การสร้างแบบจำลอง หรือโมเดล (Model) คือการสร้างของสิ่งหนึ่งเพื่อแทน วัตถุ กระบวนการ ความสัมพันธ์ หรือ สถานการณ์ เช่น การสร้างแบบจำลองของโครงสร้างหลังคา เพื่อให้วิศวกร สามารถคำนวณต่างๆได้ ก่อนที่จะสร้างจริง ไม่ว่าจะเป็น แบบจำลองคณิตศาสตร์ แบบจำลองแบบไม่เป็นคณิตศาสตร์ เช่น แบบจำลองการทดสอบเชิงจิตวิทยา แบบจำลองที่เป็นรูปธรรมหรือจับต้องได้ แบบจำลองที่ใช้แผนภาพ เช่น แบบจำลองการเพิ่มของจำนวนกระต่าย หรือ แบบจำลองสามมิติ

ความหมายของแบบจำลอง ตามประเภท

1. แบบจำลองเชิงนามธรรม เชิงแนวคิด หรือแบบจำลองที่เป็นซอฟต์แวร์ เช่น แบบจำลองคณิตศาสตร์ แบบจำลองวิทยาศาสตร์ แบบจำลองคอมพิวเตอร์ ทฤษฎีการสร้างแบบจำลอง แบบจำลองความคิด เป็นต้น แบบจำลองเชิงนามธรรม หรือแบบจำลองเชิงแนวคิด เป็นสิ่งที่สร้างขึ้นเชิงทฤษฎีเพื่อแทนกระบวนการเชิงสังคม เชิงชีววิทยา หรือ เชิงฟิสิกส์ ด้วยเซตของตัวแปรและเซตของความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรเหล่านั้นทั้งเชิงตรรก และ เชิงปริมาณ แบบจำลองจะถูกสร้างขึ้นเพื่อแสดงเหตุผลภายในกรอบงานเชิงตรรกในอุมดมคติของกระบวนการต่าง ๆ ซึ่งสำคัญต่อทฤษฎีทางวิทยาศาสตร์โดยแบบจำลองเป็นสิ่งที่ทำให้สมมติฐานต่าง ๆชัดแจ้งขึ้น ว่าถูกหรือผิดในรายละเอียด
2. แบบจำลองที่เป็นรูปธรรม ใช้แทนวัตถุได้ เช่น ตัวแบบ แบบจำลองสามมิติ บ้านจำลอง รถจำลอง แบบจำลองในเกม เป็นต้น
3. บุคคล หรือมักเรียกทับศัพท์ว่าโมเดล เช่น นายแบบ นางแบบ บุคคลต้นแบบ ต้นแบบ ต้นฉบับ

ภาษาสำหรับการสร้างแบบจำลอง

• ยูเอ็มแอล (UML) สำหรับระบบซอฟต์แวร์
• แผนภาพกิจกรรมบทบาท (Role Activity Diagram) และ ไอดีอีเอฟ (IDEF) สำหรับกระบวนการต่าง ๆ
• วีอาร์เอ็มแอล (VRML) สำหรับแบบจำลองคอมพิวเตอร์กราฟิกส์สามมิติออกแบบโดยเฉพาะใช้กับเวิล์ดไวด์เว็บ
• เอ็มเอ/แคสเปอร์ ระบบซอฟต์แวร์ลิขสิทธิ์ ช่วยในการขยายความสามารถในการสร้างแบบจำลองเชิงสัณฐานวิทยา จาก สมาคมสัณฐานวิทยาประเทศสวีเดน

การวิจัยดำเนินงาน | การสร้างแบบจำลองวิทยาศาสตร์

نموذج | Modell | Model (abstract) | Modelo | Modèle | Modelo | Modello | Model (wetenschap) | Modelo | Концептуальная модель | Models of nature