ซอฟต์บอล

ซอฟต์์บอล (Softball แปลตามตัวว่า บอลนุ่ม) เป็นกีฬาประเภททีมที่ใช้ลูกบอลในการเล่น ลูกซอฟต์บอลมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 11 ถึง 12 นิ้ว (ประมาณ 28-30.5 เซนติเมตร) ผู้ขว้างบอลเรียกว่าพิทเชอร์ (pitcher) ส่วนผู้เล่นฝ่ายรุกที่ตีบอลเรียกว่าแบตเตอร์(batter)หรือตัววิ่ง แบตเตอร์จะตีบอลด้วยไม้ตีทรงกระบอกอ่อนนุ่มที่เรียกว่าแบต (bat) การทำคะแนนจะเกิดขึ้นเมื่อแบตเตอร์วิ่งผ่านจุดสี่จุดที่เรียงกันตามลำดับบนพื้นสนาม ที่เรียกว่าเบส (base) ซอฟท์บอลได้รับอิทธิพลโดยตรงมาจากเบสบอล (baseball) จนบางครั้งเราก็เรียกเบสบอลว่า ฮาร์ดบอล (hardball) (แปลตามตัวว่า บอลแข็ง)

สมาพันธ์ซอฟต์บอลนานาชาติ (International Softball Federation) เป็นผู้ควบคุมดูแลกีฬาและจัดการแข็งขันในระดับโลกทุกๆ 4 ปี

รูปแบบการเล่นของซอฟต์บอล

ซอฟต์บอลมีรูปแบบการเล่นมาตรฐานอยู่ 3 รูปแบบ: สโลว์พิทซ์, ฟาสต์พิทซ์, และ โมดิฟายด์พิทซ์

ฟาสต์พิทซ์ เป็นรูปแบบการเล่นในเชิงรับ พิทเชอร์เป็นผู้เีริ่มเปิดการเล่น โดยการขว้างบอลออกไปด้วยความเร็วสูงสุด เพื่อให้แบตเตอร์ตีบอลได้ยาก แบตเตอร์จะถูกให้ออกจากสนามเป็นจำนวนมากเนื่องจากไม่สามารถตีลูกได้ คะแนนจะต่ำ พิทเชอร์ที่ดีจะถือเป็นผู้เล่นที่มีความสำคัญ

สโลว์พิทซ์ เป็นรูปแบบการเล่นที่ทำให้แบตเตอร์มีโอกาสในการตีลูกที่มากขึ้น การเล่นแบบสโลว์พิทซ์ยังมีอีกสองชนิด ซึ่งใช้ลูกบอลต่างขนาดกัน รูปแบบการเล่นที่ใช้ที่ลูกบอลขนาดใหญ่กว่าบางครั้งเรียกกันว่า ซูเปอร์สโลว์พิทซ์ ถูกนำออกจากกฎกติกาของสมาพันธ์ซอฟต์บอลนานาชาติในปีพ.ศ. 2545 (ค.ศ. 2002) แต่ก็ยังมีการเล่นกันอยู่ในนัดที่แข่งแบบไม่เป็นทางการ

โมดิฟายด์พิทซ์ เป็นรูปแบบการเล่นที่ไม่มีการกำหนดความเร็วในการขว้าง แต่อย่างไรก็ตามเทคนิกต่างๆก็ต้องเป็นไปตามกฎกติกาที่มีการวางเอาไว้

ในบทความนี้จะอ้างอิงถึงการเล่นแบบฟาสต์พิทซ์ที่ผสมผสานกับโมดิฟายด์พิทซ์ และอ้างอิงถึงการเล่นแบบสโลว์พิทซ์ที่รวมถึงการเล่นโดยใช้ลูกบอลขนาดใหญ่ (16 นิ้ว)

สนามซอฟต์บอล

สนามที่ใช้ในการเล่นจะูแบ่งเป็นสองส่วนคือ เขตแฟร์(Fair territory) และ เขตฟาวล์(Foul territory) เขตแฟร์ยังถูกแบ่งออกเป็นสองส่วนคือ อินฟิลด์(infield), เอาท์ฟิลด์(outfield), รวมถึงบริเวณที่อยู่เหนือรั้วของเขตเอาท์ฟิลด์ด้วย

