Kwiat to organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania.
Dokładnie mówiąc, jest to skrócony pęd lub odcinek pędu przekształcony w organ, którego poszczególne części służą, bezpośrednio lub pośrednio, do rozmnażania płciowego (generatywnego), ma on ograniczony wzrost i liście przekształcone w elementy kwiatu.
Flower Structure Kwiat budowa.svgj]]
Jodła_koreańska1.JPG - odpowiedniki kwiatostanów u roślin okrytonasiennych]]
Kwiat jest charakterystyczny dla roślin nasiennych (czyli kwiatowych), obejmujących rośliny nagonasienne i rośliny okrytonasienne. Rozwija się z merystemu wierzchołkowego, w którym nastąpiło przekształcenie wegetatywnego wierzchołka wzrostu w wierzchołek generatywny.
Budowa morfologiczna kwiatu
Pojedynczy kwiat zbudowany jest z częsci płonnych nie związanych bezpośrednio z rozmnażaniem, oraz z części płodnych. Części płodne to
pręciki z woreczkami pyłkowymi, są to organy męskie oraz
owocolistki z zalążkami - organy żeńskie. Z części płonnych (sterylnych) kwiatu zbudowana jest
okrywa kwiatowa, która u
roślin nagonasiennych jest bardzo niepozorna a niejednokrotnie nie występuje wcale, u
roślin okrytozalążkowych zaś jest różnorodna i czasami bardzo okazała.
W przypadku roślin nagonasiennych nieosłonięte zalążki leżą na pojedynczych owocolistkach. Zaś u roślin okrytonasiennych jeden lub kilka zrośniętych owocolistków tworzy słupek, w jego dolnej częsci tworzącej zalążnię, zamknięte są zalążki.
Kwiat rozwija się z pączków kwiatowych jako pęd boczny w pachwinie przysadki (liścia przykwiatkowego, wspierającego). Umieszczony jest na szypułce lub jest siedzący.
Części składowe kwiatu:
- słupkowie - składa się z jednego lub kilku słupków (powstałych z owocolistków).
- pręcikowie - składa się z wielu pręcików, produkujących pyłek.
- okwiat - który może być pojedynczy lub złożony i wtedy w jego skład wchodzi korona (corolla) oraz kielich (kalyx), u niektórych roślin pod kielichem występuje kieliszek (epikalyx).
- dno kwiatowe - wszystkie elementy kwiatu są na nim osadzone.
- miodniki - gruczoły występujące w kwiatach owadopylnych.
Rodzaje kwiatów
Kwiaty dzielą się na
obupłciowe (hermafrodytyczne), w których występują jednocześnie pręciki i owocolistki oraz
jednopłciowe (rozdzielnopłciowe), w których wykształciły sie tylko pręciki lub tylko owocolistki. Kwiaty jednopłciowe są zatem
kwiatami męskimi lub
żeńskimi. Dla roślin nagonasienych charakterystyczne są kwiaty jednopłciowe, zaś u okrytonasiennych najczęściej spotykany typem kwiatów są kwiaty obupłciowe. W przypadku roślin o kwiatach jednopłciowych na jednej roślinie mogą wykształcić się kwiaty wyłącznie jednego typu żeńskie lub męskie, są to rośliny
dwupienne (np.
cis,
wierzba) lub też kwiaty obu płci, rośliny
jednopienne (np.
sosna,
leszczyna,
kukurydza). Dosyć często spotyka się formy mieszane. Występują także formy nijakie (bez pręcików i słupków), które służą za powabnie (kwiaty brzeżne u
chabra bławatka.
Wzory i narysy kwiatowe
Budowę morfologiczną kwiatu możemy przedstawić wykonując
narys kwiatowy, czyli rysunek schematyczny, na którym zaznaczona jest zalążnia i okółki kwiatu na przekroju poprzecznym. Stosuje się także
wzory kwiatowe, czyli zapisuje budowę kwiatu za pomoca umownych liter i cyfr.
Znaczenie kwiatów
- Kwiaty pełnią ważną funkcję biologiczną, w wyniku zapylenia powstaje z nich owoc, w którym znajdują się nasiona.
- Stanowią one także źródło nektaru i pyłku, które są pożywieniem pszczół.
- Pozyskiwane są z nich olejki eteryczne, które są następnie surowcem w przemyśle perfumeryjnym.
- Kwiaty pełnią funkcję ozdobną, stanowią źródło wrażeń estetycznych, wiele z nich to rośliny ozdobne. Popularnymi kwiatowymi krzewami ozdobnymi są: lilak, forsycja, głóg, róża, a roślinami zielnymi o ozdobnych kwiatach są m.in.: tulipany, mieczyki, goździki, fiołki, chryzantemy.
- Uprawą i produkcją kwiatów zajmuje się dział ogrodnictwa zwany kwiaciarstwem. Sztukę układania kwiatów nazywamy bukieciarstwem (florystyką).
Kwiaty i kwiatostany
Zobacz też
Linki zewnętrzne
Anatomia roślin
Hoe | མེ་ཏོག་ | Flor | Květ | Blomst | Blume | Flower | Flor | Floro | Fleur | Flor | 꽃 | Floro | Bunga | Fiore | פרח | Flos | Žiedas | Xōchitl | Bloem (biologie) | 花 | Blome | Flor | Цветок | Flower | Cvet | Kembang | Blomma | ดอกไม้ | Квітка | 花