System

Related Topics:
System_1 :: System_2 :: System_Specific :: Systems_Integrators :: System's_Twilight :: Systematic :: System_Shock_Series :: System_of_a_Down :: System_Design :: Systems_Failure

System - gr. σύστημα (systema) - rzecz złożona.

Pojęcie system występuje w języku naturalnym i we wszystkich naukach i technologiach. Jego konkretne znaczenie tzw. "specjalizacja" zależy od tego gdzie jest użyte.

Przykłady systemów

system społeczny, system państwowy, system prawny – nauki społeczne
system informatyczny, system operacyjny – informatyka
terapia w psychologii systemowej
system dedukcyjny – logika
system liczbowy, dziesiętny, dwójkowy itp. – matematyka
system metryczny – jednostki miar
system regół gry
system nerwowy – anatomia
system geologiczny - jednostka stratygraficzna (geologia)
system słoneczny, system planetarny, system heliocentryczny - astronomia
system filozoficzny- filozofia
system polityczny

Najbardziej ogólnie, system to jakikolwiek objekt fizyczny lub abstrakcyjny/myślowy w którym możemy wyróżnić jakieś wzajemnie powiązane dla obserwatora cześci/elementy/(inne systemy). W tym sensie, podzał czegoś na systemy jest wzgledny i zależy od tego kto przy pomocy czego i do czego podzielił/poklasyfikowal jakis zbiór na systemy. Dlatego też, elementy jednego systemu moga stanowić składniki innych systemów.

Np. w psychologii, system to zbiór elementów, powiązanych ze sobą relacjami w taki sposób, że stanowią one całość zdolną do funkcjonowania w określony sposób. (T. Tomaszewski)

W filozofii systemem nazywa się zbiór tez i twierdzeń stanowiących pewną spójną całość. Także zasady organizacji czegoś – zbiór przepisów lub reguł obowiązujących w danej dziedzinie.

Organizacja systemu

Organizacja systemu to jego struktura w formie sieći relacji między elementami oraz wlasności tych relacji. Niezmienność takich struktór jest warunkiem rozpoznania tożsamości systemów.

Klasyfikacja systemow

Istnieje wiele kryteriów hierarchicznej klasyfikacji/taksonomii systemów.

Wymienimy tylko najbardziej ogòlne interdyscyplinarne podziały podstawowe:

systemy abstrakcyjne i fizyczne:

systemy abstrakcyjne, np. systemy pojęć, regół, modeli, działań

systemy fizyczne, zbudowane z materii lub/i energii.

systemy statyczne i dynamiczne,

systemy statyczny jest niezmienny w czasie, moze być abstrakcyjny lub fizyczny.

system dynamiczny to taki w którym zmiana w jednej części wpływa na pozostałe. Najwiekszy dynamiczny system fizyczny to Uniwersum.

systemy otwarte i zamkniete/autonomiczne,

ten podział w zastosowaniu do systemów fizycznych jest subiektywny i przybliżony choć często używany. Systemy zamknięte sa przeważnie abstrakcyjne, zaś systemem otwartym jest np. każdy organizm żywy.

Warto podkreslić jeszcze różnicę między systemami biologicznymi a psychicznymi i społecznymi. Biologiczne przetwarzają i reprodukują zdarzenia, pozostałe określane są przez komunikację, świadomość i sens (rzeczowy, czasowy i społeczny).

W ostatnich czasach koncepcja systemu została także rozszerzona na tzw. systemy inteligentne, ale obecnie nazwa ta dotyczy glównie systemów software które używaja technologii Sztucznej Inteligencji (AI).

Specyficzne cechy systemów fizycznych

granice,
eksport i import materii i energii (wymiana informacji z otoczeniem),
morfostaza - tendencja do zachowania struktury,
morfogeneza - tendencja do zmiany,
homeostaza,
ekwifinalność,
ekwipotencjalność,
procesy regulacyjne (sprzężenie zwrotne dodatnie i ujemne).

Ogólna teoria systemów

Jest to najbardziej ogólna teoria wszystkiego która zakłada ze własności struktur systemowych sa uniwersalne. Została zapoczątkowana w biologii, rozwijana i uzupełniana przez cybernetyków, adoptowana w inżynerii jako inżynieria systemow, i obecnie poszerzana na nauki socjo-economiczne i kognitywne.

Zobacz też

Układ – bliskoznaczny termin polskojęzyczny
Systemy złożone, czyli poprawnie układy złożone (w fizyce, chemii, biologii i innych naukach).

Referencje

Ogólna teoria systemów. Podstawy, rozwój, zastosowania, Ludwig von Bertalanffy, Warszawa 1984, PWN
Instytut Badań Systemowych Polskiej Akademii Nauk (IBS PAN)
#810000 Komitet Badań Naukowych, 812300 Ogólna teoria systemów - system klasyfikacji
System, proces, funkcja, cel - Perspektywa systemowa - TOGA Meta-theory - A. M. Gadomski, Strona ENEA (Włoska Agencja Badawcza).
Przykład: Teoria Systemów w Telekomunikacji