Trzęsienie ziemi

Epicentra trzęsień ziemi 1963-1998.png

Trzęsienie ziemi to gwałtowne rozładowanie naprężeń powstałych w skorupie ziemskiej w czasie ruchów fragmentów litosfery. Z miejsca uwolnienia tych naprężeń (hipocentrum – ogniska trzęsienia ziemi) rozchodzą się fale sejsmiczne. Punkt na powierzchni Ziemi położony nad ogniskiem (epicentrum) to miejsce, gdzie fale docierają najwcześniej i gdzie straty są największe. Siła wstrząsów maleje w miarę oddalania się od epicentrum.

Badaniem trzęsień ziemi zajmuje się sejsmologia.

Oznaczanie siły trzęsień ziemi

Intensywność wstrząsów sejsmicznych oznacza się za pomocą:

12-stopniowej skali Mercallego (skali MCS) – określającej wielkość trzęsienia na podstawie wartości przyspieszenia fali oraz skutków wstrząsu,
otwartej skali Richtera – na podstawie amplitudy drgań.

Pomiary wstrząsów sejsmicznych dokonuje się za pomocą sejsmografów.

Rodzaje trzęsień ziemi

Egeover2.jpg

Podział trzęsień ziemi:

ze względu na przyczynę:

1.Tektoniczne – najczęstsze (90%) i najgroźniejsze. Ich przyczyna to gwałtowne rozładowanie energii nagromadzonej w skorupie ziemskiej lub górnym płaszczu. Energia stopniowo kumuluje się, a po przekroczeniu krytycznej wartości następuje jej uwolnienie czyli wstrząs. Większość trzęsień tego typu powstaje w strefach granicznych płyt litosfery. Trzęsienia tektoniczne występują także w młodych pasmach fałdowych, w strefach, gdzie subdukcja już wygasła.

2.Wulkaniczne – stanowią ok. 7% trzęsień. Ich geneza związana jest z gwałtownymi erupcjami wulkanów lub zapadaniem się stropów opróżnianych komór magmowych.

3.Zapadowe – są związane z obszarami krasowymi, na których dochodzi do zawalania się stropów nad jaskiniami lub innymi próżniami w podłożu. Stanowią ok. 2%, ich skutki są słabo odczuwalne.

4.Antropogeniczne – wstrząsy spowodowane tąpnięciami. Do ich powstania może przyczynić się także naruszenie równowagi naprężeń w górotworze, bądź też napełnienie zbiornika zaporowego. Na obszarach gęsto zabudowanych mogą spowodować znaczące szkody materialne. Występują na Górnym Śląsku, w okolicach Bełchatowa, na Dolnym Śląsku i w Pieninach.

ze względu na głębokość ogniska:
- płytkie (85%) – poniżej 70 km,
- średnie (12%) – 70-350 km,
- głębokie (3%) – 350-700 km.

ze względu na powiązanie ze wstrząsem zasadniczym:
- wstępne – o słabej magnitudzie,
- zasadnicze – o największej magnitudzie,
- następcze – po wstrząsie zasadniczym, o zmniejszającej się magnitudzie.

Ze względu na częstotliwość występowania trzęsień na danym terenie wyróżnia się obszary:

sejsmiczne – częstych i silnych trzęsień ziemi,
pensejsmiczne – rzadkich i słabych wstrząsów,
asejsmiczne – bez wstrząsów sejsmicznych.

Zobacz też

największe trzęsienia ziemi w historii, trzęsienia ziemi w Polsce
cień sejsmiczny, profilowanie sejsmiczne, sejsmika, sejsmometria, stacja sejsmologiczna, strefa sejsmiczna, szum sejsmiczny, tektonika, tsunami, magnituda
podstawowe zagadnienia z zakresu: geografii oraz geologii

Linki zewnętrzne

Geologia | Trzęsienia ziemi

Gourt Home::Gourt :: Trzęsienie ziemi

Oznaczanie siły trzęsień ziemi

Rodzaje trzęsień ziemi

Zobacz też

Linki zewnętrzne