại vào trong bàn cờ như là một quân của người đã bắt nó. Khi đến lượt, thay vì đi quân, kỳ thủ có thể đưa một quân bị bắt từ trước và đặt chúng (dưới dạng chưa phong cấp) ở bất kỳ ô nào còn trống. Quân được thả, kể từ đó, trở thành một quân của kỳ thủ đó. Từ chuyên môn gọi là "thả quân".Nước đi thả quân không được ăn quân của phe đối địch, và quân được thả không được phong cấp ngay nếu được thả trong vùng phong cấp. Tuy nhiên nó có thể ăn quân và được phong cấp ở các nước đi kế tiếp.
Quân được thả phải có khả năng thực hiện nước đi hợp lệ. Do đó Tốt, Mã, Hương xa không được phép thả trên hàng xa nhất. Tương tự quân Mã cũng sẽ không được thả ở hàng 8.
Có 2 luật hạn chế việc thả quân Tốt:
- Một quân Tốt không thể được thả trên cùng cột với một quân Tốt chưa được phong cấp của cùng bên (phong cấp rồi không tính). Nếu kỳ thủ có Tốt chưa phong cấp trên tất cả các cột sẽ không thả được quân Tốt nào. Vì lý do này, các kỳ thủ thường thí 1 Tốt để rộng đường thả quân.
- Quân Tốt có thể thả để tạo thành thế chiếu Vua, nhưng không được thả để chiếu hết. Các quân còn lại có thể được thả và chiếu hết Vua địch. Quân Tốt có sẵn trên bàn cờ mới có thể được đi nước chiếu hết Vua, hoặc quân Tốt được thả đóng vai trò hỗ trợ các quân khác chiếu hết.
Thường hai bên tiến hành đổi Tượng ở ngay đầu ván cờ. Quân Tượng "trong tay" này có thể dùng để thả khi tấn công cũng như khi phòng thủ.
Chiếu và chiếu hết
Khi một kỳ thủ đi một nước dọa bắt Vua đối phương ở nước đi tiếp theo, nước đi đó gọi là nước "chiếu Vua" và Vua đó đang "bị chiếu". Nếu một Vua đang bị chiếu và không có nước đi hợp lệ nào để thoát khỏi thì nước chiếu đó được gọi là "chiếu hết" và người chiếu hết thắng ván cờ.Để nói "chiếu!" bằng tiếng Nhật, nói "ōte!" (王手). Việc này không bắt buộc và có thể là do ảnh hưởng của cờ vua. Trong tiếng Nhật, chiếu hết là tsume (詰め) hoặc ōtedzume (王手詰め).
Kết thúc ván cờ
Một kỳ thủ bắt được Vua của đối phương là người thắng cuộc. Trong thực tế việc này ít xảy ra vì một bên sẽ tự nhận thua khi thấy không cứu vãn được thất bại.Nếu một bên không bị chiếu nhưng không có nước đi hợp lệ thì sẽ bị xử thua (giống cờ tướng).
Trong Shogi chuyên nghiệp, một kỳ thủ đi sai luật sẽ bị xử thua ngay. Trong các giải khác việc này được nhân nhượng đôi chút.
Có 2 cách hòa cờ trong shogi: lặp lại nước đi (千日手 sennichite) và Vua cùng tồn tại (持将棋 jishōgi).
Nếu thế cờ lặp lại 4 lần với nước đi của cùng một kỳ thủ, thì ván cờ coi là không được tính. Hai thế cờ được coi là giống nhau khi quân trong tay và thế cờ trên bàn cùng giống nhau. Tuy nhiên, thế cờ đó không được là thế chiếu Vua, kỳ thủ nào chiếu lặp 4 lần sẽ bị xử thua ngay.
Trong Shogi chuyên nghiệp các ván cờ hòa theo kiểu lặp nước này sẽ không tính là một ván hòa mà các kỳ thủ sẽ chơi lại ngay ván khác, với màu quân thay đổi và thời gian ít hơn.
