Zioła, rośliny zielarskie - wszystkie rośliny, które zawierają substancje wpływające na metabolizm człowieka (np. olejki eteryczne) i dostarczające surowców zielarskich. Są to gatunki lecznicze, przyprawowe, także trujące. Grupa ta obejmuje przede wszystkim jednoroczne i dwuletnie rośliny zielne, ale także drzewa, krzewy, warzywa i byliny. Zalicza się do nich także niektóre grzyby. Zioła stosowane są m.in. w ziołolecznictwie, aromaterapii i jako przyprawy.

Rośliny zielarskie ze względu na sposób użytkowania dzielimy na:

• rośliny lecznicze
• rośliny przyprawowe
• rośliny olejkodajne

Hodowlą i uprawą ziół zajmuje się dział ogrodnictwa zwany zielarstwem.

Pozyskiwanie i uprawa ziół

• Najprostszym zabiegiem pozyskiwania roślin zielarskich jest ich zbiór ze stanowisk naturalnych. Dotyczy to jednak tylko gatunków krajowych i to tych, których zasoby są bardzo duże. Zbiór ze stanu naturalnego jest uciążliwy i pracochłonny. Surowiec roślinny powinien pochodzić z miejsc ekologicznie czystych. Rośliny zbierane ze stanowisk naturalnych:
  • bez czarny
  • borówka czernica (czarna jagoda)
  • brzoza
  • głóg dwuszyjkowy
  • głóg jednoszyjkowy
  • jałowiec pospolity
  • kasztanowiec zwyczajny
  • krwawnik pospolity
  • lipa
  • mniszek lekarski (mniszek pospolity)
  • podbiał pospolity
  • pokrzywa zwyczajna
  • róża dzika

• Obecnie z upraw otrzymuje się 75% surowca zielarskiego dla przemysłu farmaceutycznego. Istnieją całe plantacje tych roślin. Uprawia się głównie gatunki rodzime, ale także gatunki z innych stref klimatycznych, które się wcześniej aklimatyzuje. Dzięki uprawie ziół istnieje możliwość otrzymania odmian o określonym składzie chemicznym, odporności na choroby i szkodniki. Zaletą takiej uprawy jest także możliwość jej zmechanizowania, co ułatwia wykonywanie zabiegów uprawowych. Niektóre zioła pochodzące z upraw:
  • bazylia pospolita
  • fenkuł włoski
  • kminek zwyczajny
  • kozłek lekarski
  • mięta pieprzowa
  • naparstnica wełnista
  • majeranek ogrodowy
  • prawoślaz lekarski
  • rumianek pospolity
  • szałwia lekarska
  • tymianek właściwy

• Zioła zbiera się w 4 okresach: wiosennym, letnim, jesiennym i zimowym. Następnie sa one suszone w spacjalnych suszarniach i przechowywane w dostosowanych do tego przechowalniach.

• 16-20% produkcji światowej ziół należy do Polski. Z czego ok. 80% to zioła pochodzące z upraw (ok. 60 gatunków), a 20% - ze stanowisk naturalnych.

Zobacz też: medycyna, kulinaria, zielarstwo.

Ogrodnictwo | Przyprawy | Zioła | Strony przeglądowe

Krydderurt | Kraut | Herb | Hierba | Herbe | 허브 (식물) | Kruid (keuken) | Kruut | ハーブ | Urt | Urt | Erva