Kiseonik

N - O - F
O S

Opšti podaci Ime, simbol, atomski broј Kiseonik, O, 8 Pripadnost skupu nemetala grupa, perioda VIA, 2 gustina, tvrdoća 1,429 kg/m³, bd Boјa bezboјan Osobine atoma atomska masa 15,9994 u atomski radiјus 60 (48) pm kovalentni radiјus 73 pm van der Valsov radiјus 152 pm elektronska konfiguraciјa href="http://articles.gourt.com/sh/heliјum">He2s²2p⁴ e^- na energetskim nivoima 2, 6 oksidacioni broјevi ±2, 1 Osobine oksida nema kristalna struktura regularna Fizičke osobine agregatno stanje gasovito temperatura topljenja 50,35 K
(-222,8 °C) temperatura ključanja 90,18 K
(-182,97 °C) molska zapremina 17,36×10^-3 m³/mol toplota isparavanja 3,4099 kJ/mol toplota topljenja 0,22259 kJ/mol pritisak zasićene pare bez podataka brzina zvuka 317,5 m/s (293 K) Ostale osobine Elektronegativnost 3,44 (Pauling)
2,50 (Alred) specifična toplota 920 J/(kg*K) specifična provodljivost bez podataka toplotna provodljivost 0,02674 W/(m*K) I energiјa јonizaciјe 1313,9 kJ/mol II energiјa јonizaciјe 3388,3 kJ/mol III energiјa јonizaciјe 3388,3 kJ/mol IV energiјa јonizaciјe 7469,2 kJ/mol Naјstabilniјi izotopi

izotop	zast.	v.p.r.	n.r.	p.r.
¹⁵O	(veš.)	122 s	β⁺	¹⁵N
¹⁶O	99,762%	stabilni izotor sa 8 neutrona
¹⁷O	0,038%	stabilni izotor sa 9 neutrona
¹⁸O	0,2%	stabilni izotor sa 10 neutrona

Tamo gde drugačiјe niјe naznačeno,
upotrebljene su SI јedinice i normalni uslovi. Obјašnjenja skraćenica:
zast.=zastupljenost u prirodi,
v.p.r.=vreme polu raspada,
n.r.=način raspada,
e.r.=energiјa raspada,
p.r.=proizvod raspada

Kiseonik ili Kisik (O, latinski oxygenium) je nemetal z VIA. On je najrasprostranjeniji element na Zemlji - količina kiseonika u zemljinoj kori iznosi 45%. On takođe čini i 20,8% atmosfere zemlje.

Stabilni izotopi su mu ¹⁶O, ¹⁷O i¹⁸O

Osobine kiseonika

Pod normalnim uslovima je u gasovitom ]]|agregatnom stanju]]. Neophodan za opstanak živih bića. Snažan oksidans. U tečno stanje prelazi na -183°C (1.013 bara) podržava gorenje, bez boje, ukusa i mirisa. Kiseonik u čistom obliku se javlja u vidu molekula O₂ i ozona O₃

Primjena

U procesima sagorjevanja radi postizanja viših temperatura.
U metaloprerađivačkoj industriji i metalurgiji za sječenje i zavarivanje, za intenziviranje tehnoloških procesa.
U industriji nemetala za postizanje viših temperatura.
U hemijskoj industriji za proizvodnju sintenznih gasova, u pirolitičkim procesima ...
U ostalim primjenama (medicina, biološke nauke, prehrambena industrija, naučnotehnička istraživanja).

Postupak sa gasom

Upotreba kiseonika pod pritiskom i upotreba tečnog kiseonika podležu posebnim propisima i mjerama zaštite.

Nije dozvoljen kontakt kiseonika sa organskim materijalima. Za tečni kiseonik se preporučuje austenitni čelnici, aluminijum i legure, bakar i legure. Dozvoljena upotreba fluornih polimera (teflon). Za gasoviti kiseonik je pod određenim uslovima dozvoljena primjena ugljeničnih lako legiranih čelika i legura bakra i aluminijuma.

Način dobijanja i distribucije

U industriji se dobija se rektifikacijom tečnog vazduha na temperaturi ispod -185°C

Najčešće se isporučuje u čeličnim sudovima - bocama, pod pritiskom od 150 bara. Boce su pojedinačne ili u baterijama - paletama sa zajedničkim ventilom za punjenje i pražnjenje, u baterijama sudova - boca trajno ugrađenim na transportno vozilo ili u tečnom agregatnom stanju specijalnim transportnim vozilima do rezervoara korisnika kiseonika.

Kemijski element

Gourt Home::Gourt :: Kiseonik

Osobine kiseonika

Primjena

Postupak sa gasom

Način dobijanja i distribucije