Hız

Bir cismin birim zamanda aldığı yol. Alınan yolun zamana göre değişimi olarak da tanımlanabilir. Hareketlinin herhangi bir andaki hızına ani hız, yol boyundaki hızların ortalamasına da ortalama hız adı verilir. Hız, vektörel bir büyüklüktür. Yönü ve büyüklüğü ile ifade edilir. Hız birimleri SI birim sisteminde m/s, İngiliz ölçü sisteminde feet/s = 30,6 cm/s veya mil/saat = 1,6 km/saat'dır. Yaygın olarak kullanılan hız birimi 1 saatte alınan yolu kilometre cinsinden ifâde eden kilometre/saat kısaca km/h olarak gösterilir (1m/s = 3,6 km/h).

Bir hareketlinin hızı, ya sabit veya değişen olabilir. Değişen hız ise düzgün değişen (sabit ivmeli) veya gelişigüzel değişen hız şeklindedir. Değişen hız da artabilir veya azalabilir. Bu durumlarda cismin ivmesi pozitif veya negatif değer alır.

Serbest düşen bir cismin hızı düzgün değişen ve artan hız, düz bir yolda 70 km/h sabit hızla giden arabanın hızı sabit hız, yukarıya doğru düşey olarak fırlatılan bir cismin hızı ise düzgün değişen ve azalan hızdır. Normal yürüyen bir insanın hızı 5 km/h, ses hızı 340 m/s = 1224 km/h=1mach, ışık hızı ise 300.000 km/s'dir.

Bazı Hareketlilerin Erişebildiği En Büyük Hızlar

İnsan (100 m'lik yolda)36 km/h
Bisiklet 40 km/h
Yarış atı 70 km/h
Leopar 96 km/h
Balık 109 km/h
Yarış otomobili 413 km/h
Yarış motorsikleti 513 km/h
Özel yarış botu 556 km/h
Özel sürat otomobili 1016 km/h
Tabanca mermisi (Namludan çıkış hızı)3500 km/h
Uçak, 3 mach=3564 km/h
İnsanlı uzay aracı 39.897 km/h
İnsansız uzay aracı 240.000 km/h

Açısal hız bir cismin bir eksen etrafındaki dönme hızıdır. Dünyanın kendi ekseni etrafındaki açısal hızı 7,25 x 10-5 rad/s, bu dönüşten ötürü Ekvator üzerindeki çizgisel hız ise 1667 km/h'dır. Atmosfer de dünya ile beraber aynı hızla döndüğü için dünyanın döndüğünü fark edemeyiz.

Kaynakça

Rehber Ansiklopedisi

Fizik

Gourt Home::Gourt :: Hız

Kaynakça