article

B - C - N
 
C
Si  
 
 
C-TableImage.png
Dane ogólne
Nazwa, symbol, l.a.*Węgiel, C, 6
Własności metaliczneniemetal
Grupa, okres, blok14 (IVA), 2, p
Gęstość, twardość2267 kg/m3
0,5 (grafit)
10,0 (diament)
Kolorczarny (grafit, fuleren)
bezbarwny (diament)
Własności atomowe
Masa atomowa12,0107 u
Promień atomowy (obl.)70 (67) pm
Promień kowalencyjny77 pm
Promień van der Waalsa170 pm
Konfiguracja elektronowahref="http://articles.gourt.com/pl/hel (pierwiastek)">He2s22p2
e- na poziom energetyczny2, 4
Stopień utlenienia4, 2
Własności kwasowe tlenkówlekko kwaśne
Struktura krystalicznaheksagonalna
Własności fizyczne
Stan skupieniastały
Temperatura topnienia3773 K (3500 °C)
Temperatura wrzenia5100 K (4827 °C)
Objętość molowa5,29×10-6 m3/mol
Ciepło parowania355,8 kJ/mol
(sublimuje)
Ciepło topnieniabrak (sublimuje)
Ciśnienie pary nasyconej0 Pa
Prędkość dźwięku18350 m/s
Pozostałe dane
Elektroujemność2,55 (Pauling)
2,50 (Allred)
Ciepło właściwe710 J/(kg*K)
Przewodność właściwa6,1×104 S/m
Przewodność cieplna 129 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny1086,5 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny2352,6 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny4620,5 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny6222,7 kJ/mol
V Potencjał jonizacyjny37831 kJ/mol
VI Potencjał jonizacyjny47277 kJ/mol
Najbardziej stabilne izotopy*
izotopwyst.o.p.r.s.r.e.r. MeVp.r.
11C {syn.} 20,3 min β+   11B
12C 98,9% stabilny izotop z 6 neutronami
13C 1,1% stabilny izotop z 7 neutronami
14C ślady 5730 lat β- 0,156 14N
Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,
użyte są jednostki SI i warunki normalne.
*Wyjaśnienie skrótów:
l.a.=liczba atomowa
wyst.=występowanie w przyrodzie,
o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,
s.r.=sposób rozpadu,
e.r.=energia rozpadu,
p.r.=produkt rozpadu

Węgiel (C, łac. carboneum) jest niemetalem, pierwiastkiem należącym do czwartej grupy głównej. Stabilne izotopy to 12C oraz 13C. Ważnym niestabilnym izotopem jest 14C (powstający z 14N w górnych warstwach atmosfery), gdyż jest on używany do datowania.

Zawartość węgla w skorupie ziemskiej wynosi 0,018%.

Węgiel był znany już ludziom pierwotnym. Jako pierwszy za pierwiastek chemiczny uznał go Antoine Lavoisier.

Węgiel posiada następujące odmiany alotropowe:

W naturze węgiel występuje też jako bezpostaciowa sadza. Naturalne złoża węgla kamiennego i węgla brunatnego to mieszanina węgla w postaci grafitu, sadzy i różnego rodzaju zanieczyszczeń.

Liczba znanych związków węgla jest ponad 10 razy większa niż liczba wszystkich znanych związków innych pierwiastków. Wynika to głównie, z jego znaczenia biologicznego, powodującego że na badania związków węgla poświęca się znacznie więcej czasu i nakładów niż na inne działy chemii. Oprócz organiczych związków węgla duże znaczenie mają też dwutlenek węgla, tlenek węgla kwas węglowy, węglany oraz węgliki.

Węgiel stanowi podstawę życia na Ziemi, gdyż z jego związków są zbudowane praktycznie wszystkie struktury organizmów żywych.

Węgiel jest jednym z paliw kopalnych i ważnym źródłem nieodnawialnej energii. Uważa się, że spalanie węgla, a także innych kopalnych paliw przyczynia się do powstawania efektu cieplarnianego.

W postaci czystej węgiel jest albo czarnym, łamliwym ciałem stałym (grafit), albo bardzo twardym i przezroczystym ciałem stałym (diament). Jego postacie czyste są stosowane jako koks i węgiel opałowy do produkcji energii cieplnej, jako sadza w poligrafii, jako diament w jubilerstwie, urządzeniach pomiarowych i narzędziach do skrawania, a w formie bezpostaciowej jako węgiel aktywny stosowany do procesów filtracyjnych.

Linki zewnętrzne


  • http://www.wegiel.prv.pl

Pierwiastki chemiczne

Koolstof | كربون | কার্বন | Въглерод | Carboni | Uhlík | Carbon | Carbon | Kohlenstoff | Süsinik | Άνθρακας | Carbon | Carbono | Karbono | Karbono | کربن | Carbone | Gualan | Carbono (elemento) | કાર્બન | 탄소 | Ugljik | Karbo | Karbon | Carbon (elemento) | Kolefni | Carbonio | פחמן | Carbonium | Ogleklis | Kuelestoff | Anglis | Koolstof | tabno | Szén | Јаглерод | Waro | Karbon | Koolstof | 炭素 | Karbon (grunnstoff) | Karbon | Carbòni | Kohlenstoff | Carbono | Carbon | Углерод | Carbon | Uhlík | Ogljik | Угљеник | Ugljenik | Karbon | Hiili | Kol | คาร์บอน | Cacbon | Karbon | Вуглець | Carbone |

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Węgiel (pierwiastek)".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld