Taksonomi, Canlıların sınıflandırılması ve bu sınıflandırmada kullanılan kural ve prensipler. Taksonomi terimi Yunanca taksis (düzenleme) ve nomos (yasa) sözcüklerinden türetilmiştir.
Teşhis ve sınıflandırma
Teşhiste örnekler, kısaca, daha önce taksonomik adları belirlenmiş bireylerle karşılaştırılarak ait oldukları takson tayın edilir. Teşhis, eldeki örneğin literatürde mevcut yazılı veya şekil halindeki bilgilerle karşılaştırılmasıyla da gerçekleştirilebilir. Teşhiste sorumluluk, onu yapan kişiye aittir. Bilimsel materyalleri teşhis edenler her örneğe, ait olduğu taksonun adını ve teşhisi yapan kişi olarak kendi adını, teşhis tarihini yazarak eklemelidirler.
Sınıflandırmada tür, cins, familya gibi taksonomik gruplar çeşitli özellikleri bakımından birbirleriyle karşılaştırılarak düzenlenir. Bu sıralamada taksonların akrabalıkları dikkate alınmalıdır. Hayvanlar geçmiş yıllarda ve günümüzde pekçok araştırıcı tarafından sınıflandırılmışlardır. Bunlar arasında bazen çok büyük farklar görülebilmektedir. Farklı sınıflandırmalar konuyu karmaşık bir hale sokar gibi görünürse de, farklı fikirlerin tartışılarak değerlendirilmesiyle zaman içerisinde en doğru olan sisteme ulaşılmasına katkısı büyüktür.
Taksonomik (Diagnostic) karakterler
Bir taksona ait bireyleri, diğer bir taksona ait bireylerden kesin olarak ayıredebilen özelliklerdir. Bunlar organizma üzerinde görülen herhangi bir karakter değil, özel karakterlerdir.
Alfa taksonomi
Sadece tür, cins gibi kategorilerdeki taksonların isimlendirilmesi ve tanımlanması düzeyinde yapılan çalışmaları kapsar. Bu tür çalışmalar Linne ile başlamış olup günümüzde özellikle tür sayısı bakımından çok zengin hayvan ve bitki gruplarında hala sürdürülmektedir. Alfa taksonomi diğer beta ve gamma tiplerine göre daha ilkel değil, sadece farklı çalışma metodlarıyla karakterize edilir. Her canlı grubunda ilk çalışmalar alfa düzeyde yapılmış, ancak sorunların artık çözümlenemedıği durumlarda beta ve gamma taksonomi metodlarına baş vurulmuştur. Hala alfa taksonomi çalışmalarına ihtiyaç duyulan gruplarda bunu bir kenara bırakıp beta ve gamma taksonomisi ile çalışmaya kalkmak anlamsızdır.
Beta taksonomi
Bu tip çalışmalarda tür ve daha yukarı kategorilerdeki akrabalık durumları incelenir, daha çok sağlam bir sınıflandırma sisteminin gelişimi üzerinde durulur.
Gamma taksonomi
Alttür populasyonları düzeyindeki çalışmaları kapsar. Taksonomi | Таксономия | Taxonomie | Taxonomy | Taksonomy | %D7%98%D7%A7%D7%A1%D7%95%D7%A0%D7%95%D7%9E%D7%99%D7%94 | Rendszertan | Taxonomie | Taxonomie | 分類学 | taxonomia | Таксономия | Taxonomy | Taksonomija | Systematik | Ph%C3%A2n lo%E1%BA%A1i h%E1%BB%8Dc | 分类
This article is licensed under the GNU Free Documentation License.
It uses material from the
"Taksonomi".
Home Page • arts • business • computers • games • health • hospitals • home • kids & teens • news • physicians • recreation• reference • regional • science • shopping • society • sports • world