สนามแข่งขันถูกกำหนดไว้โดย เบสไลน์(baselines) สองเส้น หรือ ฟาวล์ไลน์(foul lines) ที่มาทำมุมกันที่ โฮมเพลท(home plate). ความยาวขั้นต่ำของเบสไลน์จะถูกกำหนดตามประเภทของผู้เล่น รั่วซึ่งมีการล้อมไว้ระหว่างเบสไลน์ทั้งสองจะเป็นตัวบ่งบอกขนาดของสนาม รั้วนี้จะมีระยะห่างจากโฮมเพลทเท่ากันไม่ว่าจะวัดมาจากจุดใดบนรั้วก็ตาม

จุดที่อยู่ด้านหลังโฮมเพลทจะเรียกว่า แบกสต็อป(backstop). ซึ่งจะมีระยะห่างจากโฮมเพลทประมาณ 25 ถึง 30 ฟุต (7.62 และ 9.14 เมตร)

โฮมเพลทนั้นทำมาจากยาง เป็นรูปทรงที่มีห้าด้าน คล้่ายกับการผสมผสานกันระหว่างสี่เหลี่ยมผืนผ้าและสามเหลี่ยม กว้าง 17 นิ้ว (43 เซนติเมตร) ยาว 8.5 นิ้ว (22 เซนติเมตร) สามเหลี่ยมจะมีขนาดพอดีกับมุมของเส้นที่ไปเชื่อมกับเบสไลน์ โฮมเพลทเป็นมุมด้านหนึ่งของสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนที่มี เบส(bases) อยู่ที่มุมของสี่เหลี่ยม เบสอื่นๆที่ไม่ใช่โฮมเพลทจะเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัสมีขนาด 15 นิ้ว (38 เซนติเมตร) ทำจากเบาะมวยปล้ำหรือยาง และหนาไม่เกิน 5 นิ้ว (13 เซนติเมตร) เบสจะถูกรั้งไว้ให้อยู่กับที่เสมอ เบสจะถูกนับตามเข็มนาฬิกาเป็น เบสที่หนึ่ง เบสที่สอง และเบสที่สาม ด้านนอกเบสแรก (ซึ่งอยู่ในเขตฟาวล์) จะมี "ดับเบิลเบส(double base)" หรือ "เซฟตี้เบส(safety base)"อยู่ติดกันกับเบสแรกเพื่อขั้นกลางระหว่างเบสแมน(baseman) และตัววิ่ง ตัววิ่งจะวิ่งเข้าไปในเขตฟาวล์ที่อยู่ในส่วนของดับเบิลเบสหลังจากที่ตีบอล ระหว่างที่ทีมที่อยู่ภายในสนามกำลังขว้างบอลสู่เบสแรก ก่อนที่ตัววิ่งจะเข้าไปถึงเซฟตี้เบส แต่อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกสนามที่จะมีเซฟตี้เบส และในสนามของผู้หญิงจะมีอยู่มากกว่าผู้ชาย ดับเบิลเบสนี้ต้องมีในการแข่งขันของสมาพันธ์ซอฟต์บอลนานาชาติ

เขตอินฟิลด์คือส่วนที่อยู่ภายในสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนและบริเวณที่ประชิดตัวกับอินฟิลเดอร์(Infielder) เขตเอาท์ฟิลด์คือเขตที่อยู่ระหว่างเบสไลน์ รั้ว และอินฟิลด์ อินฟิลด์มักเป็นบริเวณที่ชื้นแฉะแต่เอาท์ฟิลด์จะมีการปลูกหญ้าในส่วนที่ใช้แข่งขัน

บริเวณจุดศูนย์กลางของวงกลมจะมีพิทชื่งเพลท(Pitching plate) เป็นแผ่นยางรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ในฟาสต์พิทซ์ พิทซิ่งเซอร์เคิล(Pitching circle)จะมีเส้นผ่านศูนย์กลางยาว 8 ฟุต (2.44 เมตร) พิชชิ่งเซอร์เคิลจะอยู่รอบพิชชิ่งเพลท