Ván cờ hòa với Vua cùng tồn tại (jishogi) khi cả hai quân Vua cùng vào vùng phong cấp của bên mình và cả hai đều không còn khả năng chiếu hết đối phương hoặc ăn thêm quân. Khi tình trạng này xảy ra thì dùng cách tính điểm các quân của từng bên để tìm ra người thắng cuộc: mỗi quân Xe hoặc Tượng tính 5 điểm, và các quân khác trừ Vua tính 1 điểm (quân phong cấp chỉ tính như quân thường). Bên nào có ít hơn 24 điểm sẽ bị xử thua. Nếu cả 2 bên đều có ít hơn 24 điểm thì ván cờ sẽ không được tính.
Chấp quân
Các ván cờ giữa các đấu thủ chênh lệch về trình độ thường chơi với chấp một hay nhiều quân. Trong một ván cờ có chấp quân, một hay nhiều quân của Trắng được bỏ hẳn ra ngoài trước khi Trắng luôn được đi nước đầu tiên. Chú ý là quân đã được chấp sẽ không xuất hiện lại trong ván cờ và không thả được quân đó nữa. Việc mất cân bằng khi chấp quân này không lớn như trong cờ vua vì lợi thế hơn quân trong Shogi không lớn như vậy, và người chấp quân chỉ cần ăn quân nào là có thể dùng quân đó.
Các cách chấp quân thông dụng, từ nhỏ đến lớn:
- Hương xa: bỏ quân Hương xa trái của Trắng.
- Tượng: bỏ quân Tượng của Trắng.
- Xe: bỏ quân Xe của Trắng.
- Xe và Hương xa: bỏ quân Xe và Hương xa trái của Trắng.
- Hai quân: bỏ quân Xe và quân Tượng của Trắng.
- Bốn quân: bỏ quân Xe, quân Tượng và 2 Hương xa của Trắng.
- Sáu quân: bỏ quân Xe, quân Tượng, 2 Hương xa và 2 Mã của Trắng.
Các cách chấp khác: 5 quân, chấp Hương xa phải... cũng thỉnh thoảng được dùng. Tranh luận về mối liên quan giữa việc chấp bao nhiêu khi trình độ chênh lệch vẫn chưa thống nhất.
Ghi chép ván cờ
The method used in English-language texts to express shogi moves was established by George Hodges in 1976. It is derived from the algebraic notation used for chess, but differs in several respects.
A typical example is P-8f. The first letter represents the piece moved: P = pawn, L = lance, N = knight, S = silver, G = gold, B = bishop, R = rook, K = king. Promoted pieces have a + added in front of the letter. e.g., +P for a tokin (promoted pawn). The designation of the piece is followed by a symbol indicating the type of move: - for an ordinary move, x for a capture, or * for a drop. Next is the designation for the square on which the piece lands. This consists of a number representing the file and a lowercase letter representing the rank, with 1a being the top right corner (as seen from Black's point of view) and 9i being the bottom left corner. (This method of designating squares is based on Japanese convention, which, however, uses Japanese numerals instead of letters. For example, the square 2c is denoted by 2三 in Japanese.)
If a move entitles the player to promote the piece, then a + is added to the end to signify that the promotion was taken, or an = to indicate that it was declined. For example, Nx7c= indicates a knight capturing on 7c without promoting.
In cases where this would be ambiguous, the starting square is added to the letter for the piece. For example, in the initial position Black has two golds which can be moved to square 5h in front of the king, and these are distinguished as G6i-5h (from the left) and G4i-5h (from the right).
Moves are commonly numbered as in chess. For example, the start of a game might look like this:
1. P-7f P-3d
2. P-2f G-3b
3. P-2e Bx8h+
4. Sx8h S-2b
In handicap games White plays first, so Black's move 1 is replaced by an ellipsis.
Chiến lược và chiến thuật chơi Shogi
Do quân của Shogi không bị chết mà chỉ bị bắt và thay đổi từ bên này qua bên kia nên mỗi ván cờ là một cuộc chiến ác liệt với tàn cuộc là một cuộc thi xem ai chiếu hết trước. Tỷ lệ hòa cờ, do đó, chỉ là 1-2%.
