Ngc4319 hst big.jpg4319 z kwazarem Markarian 205]] Kwazar (z ang. quasar; QSO - quasi-stellar object, lub też quasi-stellar radio source) to najprawdopodobniej pozagalaktyczne zwarte gwiazdopodobne źródło ciągłego, nietermicznego promieniowania elektromagnetycznego, o ogromnej mocy, któremu towarzyszy przesunięciem ku czerwieni linii emisyjnych. Z tego można wnioskować, że kwazary są obiektami niezmiernie oddalonymi od Ziemi (są obiektami pozagalaktycznymi). Tak więc obraz kwazarów, który do nas dociera, pochodzi sprzed paru miliardów lat. Badanie kwazarów jest więc równocześnie badaniem wcześniejszych etapów rozwoju wszechświata.

Kwazary - ze względu na to, że ich światło w tak dużym stopniu dociera do Ziemi - muszą emitować bardzo dużą energię, rzędu 10⁴¹W, co jest wielkością porównywalną z mocą promieniowania całej galaktyki. Niektóre kwazary nagle zmieniały ilość wysyłanej energii na jednostkę czasu, co oznacza, że muszą być względnie małymi obiektami (obiekt nie może zmienić się w czasie krótszym, niż czas potrzebny światłu na dotarcie z centrum do krańców).

Kwazary odkryto niedawno na fotografiach obserwacji dokonanych w XIX wieku - wtedy nikt jednak nie miał powodów, by przypuszczać, że obiekty te różnią się od zwykłych gwiazd. W latach pięćdziesiątych XX wieku zaobserwowano kwazary za pomocą teleskopów radiowych, zaś pierwsze widmo kwazara, potwierdzające jego pozagalaktyczną naturę, otrzymano w 1963 roku.

Ogromne światło kwazarów tłumaczy się jako wynik tarcia wywołanego przez gaz i pył, wpadające do dysku akrecyjnego masywnych czarnych dziur, które może przekształcić około połowy masy obiektu w energię. To wytłumaczenie wyjaśnia także, dlaczego kwazary były o wiele powszechniejsze we wczesnym wszechświecie - produkcja tak wielkich energii kończy się, kiedy czarna dziura "zje" wszystkie kosmiczne śmieci wokół siebie. Jest prawie pewne, że w centrum naszej galaktyki istnieje taka właśnie czarna dziura.

Zobacz też: podstawowe zagadnienia z zakresu astronomii

Fizyka galaktyk

Kvazar | Квазар | Quàsar | Kvasar | Quasar | Kvasar | Quasar | Quásar | Kvazaro | Quasar | Quasar | Kvazar | Quasar | קוואזר | Kvazāri | Kvazár | Quasar | クエーサー | Quasar | Квазар | Kvazar | Kvazar | Kvasaari | Kvasar | Kuvasar | Квазари | 类星体