Zgorzelec

__NOTOC__

Zgorzelec (łuż. Zhorjelc, cz. Zhořelec, niem. ) - miasto powiatowe o statusie gminy miejskiej, w polskiej części Górnych Łużyc na prawym brzegu Nysy Łużyckiej, w Obniżeniu Żytawsko-Zgorzeleckim. Obecnie w województwie dolnośląskim. Miasto to leży na granicy z Niemcami i do 1945 roku było wschodnim przedmieściem niemieckiego miasta Görlitz.

Zgorzelec jest również siedzibą gminy Zgorzelec. W latach 1975-1998 należał do województwa jeleniogórskiego.

Według danych z 30 czerwca 2004, miasto miało 33 278 mieszkańców.

Struktura powierzchni:

Według danych z roku 2002, Zgorzelec ma obszar 15,86 km², w tym:

użytki rolne: 40%
użytki leśne: 3%

Miasto stanowi 1,89% powierzchni powiatu.

Demografia:

Dane z 30 czerwca 2004:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	33 278	100	17 422	52,4	15 856	47,6
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	2098,2		1098,5		999,7

Według danych z roku 2002, średni dochód na mieszkańca wynosił 1234,76 zł.

Do najbardziej znanych na świecie mieszkańców Zgorzelca należy min. Jakub Böhme (1575 - 1624) mistyk, myśliciel i teolog, który zapoczątkował nowożytną filozofię niemiecką. Jego pierwsze dzieło jest znane pod tytułami Morgen Rothe im Auffgang lub Aurora.Z powodu zamiłowania do Jakuba Bohme miasto jak i sąsiednie Gorlitz odwiedził Nicolas Cage w 2005 roku.

Historia:

na przełomie X i XI w. gród Serbołużyczan zajęty i włączony do Polski wraz z Łużycami przez Bolesława I Chrobrego; po jego śmierci przejściowo pod panowaniem margrabiów brandenburskich, następnie Czech
1076 - osada wraz ze wschodnią częścią Górnych Łużyc przyłączona do Czech
1131 - powstał gród nad Nysą Łużycką z polecenia czeskiego księcia Sobiesława
1303 - prawa miejskie
1346 - 1815 miasto-członek górnołużyckiego Związku Sześciu Miast
1377 - powstało oddzielne księstwo Görlitz utworzone przez króla czeskiego i cesarza niemieckiego Karola IV
1466 - pod panowaniem króla węgierskiego Macieja Korwina
1618 - 1648 - zniszczenia w czasie wojny trzydziestoletniej
1635 - 1815 - z Łużycami Górnymi we władaniu królów saskich
1815 - po kongresie wiedeńskim włączony został do Prus i stał się częścią prowincji Dolny Śląsk (Niederschlesien),
od 1848 połączenie kolejowe z Węglińcem, od 1865 z Lubaniem i Jelenią Górą
w czasie II wojny światowej 1939–45 obóz dla jeńców — podoficerów i szeregowych różnej narodowości (Stalag VIII A Görlitz), przez który przeszło ponad 44 tys. osób, Francuzi stanowili najliczniejszą grupę (zginęło kilka tys. jeńców, głównie sowieckich i włoskich)
kwiecień 1945 - zacięte walki o sforsowanie Nysy Łużyckiej na północ od Zgorzelca w okolicach Toporów, miasto nie zostało dotknięte bezpośrednimi działaniami wojennymi. Wysadzenie wszystkich mostów na Nysie Łużyckiej przez oddziały SS
1945 - prawobrzeżna część miasta w Polsce, ustalenie granicy na Nysie Łużyckiej
1948 - data powstania obowiązującej nazwy miasta (zamiast Zgorzelice)
6 lipca 1950 podpisano tu układ zgorzelecki między PRL a NRD uznający formalnie granicę na Odrze i Nysie Łużyckiej
1959 - 1965 - niedaleko Zgorzelca zlokalizowano odkrywkową kopalnię węgla Brunatnego Turów oraz elektrownię Turów.
Po II wojnie światowej osiedlono tu dużą kolonię greckich uchodźców (głównie komunistycznych partyzantów), którzy szukali schronienia w Polsce po greckiej wojnie domowej 1946-1948. Łącznie ich liczba sięgała 14 tysięcy osób. Wielu z nich wróciło do Grecji po upadku dyktatury wojskowej i amnestii dla uczestników wojny. Dziś w mieście odbywa się festiwal piosenki greckiej (→ Eleni) pod patronatem ambasady greckiej organizowany przez Nikosa Rusketosa.
2004 Zgorzelec wraz z Görlitz ubiegają się o przyznanie tytułu Europejskiej Stolicy Kultury
2006 W kwietniu Gorlitz-Zgorzelec przegrywają rywalizację o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury na rzecz Essen. Nastepna szansa to 2016 rok, wówczas o to miano będą się starać miasta z Polski.

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Miasta Polski | Powiat zgorzelecki | Łużyce | Miasta Polski

Gourt Home::Gourt :: Zgorzelec

Struktura powierzchni:

Demografia:

Historia:

Zobacz też

Linki zewnętrzne