"Thả quân" là một trong những điểm độc đáo và hấp dẫn nhất của Shogi so với cờ vua hay cờ tướng. Khả năng này tạo ra một chiến lược mới, với việc phòng thủ được nhấn mạnh. Tấn công chớp nhoáng sẽ tạo ra nhiều lỗ hổng trong thế trận ở nhà và tạo điều kiện cho đối phương thả quân phản công ngay khi có quân cầm ở tay. Vì Tốt tấn công trực diện và không thể bảo vệ lẫn nhau, chúng thường bị mất lúc khai cuộc và là quân thích hợp để thả trong các trường hợp trên. Thả một quân Tốt sau tuyến phòng thủ của đối phương, phong cấp cho nó và thả quân Tốt khác ngay sau để bảo vệ quân Tốt trước là cách tấn công hiệu quả.
Phối hợp trong việc thả quân là một chiến thuật quan trọng của Shogi. Nên giữ một quân Tốt trong tay để tấn công, và tính toán các thế thả quân có thể.
Quyết định ngay trong khai cuộc có nên trao đổi Tượng hay không cũng là một vấn đề cần suy nghĩ. Nếu đổi, quân Tượng này có thể thả vào đất địch tấn công 2 quân của đối phương cùng một lúc. Kể cả khi bị đuổi phải rút về, quân Tượng này có thể được phong cấp và thống trị bàn cờ.
Tuy vậy, các quân tấn công có thể bị mắc kẹt lại ở phần đất địch khi đối phương thả một quân Tốt chặn đường rút về. Vì vậy quân Xe mạnh nhất thường đứng xa từ sân nhà hỗ trợ cho các quân khác yếu hơn tấn công.
Một loại tấn công phổ biến dùng Tướng bạc (bogin attack) là tấn công bằng cách đưa một quân Tướng bạc lên cùng hàng với cột có quân Xe. Vì Tướng bạc có thể lùi dễ dàng trong khi Tướng vàng lại bảo vệ tốt các quân ở cạnh mình, nên Tướng bạc dùng chủ yếu khi tấn công, còn Tướng vàng chủ yếu cho phòng thủ.
Có rất nhiều các khai cuộc "chuyển Xe" (ranging rook), trong đó quân Xe di chuyển về hướng trung tâm hoặc bên trái của bàn cờ để hỗ trợ tấn công. Tuy vậy vì là quân mạnh nên Xe cũng bị tập trung tấn công bởi các quân khác yếu hơn, nên thông thường Vua và Xe được đặt ở hai cánh khác nhau để đảm bảo an toàn cho Vua.
Tiến Tốt biên có thể giúp phát động tấn công từ hai cánh. Thông thường khi một bên tiến Tốt biên, bên kia phải quyết định có nên tiến Tốt biên đối đầu ngay để tránh các trung cục phức tạp, hoặc dành nước đi đó cho phản công trên cánh đối diện.
Vì phòng thủ là rất quan trọng cùng với việc các quân của Shogi đi khá chậm chạp, giai đoạn khai cuộc thường kéo dài chừng 20 nước hoặc hơn với việc sắp xếp Xe, Tượng và đưa Vua vào vị trí an toàn trước khi tổ chức tấn công.
Nhập thành Yagura
Nhập thành Yagura được coi là một trong những thế khởi đầu mạnh nhất trong Shogi. Yagura bảo vệ Vua rất vững chắc; một hàng tốt an toàn; các quân Tượng, Xe và một Tốt chuẩn bị một cuộc tấn công với sự hỗ trợ của Tướng bạc hoặc Mã cạnh Xe. Tuy vậy đối thủ cũng dễ dàng nhập thành y hệt nên không bên nào có lợi thế.Thay vì đưa quân Tốt tại cột Xe lên hai nước như hình vẽ, quân Tốt cột thứ ba thường được đẩy lên, cho phép cả quân Tướng bạc và quân Mã cạnh Xe tham gia hỗ trợ tấn công. Nước đẩy Tốt lên thường được đi rất sớm, ngay cả khi còn đang nhập thành.