ในสนามจะต้องมีช่วงบริเวณประมาณ 15 ถึง 12 ฟุต (5 และ 4 เมตร) จากรั้วเพื่อเตือนให้ผู้อยู่ในบริเวณนั้นระมัดระวังเรียกว่าวอร์นนิ่งแทรก(Warning track) แต่เกมที่เล่นในสนามใหญ่กว่าอาจไม่จำเป็นต้องมีวอร์นนิ่งแทรกหากรั้วสนามนั้นเป็นรั้วที่จัดขึ้นชั่วคราว

ในเขตฟาวล์ด้านนอกเบสไลน์จะมี โค้ชบ็อกซ์(Coach's boxes)ซึ่งเป็นบริเวณของผู้ฝึกสอนอยู่สองจุด แต่ละจุดจะห่างจากเบสไลน์ 15 ฟุต (5 เมตร) ยาว 12 ฟุต (3 เมตร) บนเบสไลน์ทั้งสองเส้น

มาตรฐานความยาวของเบสไลน์

ฟาสพิทซ์เบสไลน์		สโลว์พิทซ์เบสไลน์
ประเภทหญิง	ประเภทชาย	ประเภทหญิง	ประเภทชาย
60ฟุต (18.29เมตร)	60ฟุต (18.29เมตร)	65ฟุต (19.81เมตร)	65ฟุต (19.81เมตร)

ระยะการขว้างของฟาสต์พิทซ์

ประเภทผู้ใหญ่		ประเภทอายุต่ำกว่า 18 ปี		ประเภทอายุต่ำกว่า 15 ปี
ประเภทหญิง	ประเภทชาย	ประเภทหญิง	ประเภทชาย	ประเภทหญิง	ประเภทชาย
43ฟุต (13.11เมตร)	46ฟุต (14.02เมตร)	40ฟุต (12.19เมตร)	46ฟุต (14.02เมตร)	40ฟุต (12.19เมตร)หรือ 35ฟุต	46ฟุต (14.02เมตร)

ระยะการขว้างของสโลว์พิทซ์

ประเภทผู้ใหญ่			ประเภทอายุต่ำกว่า 18 ปี		ประเภทอายุต่ำกว่า 15 ปี
ประเภทหญิง	ประเภทชาย	ประเภทนักศึกษา	ประเภทหญิง	ประเภทชาย	ประเภทหญิง	ประเภทชาย
46ฟุต (14.02เมตร)	50ฟุต (15.24เมตร)	50ฟุต (15.24เมตร)	46ฟุต (14.02เมตร)	46ฟุต (14.02เมตร)	46ฟุต (14.02เมตร)	46ฟุต (14.02เมตร)

อุปกรณ์การเล่น

อุปกรณ์ที่จำเป็นต้องใช้ในการเล่นซอฟต์บอล ประกอบด้วยอุปกรณ์ป้องกัน ไม้ตี ถุงมือ ลูกบอล หมวกป้องกันพร้อมตัวป้องกันใบหน้า และเสื้อผ้าสวมใส่

ลูกบอล

ขนาดของลูกบอลจะเปลี่ยนแปลงไปตามประเภทของการเล่น ขนาดมาตรฐานที่ใช้ในการแข่งขันนานาชาติคือ12 นิ้ว(30 เซนติเมตร) และ 11 นิ้ว (28 เซนติเมตร ลูกบอลมักถูกหุ้มด้วยหนังสีขาว2ชิ้นเย็บติดกันเป็นรูปทรงที่มีแปดด้านและเย็บติดกันด้วยด้ายสีแดง แต่การหุ้มด้วยวัสดุอื่นก็สามารถทำได้เช่นกัน แกนกลางของบอลจะถูกหุ้มด้วยเส้นใยนุ่น ,ไม้ก๊อกกับยาง ,โพลียูรีเทน หรือวัสดุอื่นๆ ในปีค.ศ. 2002(พ.ศ. 2545) ลูกซอฟต์บอลสีเหลืองที่มองเห็นได้ง่ายก็ได้รับการเปิดตัว

