Powiat to jednostka podziału administracyjnego w Polsce. Wchodzi w skład województwa i skupia kilka sąsiadujących gmin (powiat ziemski). Istnieją także gminy wydzielone - miasta na prawach powiatu, które nazywane są powiatami grodzkimi.

Po raz pierwszy wprowadzono powiaty w II poł.XIV w., gdy zastąpiono nimi kasztelanie. Powiaty istniały podczas zaboru rosyjskiego, w dwujęzycznym Wielkim Księstwie Poznańskim, jako odpowiednik niemieckiego terminu Kreis i w Polsce międzywojennej. W okresie PRL-u istniały do 1975 r., kiedy to zlikwidowane duże województwa podzielone na powiaty, a wprowadzono 49 mniejszych województw. Podział na powiaty przywróciła ostatnia reforma administracyjna, która weszła w życie 1 stycznia 1999.

Władzę uchwałodawczą i kontrolną w powiecie sprawuje rada powiatu, a władzą wykonawczą jest starosta. W powiecie grodzkim funkcje te sprawuje odpowiednio rada miejska i prezydent miasta, lub burmistrz.

Powiaty w statystyce Unii Europejskiej stanowią regiony NUTS 3.

Największym powiatem ziemskim jest powiat białostocki, a grodzkim - Warszawa.

Kompetencje starosty i zarządu powiatu po reformie administracji z 1999 roku

• podejmowanie decyzji w zakresie
  • edukacji publicznej (szkoły ponadgimnazjalne)
  • ochrony zdrowia (szpitale rejonowe, powiatowe)
  • transportu na terenie powiatu (współfinansowanie lokalnych linii autobusowych, np. miejskich przedsiębiorstw komunikacji w miastach na prawach powiatu)
  • opieka nad drogami publicznymi powiatowymi
  • geodezji
  • gospodarki nieruchomościami
  • ochrony środowiska
  • porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli
  • przeciwdziałania bezrobociu
  • obronności
  • pomocy społecznej
  • wydawania zezwoleń na podejmowanie pracy przez cudzoziemców
  • zwalczania klęsk żywiołowych oraz organizowania pomocy na szczeblu powiatowym
  • rejestracji pojazdów oraz wydawanie praw jazdy

Listy powiatów

• alfabetyczna
• według kodów TERYT
• według województw
• pl:polskie tablice rejestracyjne (wikisource)

Zobacz też:

• Powiat grodzki
• podział administracyjny Polski 1975-1998
• TERYT

Podział administracyjny Polski | prawo administracyjne | Jednostki podziału administracyjnego | Powiat | Powiat | Poviato | Powiat | Powiat | Повят | Повіт