Film to utwór audiowizualny, dowolnej długości złożony z serii następujących po sobie obrazów wywołujących wrażenie ruchu, wyrażający określone treści, utrwalony na jakimkolwiek nośniku umożliwiającym wielokrotne odtwarzanie, pierwotnie w kinach, współcześnie również w telewizji i za pomocą innych urządzeń takich jak magnetowidy, odtwarzacze DVD i komputery.
Film może być traktowany zarówno jako rodzaj sztuki, jak i jeden z działów przemysłu rozrywkowego, przy czym ściśłe rozgraniczenie filmów na "artystyczne" i "komercyjne" jest często bardzo trudne do przeprowadzenia, gdyż oba te elementy - czysto rozrywkowy i czysto artystyczny - w wielu produkcjach są z sobą przemieszane.
Większość współczesnych filmów jest udźwiękowiona - to znaczy posiada dźwięk ściśle zsynchronizowany z obrazem. Dawniej popularne były filmy nieme, na których wszystkie teksty pojawiały się w formie napisów.
W historii filmu istniało kilka momentów przełomowych. Pierwszym z ważniejszych było wprowadzenie dźwięku, później koloru, różnych formatów ekranów (np ekran panoramiczny - cinemascope), trójwymiarowości (zob. IMAX), dźwięku stereofonicznego (Dolby). Jednym z ostatnich przełomów było pojawienie się technologii cyfrowej zarówno przy efektach inscenizacyjnych jak i przy rejestracji obrazu (High Definition). Dotyczy to szczególnie filmu animowanego, gdzie coraz powszechniejsza jest animacja 3D imitująca przestrzeń trójwymiarową (zobacz np. Final Fantasy - realistyczną animację 3D, imitujacą film aktorski).
Film to bardzo obszerna dziedzina i można ją podzielić na wiele sposobów. Podstawowy i najbardziej popularny z nich to podział na rodzaje:
W zależności od długości filmy dzielą się na
Podstawowy nośnik, na którym kręcony i wyświetlany jest film to światłoczuła taśma celuloidowa 35 mm. Na taśmie filmowej obraz jest zapisany w postaci pojedynczych klatek - kadrów, przesuwających się w projektorze kinowym z prędkością 24 klatki na sekundę (w epoce kina niemego było to 16 klatek na sek.). Coraz rzadziej są stosowane inne szerokości taśmy - 70, 16, 8 mm i super 16 i super 8 mm. Zwłaszcza dla potrzeb telewizji filmy realizuje się także na nośnikach magnetycznych (Beta SP) i cyfrowych (Beta cyfrowa, Divicam, High Definition).
Początkowo filmy wyświetlano na ekranach w proporcji 1 : 1,33 (podstawa 4, wysokość 3) taki format przyjęto też dla ekranu telewizyjnego. Po wprowadzeniu na taśmę filmową ścieżki dźwiękowej format standardowy to 1 : 1,37. W walce z rosnącą konkurencją telewizji w latach 50 XX wieku wynaleziono szeroki panoramiczny ekran (cinemascope). W kamerach i projektorach zastosowano obiektywy anamorfotyczne; ekran wydłużył się do proporcji 1 : 2,55. W latach 60 prowadzono tzw cineramę z wykorzystaniem taśmy 70 mm, z ekranem w proporcjach 1 : 2,75. Obecnie w kinach najczęściej stosuje się format pośredni tzw kaszetę 1 : 1,66 lub 1 : 1,85) a taśma 70 mm znalazła zastosowanie przy wyświetlaniu obrazów trójwymiarowych w systemie IMAX. Ekran ma tu proporcje 1 : 1,43 a kadr jest ustawiony na taśmie poziomo a nie pionowo jak na taśmie 35 mm.
Poza filmami tworzonymi dla widowni danego kraju (zobacz: film polski) bardzo popularne są komercyjne filmy amerykańskie. Aktorzy oraz aktorki występujące w takich filmach stają się zazwyczaj bardzo znani na całym świecie. Panuje przekonanie, że aktorstwo to bardzo dochodowy zawód, jednak jest to prawdą jedynie w odniesieniu do wąskiej grupy najbardziej znanych aktorów.
Filmy często są oznaczane kategoriami wiekowymi, określającymi wiek widzów, dla których są przeznaczone. Główne kryteria tej klasyfikacji to seks i przemoc.
Do niedawna za największe zaplecze produkcji filmowej uchodziło amerykańskie Hollywood. Obecnie najwięcej filmów na świecie powstaje w Indiach. Ośrodek kinematograficzny w Bombaju określany jest często jako Bollywood. Produkuje się tam nie tylko najwięcej filmów, lecz także najdłuższe. Średnio indyjski film trwa około 3 godzin. Filmy indyjskie jednak, ze wględu na ich kulturową specyfikę znane są prawie wyłącznie w Indiach. Trzecią wielką potęgą filmową staje się obecnie kinematografia chińska z ośrodkami produkcyjnymi w Hong Kongu i Szanghaju. Tylko te trzy kinematografie - amerykańska, indyjska i chińska są samowystarczalne tzn, nie potrzebują dotacji mecenasów państwowych i prywatnych. Inne kinematografie narodowe, ze względu na małe obszary dystrybucji kinowej i telewizyjnej, są najczęściej dofinansowywane przez ministrów kultury lub przez telewizje publiczne.
Historia filmu - w haśle kino.
Serwisy zagraniczne:
Film | Cinema | Film | Filmkunst | Film | Kino | Cine | Cinéma | चलचित्र | Film | Film | Film | Film | 映画 | Film | Movie | Film