Дума Paraula Ord Wort Word Palabra Vorto واژه Mot Vorto Vocabulo Woord 言葉 Paraula Слово Word Sana Ord Слово 词汇

Wyraz to pewna wyróżniona fonetycznie czy też graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów.

"Wyraz" nie jest tworem w pełni obiektywnym i co jest wyrazem a co nim nie jest zależy w sporym stopniu od tradycji językoznawczej danego języka. W językach fleksyjnych pojęcie wyrazu jest dość jasne - wyrazem jest morfem bazowy z dołączonymi do niego wszystkimi morfemami odmiany, w przypadku języka polskiego dodatkowo granice wyrazu wyznacza stały akcent na drugą sylabę od końca.

Jednak nawet tutaj jest wiele niejasności, na przykład:

• "w" i "z" są tradycyjnie uważane za wyrazy choć nie są fonetycznie oddzielone od następującego po nich morfemu - należą do tej samej sylaby.
• "nie-" może być uważane zarówno za przedrostek jak i za osobny wyraz
• formy trybu warunkowego, np. "zrobilibyście" fonetycznie rozkłada się na "zrobili" i "byście", graficznie jest jednak zapisywane łącznie
• ruchoma końcówka czasownika ("gdzie że+ście byli ?") może być traktowana jako osobny wyraz lub włączana do poprzedniego wyrazu. To drugie rozwiaząnie stanowi jednak problem z punktu widzenia klasyfikacji takiego wyrazu.
• duże liczby (np. "dwa tysiące trzysta czterdzieści pięć") można traktować jako pojedyncze wyrazy, lub też jako kilka kolejnych wyrazów.

Zobacz też: część mowy, enklityka, słowo.

Językoznawstwo