ไม้ตี

ไม้ตีทำมาจากไม้เนื้อแข็ง เหล็ก หรือวัสดุอื่นๆที่ได้รับการรับรอง มีความยาวไม่เกิน 34 นิ้ว(86 เซนติเมตร) เส้นผ่านศูนย์กลาง 2.25 นิ้ว (6เซนติเมตร) และมีน้ำหนัก 38 ออนซ์ (1 กิโลกรัม)

ถุงมือ

ผู้เล่นฝ่ายรับทุกคนจะต้องสวมถุงมือที่ทำจากหนังหรือวัสดุที่ใกล้เคียงกัน ถุงมือนี้จะทำหน้าที่รัดนิ้วหัวแม่มือและนิ้วชี้ให้ติดกัน เบสแมนคนแรกและผู้รับลูกบอลจะต้องสวมมิตต์ มิตต์นั้นต่างจากถุงมือตรงที่มีที่รองอุ้งมือเสริมเข้ามาและไม่มีที่สวมนิ้วมือ ส่วนพิทเชอร์นั้นไม่ต้องสวมถุงมือ ถุงมือจะต้องไม่เป็นสีขาวหรือเทาซึ่งจะทำให้เกิดความสับสนกับแบตเตอร์ ถุงมือและมิตต์จะเป็นสีอื่นๆได้ทั้งหมด ถุงมือที่ใช้ในซอฟต์บอลจะมีขนาดใหญ่กว่าที่ใช้ในเบสบอล

ชุดแข่งขัน

แต่ละทีมจะมีชุดแข่งขันของตนเอง ชุดแข่งขันจะประกอบด้วย หมวกแก๊บ เสื้อแข่งขัน เสื้อชั้นใน และกางเกงขาสั้นเป็นองค์ประกอบมาตรฐาน

หมวกนั้นแทบจะเป็นอุปกรณ์คู่กายของผู้เล่นชาย ส่วนผู้เล่นหญิงต้องมีหมวกและมีกระบังหมวกและที่รัดศีรษะเพิ่มเข้ามา และหมวกทุกใบจะต้องมีสีเหมือนกัน ส่วนผู้เล่นที่ต้องสวมหมวกป้องกันจะไม่ต้องสวมหมวกนี้

ที่ด้านหลังของชุดจะต้องมีเลขอารบิกตั้งแต่ 0-99 ปรากฎอยู่ เช่นหมายเลขเช่น 2 หรือ 02 ส่วนชื่อของผู้เล่นจะมีหรือไม่มีก็ได้

เครื่องประดับยกเว้นสร้อยคอที่ใช้ในการแพทย์ไม่สามารถสวมใส่ในขณะลงแข่งขันได้

ผูู้เล่นทุกคนจำเป็นต้องสวมรองเท้า และรองเท้าจำเป็นต้องมีหมุดใต้รองเท้า หมุดใต้รองเท้าจะต้องมีความยาวไม่เกินสามในสี่นิ้ว (1.9 เซนติเมตร) จากพื้นรองเท้า หมุดใต้รองเท้าจะต้องทำมาจากพลาสติกหรือวัสดุสังเคราะห์อื่นๆ หมุดที่ทำมาจากเหล็กนั้นถือเป็นสิ่งผิดกฎหมาย หมุดที่ทำจากเหล็กไม่ได้รับอนุญาตในการเล่นทุกประเภท

อุปกรณ์ป้องกัน

ผู้เล่น

ฟาสต์พิทซ์และโมดิฟายด์พิทซ์

สโลว์พิทซ์

ตัวสำรอง

การตัดสิน

การดำเนินการเล่น

การขว้างลูก

การตีลูก

การให้แบตเตอร์ออกจากสนาม

การสัมผัสเบส

กรณีศึกษา

การนับคะแนน

การจบการแข่งขัน

การดัดแปลงกฎกติกา

การเล่นในร่ม

การแข่งขันในระดับโลก

ความนิยมและการมีส่วนร่วม

ประวัติ

ลิงก์ภายนอก

สมาพันธ์ซอฟต์บอลนานาชาติ