Thứ tự các nước đi khi nhập thành là không cố định, có thể thay đổi rất mềm dẻo.
Cách tấn công vào hệ thống Yagura thường thấy là tiến Mã gần Xe lên và giữ một Tốt trong tay để gây sức ép vào hai bên sườn Vua. Nếu bên phòng thủ tiến tốt biên thì thả một quân Tốt vào ngay vị trí quân Tốt đó vừa di chuyển hoặc vào ngay vị trí của quân Tướng bạc nếu quân này chưa kịp vào đúng vị trí.
Sách về Shogi bằng tiếng Anh
- Shogi for Beginners (1984), John Fairbairn
- Guide to Shogi openings: Shogi problems in Japanese and English (1983), Aono Teruichi, dịch bởi John Fairbairn
- Better Moves for Better Shogi (1983), Aono Teruichi, dịch bởi John Fairbairn
- The Art of Shogi (1997), Tony Hosking
- Habu's Words (2000), HABU Yoshiharu, dịch bởi TAKAHASHI Yamato và Tony Hosking
Các kỳ thủ chuyên nghiệp
Ở Nhật, có khoảng 200 kỳ thủ shogi chuyên nghiệp là thành viên của Hiệp hội Shogi Nhật Bản và được chia thành các đẳng (dan) từ 4 đến 9-dan như Judo hay cờ vây. Có 7 danh hiệu lớn: Meijin, RyuO, Osho, Oza, Kisei, Oi và Kio được tổ chức hàng năm với hình thức người thắng cuộc hàng năm thách đấu với người vô địch năm ngoái.
Kỳ thủ duy nhất đã từng đoạt cả 7 danh hiệu trong một năm (1995) là Yoshiharu Habu, được coi là có thu nhập trên 1 triệu USD hàng năm. Anh cũng là một trong các kỳ thủ cờ vua mạnh nhất của Nhật Bản với danh hiệu kiện tướng FIDE.
Danh sách các kỳ thủ đang nắm giữ các danh hiệu:
- 2005 Meijin: Moriuchi Toshiyuki (thắng Habu 4-3)
- 2005 RyuO: Watanabe Akira (thắng Kimura 4-0)
- 2005 Kisei: Sato Yasumitsu (thắng Habu 3-2)
- 2005 Oi: Habu Yoshiharu (thắng Sato 4-3)
- 2005 Oza: Habu Yoshiharu (thắng Sato 3-0)
- 2006 Osho: Habu Yoshiharu (thắng Sato 4-3)
- 2006 Kio: Moriuchi Toshiyuki (thắng Habu 3-1)
Xem thêm
- Các biến thể của Shogi
- Chu Shogi
- Richard's Play By Email Server – chơi Shogi qua email.
- Cờ vua
- Cờ tướng
Liên kết ngoài
- Shogi Net
- ShogiForum.net – worldwide Shogi Forum (free)
- hirohurl.net – Genuine Japanese Shogi Sets.
- Shogishop.de – pieces, boards and literature
- Shogi Club 24 – Play Shogi Online (free) - to register send email to the webmaster
- Shogi.de – Japanese Chess in Germany
- Shogi.fr – Japanese Chess in France
- A.S.A. – Association Shogi d'Alsace
- Shogi at BrainKing.com – Play Shogi online (free)
- Shogi at Kurnik – Shogi for playing online in real-time
- An Introduction to Shogi for Chess Players
- Computer Shogi Association
- Tendo City, Yamagata Prefecture Government (in Japanese)
- Benri Shogi (in Chinese)
- Shogi: Japanese Chess
- Shogi for Game Courier – Play Shogi with others online
- Làm quen với Shogi (tiếng Việt)
Shogi | Shōgi | Shōgi | Shogi | Shōgi | Ŝogio | Shōgi | Shōgi | Shogi | שוגי | Sógi | Shogi | 将棋 | Shogi | Shogi | Shogi | Shogi | Сёги | Shogi | Shogi | 将棋
"Shogi"
