| |||||||||||||||||||||||||||||||
| Dane ogólne | |||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nazwa, symbol, l.a.* | Azot, N, 7 | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności metaliczne | niemetal | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Grupa, okres, blok | 15 (VA), 2, p | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Gęstość, twardość | 1,2506 kg/m3, bd | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Kolor | bezbarwny | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności atomowe | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa atomowa | 14,0067 u | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Promień atomowy (obl.) | 65 (56) pm | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Promień kowalencyjny | 75 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Promień van der Waalsa | 155 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Konfiguracja elektronowa | |||||||||||||||||||||||||||||||
| e- na poziom energetyczny | 2, 5 | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Stopień utlenienia | ±3, 5, 4, 2 | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności kwasowe tlenków | silnie kwaśne | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Struktura krystaliczna | heksagonalna | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności fizyczne | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Stan skupienia | gazowy | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Temperatura topnienia | 63,14 K (-210,01 °C) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Temperatura wrzenia | 77,35 K (-195,8 °C) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Objętość molowa | 13,54×10-3 m3/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Ciepło parowania | 2,7928 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Ciepło topnienia | 0,3604 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Ciśnienie pary nasyconej | bd | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Prędkość dźwięku | 334 m/s (298,15 K) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Pozostałe dane | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Elektroujemność | 3,04 (Pauling) 3,07 (Allred) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Ciepło właściwe | 1040 J/(kg*K) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Przewodność właściwa | bd | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Przewodność cieplna | 0,02598 W/(m*K) | ||||||||||||||||||||||||||||||
| I Potencjał jonizacyjny | 1402,3 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| II Potencjał jonizacyjny | 1402,3 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| III Potencjał jonizacyjny | 1402,3 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| IV Potencjał jonizacyjny | 7475,0 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| V Potencjał jonizacyjny | 9444,9 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| VI Potencjał jonizacyjny | 53266,6 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| VII Potencjał jonizacyjny | 64360 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Najbardziej stabilne izotopy* | |||||||||||||||||||||||||||||||
|
Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej, użyte są jednostki SI i warunki normalne. |
||||||||||||||||||||||||||||||
| *Wyjaśnienie skrótów: l.a.=liczba atomowa wyst.=występowanie w przyrodzie, o.p.r.=okres połowicznego rozpadu, s.r.=sposób rozpadu, e.r.=energia rozpadu, p.r.=produkt rozpadu | |||||||||||||||||||||||||||||||
Azot (N, łac. nitrogenium) jest niemetalem należącym do piątej grupy głównej. Zawartość w górnych warstwach Ziemi wynosi 0,0019 %. Stabilnymi izotopami azotu są 14N i 15N.
Pierwiastek został odkryty w 1772r. przez Erazma Rutherforda.
Azot w stanie wolnym występuje w postaci N2. W cząsteczce tej dwa atomy tego pierwiastka są połączone ze sobą wiązaniem potrójnym. Azot jest pierwiastkiem stosunkowo biernym chemicznie co spowodowane jest bardzo wysoką wartością energii wiązania w cząsteczce N2, wynosi ona aż 945.33 ± 0.59 kJ · mol-1.
Azot jest podstawowym składnikiem powietrza (78,09% masy). Wchodzi w skład wielu związków, takich jak: amoniak, kwas azotowy, azotany oraz wiele ważnych związków organicznych. Jest dla życia na Ziemi jednym z najważniejszych pierwiastków. Wchodzi w skład wielu biocząsteczek, takich jak aminokwasy, nukleotydy i kwasy nukleinowe.
Azot w fazie stałej występuje w sześciu postaciach nazwanych od kolejnych liter greckich (α, β, γ, δ, ε, ζ). Najnowsze badania wykazują prawdopodobne istnienie kolejnych dwóch odmian (η, θ).
Stikstof | نيتروجين | Azot | Азот | Nitrogen | Dusík | Nitrogen | Kvælstof | Stickstoff | Lämmastik | Άζωτο | Nitrogen | Nitrógeno | Nitrogeno | Nitrogeno | نیتروژن | Azote | Nitróxeno | 질소 | Dušik | Nitro | Nitrogen | Nitrogeno | Nitur | Azoto | חנקן | Nitrogenium | Slāpeklis | Azotas | Stikstof | Nitrogén | Азот | Hauota | Stikstof | 窒素 | Nitrogen | Nitrogen | Azoto | Azot | Азот | Nitrogen | Dusík | Dušik | Азот | Dušik | Typpi | Kväve | நைட்ரஜன் | ไนโตรเจน | Nitơ | Azot | Азот | 氮