Astrowate, złożone (Asteraceae Dum., Compositae Gis.) - rodzina roślin należących do rzędu astrowców (Asterales Giseke). Jedna z najliczniejszych rodzin roślin naczyniowych, obejmuje ok. 30 tysięcy gatunków.

Charakterystyka

---

Kwiaty : Kwiaty zebrane w kwiatostan zwany koszyczkiem (pseudantium) na rozszerzonym szczycie pędu - płaskim lub wypukłym osadniku, przez co powstają bardzo gęste kwiatostany imitujące kwiat, otoczone okrywą listków zwykle łuskowatych. Zewnętrzne kwiaty często znacznie większe od wewnętrznych i posiadają koronę grzbiecistą (kwiaty języczkowe), wewnętrzne mniejsze i o symetrii promienistej (kwiaty rurkowe). Pręciki zrośnięte są zawsze pylnikami w rurkę, nitki wolne. Kwiaty mogą być dwupłciowe, jednopłciowe lub płone. Są one przedprątne.

Systematyka

---

Zależnie od rodzaju kwiatów występujących w koszyczkach, dzielimy rodzinę astrowatych na dwie podrodziny:

Podrodzina: Rurkokwiatowe (Tubuliflorae, Asteroideae)

Rodzaje i gatunki:

• aksamitka
• arnika (Arnica)
• aster (Aster)
• bylica (Artemisia)
• chaber (Centaurea)
• chłodek (Arnoseris)
  • chłodek drobny (Arnoseris minima)
• dalia (Dahlia)
• dziewięćsił (Carlina)
• karczoch (Cynara)
• kocanki (Helichrysum)
• krwawnik (Achillea)
• lepiężnik (Petasites)
• łopian (Arctium)
• miłosna (Adenostyles)
• nawłoć (Solidago)
• oman (Inula)
• omieg (Doronicum)
  • omieg górski (Doronicum austriacum)
  • omieg kozłowiec (Doronicum clusii)
• oset (Carduus)
• ostropest (Silybum)
  • ostropest plamisty (Silybum marianum)
• ostrożeń (Cirsium)
  • ostrożeń błotny (Cirsium palustre)
  • ostrożeń krótkołodygowy (Cirsium acaule)
  • ostrożeń lancetowaty (Cirsium vulgare)
  • ostrożeń polny (Cirsium arvense)
  • ostrożeń warzywny (Cirsium oleraceum)
• podbiał (Tussilago)
• podbiałek (Homogyne)
  • podbiałek alpejski (Homogyne alpina)
• popłoch (Onopordum)
  • popłoch pospolity (Onopordum acanthium)
• przegorzan (Echinops)
  • przegorzan kulisty (Echinops sphaerocephalus)
  • przegorzan węgierski (Echinops exaltatus)
• przymiotno (Erigeron)
  • przymiotno białe (Erigeron annuus)
  • przymiotno gałęziste (Erigeron ramosus)
  • przymiotno kanadyjskie (Erigeron canadensis, Conyza canadensis)
  • przymiotno ostre (Erigeron acer)
• rumian (Anthemis)
• rumianek (Matricaria)
• rzepień (Xanthium)
• sadziec (Eupatorium)
  • sadziec konopiasty (Eupatorium cannabinum)
• saussurea (Saussurea)
  • saussurea alpejska (Saussurea alpina)
• sierpik (Serratula)
  • sierpik barwierski (Serratula tinctoria)
• słonecznik (Helianthus):
• starzec (Senecio)
• stokrotka (Bellis)
• szarota (Gnaphalium)
• szarotka (Leontopodium)
• uczep (Bidens)
• ukwap (Antennaria)
  • ukwap dwupienny (Antennaria dioica)
• wrotycz (Tanacetum)
  • wrotycz pospolity (Tanacetum vulgare)
• złocień (chyryzantema) (Dendranthema, Chrysanthemum, Leucanthemum)
  • złocień właściwy (Chrysanthemum leucanthemum)
• żółtlica (Galinsonga)
  • żółtlica drobnokwiatowa (Galinsonga parviflora)
  • żółtlica drobnolistna
  • żółtlica włochata (Galinsonga ciliata)

Kwiaty są tu bądź wszystkie rurkowe, bądź wewnętrzne rurkowe, zewnętrzne zaś języczkowe. Nie mają one soku mlecznego w tkankach.

Podrodzina: Języczkokwiatowe (Liguliflorae, Lactucoideae, Cichorioideae)

Rodzaje i gatunki:

• brodawnik (Leontodon)
• cykoria (Cichorium)
• kozibród (Tragopogon)
  • kozibród łąkowy (Tragopogon pratensis)
  • kozibród porolistny (salsefia) (Tragopogon porrifolius)
• mlecz (Sonchus)
• mniszek (Taraxacum)
  • mniszek kok-sagiz (Taraxacum koksaghyz)
  • mniszek lekarski (Taraxacum officinale)
• jastrzębiec (Hieracium)
  • jastrzębiec baldaszkowaty (Hieracium umbellatum)
  • jastrzębiec gładki
  • jastrzębiec kosmaczek (Hieracium pilosella)
  • jastrzębiec Lachenala) (Hieracium lachenalii)
  • jastrzębiec leśny (Hieracium murorum)
  • jastrzębiec pomarańczowy (Hieracium aurantiacum)
  • jastrzębiec sabaudzki
• łoczyga (Lapsana)
• łoczyga pospolita (Lapsana communis)
• modrzyk (Cicerbita)
  • modrzyk górski (Cicerbita alpina)
• pępawa (Crepis)
• prosienicznik (Hypochoeris)
  • prosienicznik szorstki (Hypochoeris radicata)
• przenęt (Prenanthes)
  • przenęt purpurowy (Prenanthes purpurea)
• sałata (Lactuca)
• sałatnica (Aposeris)
  • sałatnica leśna (Aposeris foetida)
• sałatnik (Mycelis)
  • sałatnik leśny (Mycelis muralis)
• wężymord (Scorzonera)
  • wężymord czarny korzeń (Scorzonera hispanica)
  • weżymord górski
  • wężymord niski (Scorzonera humulis)
  • wężymord stepowy (Scorzonera purpurea)

W tej podrodzinie wszystkie kwiaty są jezyczkowe, a w tkankach występuje sok mleczny.

Pozostałe gatunki:

• goryczel jastrzębcowaty (Picris hieacioides)
• goryczel żmijowcowy (Picris echioides) L.
• kołotocznik wierzbolistny (Buphthalmum salicifolium)

Gatunki chronione

---

Do rodziny astrowatych należą następujące gatunki będące pod ochroną:

• arnika górska (Arnica montana)
• chryzantema Zawadzkiego (złocień Zawadzkiego) (Dendranthema zawadzkii)
• dziewięćsił bezłodygowy (Carlina acaulis)
• dziewięćsił popłocholistny (Carlina onopordifolia)
• języczka syberyjska (Ligularia sibirica)
• ostrożeń pannoński (Cirsium pannonicum)
• omieg górski (Doronicum austriacum)
• ożota zwyczajna (Linosyris vulgaris)
• szarotka alpejska (Leontopodium alpinum)
• wężymord stepowy (Scorzonera purpurea)

Rosopsida

Сложноцветни | Hvězdnicovité | Kurvblomst-familien | Korbblütengewächse | Asteraceae | Asteraceae | Asteracoj | Asteraceae | Asteraceae | Asteraceae | Astriniai augalai | Asteraceae | Composietenfamilie | キク科 | Kurvplantefamilien | Korgplantefamilien | Asteraceae | Korgblommiga växter | Họ Cúc | Asteraceae | 菊科