กิจกรรมบำบัด (Occupational Therapy) เป็นวิชาชีพที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีโดยอาศัยกิจกรรมเป็นสื่อ เป้าหมายเบื้องต้นของกิจกรรมบำบัด คือ การส่งเสริมให้บุคคลต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นผู้ป่วย ผู้พิการทางกาย เด็กที่มีปัญหาด้านพัฒนาการหรือการเรียนรู้ ผู้ป่วยจิตเวช ผู้สูงอายุ ฯลฯ สามารถทำกิจกรรมต่างๆในชีวิตประจำวันได้อย่างเต็มความสามารถ ซึ่งนักกิจกรรมบำบัดจะต้องอาศัยความรู้หลายๆด้าน เพื่อช่วยลดข้อจำกัดทั้งทางร่างกาย จิตใจ และสังคมของบุคคลเหล่านั้น อีกทั้งยังอาจต้องช่วยปรับ/ให้คำแนะนำในการปรับสภาพแวดล้อม เพื่อช่วยให้พวกเขาสามารถทำกิจกรรมต่างๆในชีวิตประจำวันได้อย่างเต็มศักยภาพ

กิจกรรมบำบัดในประเทศไทย

วิชาชีพกิจกรรมบำบัดเริ่มมีครั้งแรกในประเทศไทย ที่โรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา โดยในระยะแรก งานทางกิจกรรมบำบัดจะเน้นหนักไปในการใช้งานศิลปะและงานอาชีพในการรักษาคนไข้จิตเวชที่อยู่ในโรงพยาบาลฯ ต่อมา ได้มีการขยายขอบเขตงานไปยังผู้ที่มีปัญหาทางด้านร่างกาย ในระยะแรกนี้ วิชาชีพกิจกรรมบำบัด ถูกเรียกว่า อาชีวบำบัด เนื่องจากมีการนำงานอาชีพมาใช้ในการรักษาค่อนข้างมาก

หลังจากนั้น ได้มีการเตรียมการเปิดโรงเรียนอาชีวบำบัดขึ้นในประเทศไทย ที่คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยนายแพทย์ เทอดชัย ชีวะเกตุ ทางมหาวิทยาลัยได้จัดส่งนักกายภาพบำบัด และ พยาบาล จำนวน 6 คนเพื่อไปศึกษาและฝึกปฏิบัติด้านกิจกรรมบำบัดยังประเทศเยอรมนี และประเทศสหรัฐอเมริกา จในช่วงการเตรียมตั้งภาควิชาฯนี้เอง ได้มีการพิจารณาว่า คำว่า อาชีวบำบัด นั้น อาจไม่ครอบคลุมถึงบทบาทของนักกิจกรรมบำบัดทั้งหมด จึงได้เริ่มมีการใช้คำว่า กิจกรรมบำบัดขึ้น และ ภาควิชากิจกรรมบำบัดก่อตั้งขึ้นและเริ่มรับนักศึกษากิจกรรมบำบัดรุ่นแรกเข้าศึกษาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2523

นับจนถึงปัจจุบัน (พ.ศ. 2548) ในประเทศไทยยังมีโรงเรียนกิจกรรมบำบัดเพียงแห่งเดียว ที่คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ อย่างไรก็ตามก็ได้มีโครงการจัดตั้งโรงเรียนกิจกรรมบำบัดที่มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งจะเริ่มเปิดรับนักศึกษาในเร็วๆนี้

นักกิจกรรมบำบัดทำงานที่ไหน

เนื่องจากนักกิจกรรมบำบัดทำงานเกี่ยวข้องกับผู้ป่วยผุ้พิการหลายประเภท นักกิจกรรมบำบัดจึงทำงานในสถานที่ที่แตกต่างกันออกไป ในปัจจุบัน นักกิจกรรมบำบัดส่วนใหญ่ทำงานอยู่ในโรงพยาบาลใหญ่ ๆ ทั้งของราชการและเอกชน โรงพยาบาลทางจิตเวช โรงเรียนเด็กพิเศษ ตลอดจนองค์กรเอกชนต่าง ๆ

นักกิจกรรมบำบัดทำงานอย่างไร

เนื่องจากงานของนักกิจกรรมบำบัดจะเกี่ยวข้องกับผู้ที่มีปัญหาทางด้างร่างกาย และจิตสังคม การทำงานจึงต้องเริ่มด้วยการตรวจประเมิน วิธีการตรวจประเมินจะขึ้นอยู่กับลักษณะเฉพาะของผู้ที่มารับบริการ หลังจากนั้น จะมีการวางแผนว่าจะต้องรักษาหรือส่งเสริมให้ผู้รับบริการคนนั้นทำกิจกรรมได้อย่างเต็มศักยภาพอย่างไร โปรแกรมการรักษาส่วนใหญ่จึงเป็นโปรแกรมเฉพาะตัว นอกจากนี้ อาจมีการให้อุปกรณ์ช่วย อุปกรณ์เสริม เครื่องดามมือ หรือแม้แต่การแนะนำให้ปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมร่วมด้วย

นอกจากนี้ยังมีนักกิจกรรมจำนวนไม่น้อยที่ทำหน้าที่ทางวิชาการเป็นที่ปรึกษาให้กับองค์กรต่างๆ

เว็บไซต์อื่น

• คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
• ภาควิชากิจกรรมบำบัด คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
• สมาคมนักกิจกรรมบำบัด/ อาชีวบำบัดแห่งประเทศไทย (The Occupational Therapists Association of Thailand)

การรักษาทางการแพทย์

Teràpia ocupacional | Ergotherapie | Occupational therapy | Terapia ocupacional | Ergothérapie | ריפוי בעיסוק | 作業療法 | Ergotherapie | Terapia zajęciowa | Terapia ocupacional | 職能治療