Gourt Home::Gourt :: Wszechświat
Universum.jpg|thumb|Universum - C. Flammarion, Woodcut, Paris 1888, Coloration : Heikenwaelder Hugo, Wien 1998]] Dla filozofów, Wszechświat to wszystkie obiekty materialne i energia, które nas otaczają.
Dla naukowców, Wszechświat to czasoprzestrzeń, która zawiera wszystkie obiekty materialne i energię, dostępne do obserwacji metodami bezpośrednimi lub pośrednimi poprzez teleskopy i inne przyrządy obserwacyjne. W tej chwili (2003) słowo wszechświat jest dla naukowców dwuznaczne. Dla niektórych kosmologów obserwacyjnych, jest to tylko sfera o promieniu około 4 × 1026 m (50 mld lat świetnych), z nami w centrum, a pojęcie ogólnej czasoprzestrzeni nie ma sensu. Dla niektórych fizyków teoretycznych, Wszechświat jest czasoprzestrzenią według modelu Wielkiego Wybuchu w małej skali (8 × 1026 m), i być może jest 1000 lub 1055 lub 101029 razy większy niż sfera obserwacyjna. Obecne pomiary niejednorodności promieniowania tła wskazują, że Wszechświat jest prawdopodobnie płaski i będzie rozprzestrzeniał się w nieskończoność. Pomiary te pozwoliły także na uściślenie oceny wieku Wszechświata na 13,7 mld lat, co pozostaje w zgodzie z dotychczasowymi ocenami: 13-15 mld lat. Wiek Wszechświata określa też jednoznacznie jego rozmiar (promień) do wielkości – promień jest iloczynem wieku i prędkości światła.
Powszechnie dziś przyjętym modelem powstania Wszechświata jest model Wielkiego Wybuchu.
Czasem astronomowie mówią również o wielu wszechświatach (jedynym domniemanym empirycznym potwierdzeniem ich istnienia jest funkcja falowa Hawkinga) - chociaż nie jest to zgodne z punktem widzenia pierwszej przedstawionej tutaj definicji. Mają wtedy na myśli twory, które (być może) istnieją w innej czasoprzestrzeni niż nasza (np. jest hipoteza, że każda czarna dziura jest zalążkiem nowego wszechświata). W tym sensie można więc mówić również o meta-Wszechświecie (lub wszech-wszechświecie) zawierającym wszystkie wszechświaty. O tę hipotezę oparty jest jeszcze jeden model powstania naszego Wszechświata, zwany teorią Wielkiej Kraksy.
Poza Wszechświatem nie istnieje czas, ani przestrzeń.
Zobacz też
Linki zewnętrzne
فضاء كوني | Svemir | Вселена | Univers | Vesmír | Universet | Universum | Universum | Σύμπαν | Universe | Universo | Universo | Univers | Universo | 우주 | Svemir | Universo | Alam semesta | Alheimurinn | Universo | היקום | Swiatnica | Gerdûn | Universum | Visums | Visata | Világegyetem | Alam semesta | Heelal | 宇宙 | Annevierzo | Universet | Universet | كائىنات | Sikluban | Universo | Univers | Вселенная | Universe | Vesmír | Vesolje | Свемир | Svemir | Maailmankaikkeus | Universum | அண்டம் | Vũ trụ | Всесвіт | 宇宙
"Wszechświat"