Lập trình máy tính (gọi tắt là lập trình; tiếng Anh: programming) là nghệ thuật cài đặt một hoặc nhiều thuật toán trừu tượng có liên quan với nhau bằng một ngôn ngữ lập trình để tạo ra một chương trình máy tính. Lập trình có các thành tố nghệ thuật, khoa học, toán học, và kỹ nghệ.

Các ngôn ngữ lập trình

Một lập trình viên viết mã nguồn bằng một ngôn ngữ lập trình cụ thể.

Các ngôn ngữ lập trình khác nhau hỗ trợ các phong cách lập trình khác nhau (còn gọi là các phương pháp lập trình). Một phần của nghệ thuật lập trình là việc lựa chọn một trong những ngôn ngữ phù hợp nhất với bài toán cần giải quyết. Các ngôn ngữ lập trình khác nhau đòi hỏi lập trình viên phải xử lý các chi tiết ở các mức độ khác nhau khi cài đặt các thuật toán. Thông thường, điều này dẫn tới thỏa hiệp giữa thuận lợi cho việc lập trình và hiệu quả của chương trình (thỏa hiệp giữa "thời gian lập trình" and "và thời gian tính toán").

Ngôn ngữ lập trình duy nhất mà máy tính có thể thực thi trực tiếp là ngôn ngữ máy (còn gọi là "mã máy"). Thời kỳ đầu, tất cả các lập trình viên viết chương trình toàn bằng mã máy, nhưng hầu như không ai làm việc này nữa. Thay vào đó, các lập trình viên viết mã nguồn, và một máy tính (chạy một trình biên dịch, một trình thông dịch hoặc đôi khi assembler) dịch nó qua một hoặc vài bước để bổ sung đầy đủ các chi tiết, trước khi bản mã máy cuối cùng được thực thi trên máy tính đích. Thậm chí khi cần điều khiển mức thấp của máy tính đích, các lập trình viên viết bằng hợp ngữ. Các lệnh của ngôn ngữ này có tính gợi nghĩa và tương ứng một-một với các lệnh trong ngôn ngữ máy.

Một số ngôn ngữ, thay vì được dịch ra mã máy, lại được dịch ra dạng nhị phân p-code (hoặc byte-code). Có các trình thông dịch tương ứng để thực thi dạng nhị phân này. Bytecode được sử dụng trong ngôn ngữ lập trình Java của Sun Microsystems cũng như họ ngôn ngữ lập trình .NET gần đây của Microsoft và Visual Basic trước phiên bản .NET.

Phát triển phần mềm

Phần mềm là một danh từ chỉ các chương trình máy tính và dữ liệu. Tài liệu đi kèm và bản quyền phần mềm cũng được coi là một phần quan trọng của phần mềm, mặc dù chúng không liên quan đến việc lập trình.

Quy trình xây dựng phần mềm bao gồm các công việc chính:

• Phân tích yêu cầu (requirements analysis)
• Đặc tả (specification)
• Thiết kế (design and architecture)
• Lập trình (coding)
• Biên dịch (compilation)
• Kiểm thử (testing)
• Viết tài liệu (documentation)
• Bảo trì (maintenance)

Liên kết ngoài

• TechBookReport – reviews of books on computer programming

Lập trình | Phần mềm | Tin học | Khoa học máy tính

Programación | Programiranje | Programmierung | Computer programming | programación | برنامه‌نویسی | Programmation | 컴퓨터 프로그래밍 | תכנות מחשבים | számítógép-programozás | Programmeren | プログラミング (コンピュータ) | Programowanie | Программирование | Računalniško programiranje | Programmering | 程序设计