เคมีเวชภัณฑ์(อังกฤษ:Medicinal Chemistry)คือการผสมผสานกันของศาสตร์หลายสาขาโดยเฉพาะเคมี(Chemistry)และเภสัชกรรม(pharmacy) เพื่อการออกแบบยา(drug)และเภสัชภัณฑ์(pharmaceutical) เคมีเวชภัณฑ์จะเกี่ยวข้องกับการหาเอกลักษณ์(identification) การสังเคราะห์(synthesis) และการพัฒนา( development) สารเคมีตัวใหม่(new chemical entity)ที่เหมาะสำหรับการรักษาโรค รวมถึงการศึกษายาที่มีอยู่เดิมในส่วนของคุณสมบัติทางชีววิทยา และความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณและโครงสร้าง(quantitative structure-activity relationship-(QSAR))ของมันด้วย

เคมีเวชภัณฑ์มีความผสมผสานระหว่างวิชาต่างคอนข้างสูงดังนี้

1. อินทรีย์เคมี (organic chemistry)
2. ชีวเคมี (biochemistry)
3. เคมีการคำนวน (computational chemistry)
4. เภสัชวิทยา (pharmacology)
5. ชีววิทยาโมเลกุล (molecular biology)
6. สถิติ (statistics)
7. เคมีฟิสิกส์ (physical chemistry)

กระบวนการค้นพบยา

---

การค้นพบ

ขั้นตอนแรกของการค้นพบยา(drug discovery)เกี่ยวข้องกับการหาเอกลักษณ์() สารประกอบที่น่าสนใจใหม่บ่อยครั้งเรียกว่า "ฮิตส์" ("hits") โดยการคัดสรรสารประกอบหลายตัวที่มีคุณสมบัติทางชีววิทยาตรงกับที่เราต้องการ ฮิตส์เหล่านี้อาจมาจากแหล่งธรรมชาติเช่น พืช สัตว์ เชื้อรา หรือ บางครั้งมาจากการสังเคราะห์เช่นสารประกอบที่สังเคราะห์สะสมไว้เดิมและเคมีเชื่อมโยง(combinatorial chemistry)การพัฒนาโดยใช้หุ่นยนต์และการย่อส่วนจะเป็นการเร่งกระบวนการสรรหาให้เร็วขึ้นโดยอัตโนมัติ เพราะการค้นพบยาแต่ละตัวของบริษัทหนึ่งจะต้องวิเคราะห์สารประกอบเป็น แสนๆ ตัวเลยที่เดียว

การทำให้ได้ผลดีที่สุด

ขั้นตอนที่สองของการค้นพบยาจะเกี่ยวข้องกับการปรับแต่งการสังเคราะห์"ฮิตส์"เพื่อปรับปรุงคุณสมบัติ ทางชีววิทยาของสารประกอบฟาร์มาโคฟอร์(pharmacophore) ความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณและโครงสร้างของฟาร์มาโคฟอร์ จะเป็นส่วนสำคัญในการหาสารประกอบมุ่งหวัง("lead compounds") เพื่อให้ได้ตัวยาที่มีความแรงสูงสุด และมีพิษน้อยที่สุด

การพัฒนายา

ขั้นตอนสุดท้ายเกี่ยวข้องการวางแผนดำเนินการให้สารประกอบมุ่งหวังเหมาะสำหรับการทดลองทางคลินิก อันนี้จะเกี่ยวข้องกับการเกิดประสิทธิภาพสูงสุดในการปรับเปลี่ยนจากการสังเคราะห์สารเคมีไปเป็นการผลิตครั้งละมากๆ และการเตรียมการทำตำรับยาที่เหมาะสม

เภสัชกรรม

كيمياء صيدلانية | Química farmacèutica | Pharmazeutische Chemie | Medicinal chemistry | Lääkeainekemia | Hóa dược | 药物化学