wersja 1 wersja 2

1

Stopień naukowy - stopień nadawany osobom, które przeszły poszczególne etapy przewodu naukowego i obroniły się publicznie.

W Polsce mamy dwa stopnie naukowe:

• doktor,
• doktor habilitowany

oraz ich odmiany:

• doktor sztuki (przewód kwalifikacyjny pierwszego stopnia),
• doktor habilitowany sztuki (przewód drugiego stopnia).

Istnieją również następujące tytuły zawodowe, które według ustawy nie są stopniami naukowymi:

• licencjat (nauki humanistyczne) lub inżynier (nauki techniczne i przyrodnicze)
• magister lub magister-inżynier (nauki techniczne)
• lekarz lub lekarz weterynarii (nauki medyczne).

Istnieją też tytuły naukowe, także odróżniane od stopni naukowych:

• profesor,
• profesor sztuki.

Pracownicy polskich uczelni wyższych dzielą się na:

• naukowo-dydaktycznych
• dydaktycznych
• pracowników administracyjnych (i technicznych).

Do grupy pracowników naukowo-dydaktycznych (tzn. takich którzy prowadzą badania i nauczają studentów) zalicza się osoby zatrudnione na następujących stanowiskach:

• asystent (magister lub rzadziej doktor)
• adiunkt (w stopniu doktora, osoba, która przygotowuje rozprawę habilitacyjną),
• docent (do 1989 r. osoba ze stopniem doktora lub doktora habilitowanego, a niemająca tytułu profesorskiego; obecnie stanowisko to istnieje w instytutach naukowych np. PAN i przysługuje osobom, które otrzymały je na podstawie ówczesnej ustawy o szkolnictwie wyższym);
• profesor (w stopniu doktora habilitowanego lub z tytułem naukowym).

Pracownicy dydaktyczni w zależności od uczelni to: wykładowca (np. magister rzadkiej specjalności), starszy wykładowca (doktor niezatrudniony na stanowisku adiunkta), lektor, starszy lektor, laborant, itp.

Nie są pracownikami uczelni doktoranci, którzy formalnie pozostają studentami studium doktoranckiego, choć studiując w trybie dziennym mają obowiązek prowadzić lub uczestniczyć w maksymalnie 90 godzin lekcyjnych ćwiczeń lub laboratoriów w roku akademickim. Otrzymują wówczas stypendium w wysokości 60% średniej płacy asystenckiej na danej uczelni. W wielu instytutach PAN, a także rzadziej na uczelniach, doktoranci mogą być równolegle zatrudniani na stanowiskach asystenckich lub technicznych.

2

opr.: 08:07, 8 lip 2005 Qwazar

Stopnie naukowe są uregulowane w ustawie z 14 marca 2003 o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dziennik Ustaw z dnia 16 kwietnia 2003 r). Ustawa przewiduje następujące stopnie naukowe:

• doktora
• doktora habilitowanego

Stopnie naukowe są nadawane w instytucjach, którym takie prawo przyznała Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów biorąc pod uwagę następujące przesłanki: poziom działalności naukowej lub artystycznej jednostki oraz liczbę zatrudnionych w niej osób posiadających tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego.

Stopień doktora i doktora habilitowanego jest nadawany w drodze przewodu wszczętego na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia.

Stopień doktora nadaje się osobie, która posiada tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera, lekarza lub inny równorzędny; zdała egzaminy doktorskie w zakresie określonym przez radę jednostki organizacyjneji i przedstawiła oraz obroniła rozprawę doktorską.

Rozprawa doktorska, przygotowywana pod opieką promotora, powinna stanowić oryginalne rozwiązanie problemu naukowego lub artystycznego oraz wykazywać ogólną wiedzę teoretyczną kandydata w danej dyscyplinie naukowej lub artystycznej, a także umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej lub artystycznej.

Do przewodu habilitacyjnego może być dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora i uzyskała znaczny dorobek naukowy lub artystyczny, a ponadto przedstawiła rozprawę habilitacyjną.

Rozprawa habilitacyjna powinna stanowić znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej.

Od stopni naukowych należy odróżnić tytuł naukowy profesora, który jest nadawany przez Prezydenta RP w oparciu o wniosek Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Tak rozumiany tytuł profesora (tzw. profesor belwederski) należy odróżnić od tytułów profesorskich nadawanych przez wyższe uczelnie.

Nauka