Język rosyjski

Język rosyjski (русский язык) - język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (wg. różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kazachstanie, Kirgistanie i na Białorusi oraz jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, opartym na cyrylicy wprowadzonym przez Piotra Wielkiego. Język literacki powstał w XVI wieku i ukształtował się ostatecznie na przełomie wieku XVIII i XIX. Polski wpływ na język rosyjski został w XVII wieku, kiedy język polski był głównym źrodłem wyrazów europejskich i kiedy znała go cała rosyjska inteligencja. (Poprzez język rosyjski polskie wyrazy weszły również i do języka bułgarskiego). Przykładem jest wyraz Венгрия, od polskiego Węgrzy.

Wyróżnia się 3 grupy dialektów:

północne (okająca i wymawiająca g jako g, np. nogá),
południowe (akająca i wymawiająca g jako h, np. nahá),
przejściowe (akająca i wymawiająca g jako g, np. nagá).

W czasach ZSRR język rosyjski był nauczany obowiązkowo we wszystkich krajach Układu Warszawskiego. Współcześnie stracił tam nieco na znaczeniu ze względu na wyparcie ze szkół przez języki Europy Zachodniej (takie jak angielski czy niemiecki), utratę znaczenia obszarów rosyjskojęzycznych pod względem gospodarczym, kulturowym, naukowym i militarnym, a w krajach bałtyckich również przez rządowe akcje skierowane przeciw używaniu języka rosyjskiego.

Alfabet rosyjski

Alfabet rosyjski współcześnie składa się z 33 liter (jednak patrz niżej co do litery ё).

А а a	Б б b	В в w	Г г g	Д д d
Е е jе	Ё ё jo	Ж ж ż	З з z	И и i
Й й j (и краткое)	К к k	Л л l	М м m	Н н n
О о о	П п p	Р р r	С с s	Т т t
У у u	Ф ф f	Х х ch	Ц ц c	Ч ч cz
Ш ш sz	Щ щ szcz	ъ twardy znak (твёрдый знак)	ы y	ь miękki znak (мягкий знак)
Э э e (э оборотное)	Ю ю ju	Я я ja

Litery э i я zostały wprowadzone w 1710, й w 1735, a ё w 1797. Oficjalny kształt liter został zatwierdzony w 1708. Modyfikacje alfabetu objęły też wykreślenie niektórych liter. Były to: i, iżyca, fita, omega, zieło, ksi, psi, dwa jusy i jać.
Litera ё jest uzywana rzadko, z reguły w słownikach, książkach dla dzieci, Biblii, podręcznikach dla uczących się rosyjskiego oraz niekiedy w nazwach towarowych.

Klasyfikacja

Rosyjski jest językiem słowiańskim należącym do rodziny indoeuropejskich.

Jeśli wziąć pod uwagę język mówiony, najbliższymi językami pokrewnymi są białoruski i ukraiński, również należące do grupy języków wschodniosłowiańskich.

Na podstawowe słownictwo, zasady słowotwórstwa oraz - do pewnego stopnia - odmiany i styl literacki rosyjskiego miał wpływ język cerkiewno-słowiański. Ten ostatni stanowił rozwinięcie i częściowo pokrywał się z językiem staro-cerkiewno-słowiańskim używanym w rosyjskiej cerkwi ortodoksyjnej. Wiele słów współczesnego rosyjskiego jest bliższych w formie współczesnemu bułgarskiemu niż ukraińskiemu czy białoruskiemu. Jednak w niektórych dialektach zachowały się formy wschodnio-słowiańskie. W pewnych przypadkach stosowane są obydwie formy - wschodnio-słowiańska i cerkiewno-słowiańska - z niewielkimi różnicami znaczeniowymi. Przyklad: глава, głowa - szef; голова, głowa - część ciała. W języku rosyjskim nazwy sportów zaczerpnięte są z angielskiego, np. баскетбол /basketboł/ - piłka koszykowa. Piłka po rosyjsku to z kolei мяч /miać/. Nazwy miesięcy pochodzą wprost z łaciny, np. январь (janwar') - styczeń.

Linki zewnętrzne

Słownik rosyjsko-polski

Języki słowiańskie | Rosja

Gourt Home::Gourt :: Język rosyjski

Alfabet rosyjski

Klasyfikacja

Linki zewnętrzne