Liliowate (Liliaceae Juss.) - rodzina roślin należąca do rzędu jednoliściennych. Wszystkie rodzaje i gatunki można spotkać wyłącznie na półkuli północnej. Wyróżniają się one posiadaniem cebuli właściwej. Kiedyś do liliowatych zaliczano także rośliny kłączowe i czasami drzewiaste (jak np. dracena czy jukka). W wyniku badań z liliowatych wyodrębniono mniejsze rodziny, przykładem może być rodzina czosnkowatych.

Charakterystyka

Liście : Mają układ skrętoległy, rzadziej okółkowy, są pochwiaste lub ogonkowe. Unerwienie jest równoległe lub łukowate.

Kwiaty : Występują pojedynczo lub w gronach, wiechach, czasem w pozornych baldachach. Złożone są z dwu trójkrotnych okółków barwnego okwiatu, niezróżnicowanego na kielich i koronę. Listki okwiatu są w różnym stopniu zrośnięte (zimowit) lub całkiem wolne. Posiadają dwa trójkrotne okółki pręcików i jeden górny słupek, zrośnięty z trzech owocolistków z trójkomorową zalążnią. U starszych ewolucyjnie form szyjki słupka są wolne, u młodszych zrośnięte w jedną.

• Kwiaty są owadopylne. Rolę powabni spełnia barwny okwiat. Kwiaty mogą wydzielać olejki lotne. Miodniki znajdują się na przegrodach zalążni, a nektar przesącza się na zewnątrz przez wąskie kanaliki, mogą być także położone u podstawy listków okwiatu. Kwiaty osiągają czasem potężne rozmiary, nadając wielu gatunkom znaczenie ogrodnicze.
• Wzór kwiatowy dla rodziny liliowatych przedstawia się następująco: *P3+3A3+3G(3).

Owoce : Torebka lub jagoda. Znajdujemy tutaj torebki pękające wzdłuż przegród np. u zimowita oraz torebki pękające pośrodku pomiędzy szwami np. u tulipana, lilii, szachownicy. Nasiona mają bielmo zrogowaciałe, czasem mięsiste, jest ono bezskrobiowe z hemicelulozą, tłuszczami i białkiem. Niektóre liliowate zawierają trujące alkaloidy i glikozydy.

Biotop : Przedstawiciele rodziny liliowatych w Polsce rosną na różnych siedliskach, przeważnie na miejscach otwartych, słonecznych i niezbyt wilgotnych.

Systematyka

Buberel_unknown_flower_13.jpg Rodzaje i gatunki należące do liliowatych:

• kardiokrinum, lilia himalajska (Cardiocrinum (Endl.) Lindl.)
  • Carciocrinum giganteum
• lilia (Lilium L.)
• lilijka (Lloydia Salisb. ex Rchb., Giraldiella Dammer)
  • lilijka alpejska (Lloydia serotina)
• psiząb (Erythronium L.)
  • psiząb liliowy (Erythronium dens-canis)
• szachownica (Fritillaria L., Petilium Ludw., Rhinopetalum Fisch. ex D.Don)
  • szachownica cesarska (Fritillaria imperialis L.)
  • szachownica kostkowata (Fritillaria meleagris)
  • szachownica Michajłowskiego (Fritillaria michailovskyi)
  • szachownica perska (Fritillaria persica)
• tulipan (Tulipa L., Amana Honda)
• złoć (Gagea Salisb.)
• Korolkowia Regel
• Lirium Scop.
• Nomocharis Franch.
• Notholirion Wall. ex Boiss.
• Theresia K.Koch

jednoliścienne

Alaw | Lilje-familien (Liliaceae) | Liliengewächse | liliaceae | Liliaceae | Liliacoj | سوسنیان | Liliaceae | חבצלת | Lelijiniai augalai | Leliefamilie | ユリ科 | Liljefamilien | Liliaceae | Feudlicêye | 百合科