article

Gęstość (masa właściwa) - masa jednostki objętości, dla substancji jednorodnych określana jako stosunek masy (m) do objętości (V):

{\rho}={m \over V}

Dla substancji niejednorodnych zależy od punktu substancji i określana wówczas jako granica stosunku masy do objętości, gdy objętość obejmuje coraz mniejsze objętości obejmujące punkt:

{\rho}={dm \over dV}
gdzie m oznacza masę ciała (jako funkcję objętości), zaś V jego objętość.

Pomocne przy obliczaniu gęstości:
p=m/V
V=m/p
m=p*V
Gdzie p to gęstość, m to masa a V - objętość.

Jednostki gęstości: kilogram na metr sześcienny - kg/m3 (w SI), kg/l, g/cm3 (CGS).

Gęstość jest cechą charakterystyczną substancji, a określona w warunkach standardowych stanowi jedną z najważniejszych cech substancji służy do obliczania masy i ciężaru określonej objętości substancji.

{m} = {\rho} {V}

Gęstość ciał stałych wyzacza się przez ich ważenie, przy wyznaczaniu gęstosci cieczy stosuje się areometry. Aerometry stosowane w cieczy o znanej gęstości mogą służyć go wyznaczania gęstości ciał stałych. Przy wyznaczaniu gęstości gazów stosuje się metody ważenia naczyń z gazem o różnym ciśnieniu gazu.

Gęstość większości substancji zmniejsza się wraz ze wzrostem temperatury (jednym z wyjatków jest woda w temperaturze poniżej 4°C) zjawisko to wynika z rozszerzalności cieplnej ciał. Podczas przemian fazowych gęstość zmienia się skokowo, podczas krzepnięcia zazwyczaj wzrasta (najbardziej znanymi wyjątkami są woda, żeliwo, ołów).

Gęstość ciał stałych w (kg/m3) w 20°C

Ciałow kg/m3 Ciałow kg/m3
Aluminium (glin)2720 Magnez1740
Antymon6685 Mangan7400
Arsen5776 Marmur2670
Azbest w tek.2000-2800 Miedź (elektrolityczna)8933
Bakelit1340 Mika2600-3200
Bar3600 Mikanit1900-2600
Beryl2690-2700 Molibden10200
Bor3300 Mosiądz8400-8700
Beton1800-2400 Naftalina1150
Bizmut9807 Nikiel8350-8900
Brąz8800-8900 Nikielina8600-8850
Celuloid1380 Nowe srebro8400-8700
Chrom6920 Nylon1140
Chromonikielina8200-8370 Ołów11300-11400
Cegła1400-2200 Parafina870-910
Cyna (biała)7200-7400 Piasek (suchy)1550-1800
Cynk7130-7200 Platyna21450
Drewno Plexiglas1180-1200
- dąb600-900 Porcelana2300-2500
- lipa400-600 Potas870
Duraluminium2800 Saletra sodowa2260
Ebonit1100-1300 Siarka jednoskośna1960
Elektron
(stop magnezu)		1740-1840 Siarka rombowa2067
Fosfor biały1830 Skóra (sucha)860
Gips2310-2330 Sód980
Glina (sucha)1500-1800 Srebro10500
Grafit2300-2720 Stal7500-7900
Guma (wyroby)1100-1190 Stal nierdzewna7860
Gutaperka960-990 Staliwo7840
Inwar8000 Śnieg125
Iryd22400 Szkło zwykłe2400-2800
Kadm8640 Szkło kwarcowe2900
Korek220-260 Tłuszcze920-940
Kreda1800-2600 Tantal16600
Kobalt8900 Węgiel drzewny300-600
Krzem2329,6 Wolfram19100
Kwarc2500-2800 Wosk950-980
Igielit1350 Złoto19282
Lód przy 0oC880-920 Żelazo czyste (α)7875
Pallad11970 Żeliwo (białe)7700
Rod12350 Żeliwo (szare)800-7250

Gęstość cieczy w (kg/m3) w 22°C

Gęstość gazów w (kg/m3) w 20°C

Gęstość Wszechświata w 2,73 K

  • gęstość krytyczna - \rho_{\mbox{crit}} = {3 H_0^2 \over 8 \pi G}
  • gęstość dzisiaj \rho_{\mbox{m}} = \Omega_\mbox{m} \rho_{\mbox{crit}}
    • gdzie \Omega_\mbox{m} to gęstość materii we Wszechświecie wyrażona w jednostkach gęstości krytycznej, w 2003 r. obserwujemy, że \Omega_\mbox{m} \approx 0,3 i H_0 \approx 70 km/s/Mpc.
    • więc \rho_{\mbox{m}} \approx 2,76 \times 10^{-27} \mbox{kg/m}^3 = 2,76 \times 10^{-30} \mbox{g/cm}^3, tzn. trochę mniej niż dwa protony (średnio) w jednym metrze sześciennym
    • ale obserwujemy też gęstość ciemnej energii we Wszechświecie \rho_\Lambda \approx 6,45 \times 10^{-27} \mbox{kg/m}^3 = 6,45 \times 10^{-30} \mbox{g/cm}^3

Zobacz też

Wielkości fizyczne | Tablice

Digtheid Densitat Hustota Massefylde Dichte Tihedus Density Densidad Tiheys Densité Dichtheid 密度 Плотность Gostota Густина речовини

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Gęstość".

Home Page • arts • business • computers • games • health • hospitals • home • kids & teens • news • physicians • recreation• reference • regional • science • shopping • society • sports • world