article

Ameby (Amoeba)
Chaos diffluens.jpg
Systematyka
Domena: eukarioty
Królestwo: protisty
Typ: Amoebozoa
Klasa: Lobosea
Rząd: Euamoebida
Rodzina: Amoebidae
Ameby (Amoeba) czyli Pełzaki - rodzaj pierwotniaków zaliczany do typu korzenionóżek.

W ich cyklu życiowym występuje jedynie (dominuje?) postać pełzakowata, przedstawiciele żyją w środowisku wodnym lub jako pasożyty.

Przedstawicielem jest np. Pełzak okrężnicy (Amoeba coli).

Potoczne rozumienie tego terminu jest nieco odmienne, a w każdym razie znacznie szersze.

Budowa ameb


pelikula

Rząd pierwotniaków należących do Lobosia z gromady korzenionóżek (Rhizopoda), grupujący gatunki nietworzące skorupek. Pelikula ameb nagich (Ameobida) jest cienka jak u Amoeba proteus albo grubsza i mniej elastyczna jak u Thecamoeba verrucosa i tworzy zgrubienia w czasie ruchu, zwłaszcza u tych gatunków, u których jest grubsza.

pseudopodia

U niektórych ameb glebowych występuje stadium zarówno pełzakowate, jak i wytwarzające wić. Gatunki różnią się trochę sposobem poruszania się. U niektórych wysuwane jest tylko jedno pseudopodium, u innych kilka. Ruch powodowany jest przepływem cytoplazmy zmieniającej stan skupienia (zol-żel) i zmianami w cytoszkielecie. Pseudopodia mogą różnić się kształtem zależnie od gatunku; zwykle są płatowate (lobopodia), rzadziej nitkowate (filopodia). Jednak ich kształt u tego samego gatunku może być zmienny, zależny od warunków środowiska (stężenie jonów, pH itp.).

składniki cytoplazmy

Ameby będące zwykle fagotrofami mają wakuole (wodniczki) pokarmowe. W cytoplazmie znajduje się wiele ziarnistości różnej wielkości. U niektórych gatunków występują mitochondria, różne kryształy i cząstki materiałów zapasowych.

Ponadto w cytoplazmie ameb mogą żyć endosymbionty - bakterie lub glony, nadające komórce szare lub zielone zabarwienie.

jądro komórkowe

Liczba jąder może być różna, od jednego do kilkuset, np. u Chaos carolinensis, ameby tak olbrzymiej, że można ją oglądać gołym okiem. Niektóre gatunki z tej grupy występują w przewodzie pokarmowym bezkręgowców i kręgowców - jedne są nieszkodliwe, inne chorobotwórcze.

Zakażenie amebami


Potencjalnym źródłem zarażenia amebami są niedogotowane lub surowe warzywa pochodzące z upraw nawożonych ludzkimi fekaliami. Wydaje się, że stosowane metody oczyszczania wody są wystarczające dla kontroli rozprzestrzeniania się tych gatunków, natomiast trudna jest kontrola handlarzy żywności. Zob. Lobosia; Pełzakowica; Pierwotniaki; Sarcomastigophora; Zarodziowe.

Zobacz też:


Protisty

Juurjalgsed | Amoeboid | Rizópodo | Actinopoda

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Ameby".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld