H - He   H Li       H-TableImage.png Układ okresowy
Dane ogólne
Nazwa, symbol, l.a.*	Wodór, H, 1
Własności metaliczne	niemetal
Grupa, okres, blok	1 (IA), 1, s
Gęstość, twardość	0,0899 kg/m3, bd
Kolor	bezbarwny
Własności atomowe
Masa atomowa	1,00794 amu
Promień atomowy (obl.)	25 (53) pm
Promień kowalencyjny	37 pm
Promień van der Waalsa	120 pm
Konfiguracja elektronowa	1s1
e- na poziom energetyczny	1
Stopień utlenienia	1
Własności kwasowe tlenków	amfoteryczne
Struktura krystaliczna	heksagonalna
Własności fizyczne
Stan skupienia	gazowy
Temperatura topnienia	14,025 K (-259,13 °C)
Temperatura wrzenia	20,268 K (-252,88 °C)
Temperatura krytyczna	33,25 K (-239,9 °C)
Ciśnienie krytyczne	1,3 MPa (13 atm)
Objętość molowa	11,42×10-3 m3/mol
Ciepło parowania	0,44936 kJ/mol
Ciepło topnienia	0,05868 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej	209 Pa (23 K)
Prędkość dźwięku	1270 m/s (298,15 K)
Pozostałe dane
Elektroujemność	2,20 (Pauling) 2,20 (Allred)
Ciepło właściwe	14304 J/(kg*K)
Przewodność właściwa	13,8×106 S/m
Przewodność cieplna	0,1815 W/(m*K)
Potencjał jonizacyjny	1312 kJ/mol
Najbardziej stabilne izotopy*
izotop wyst. o.p.r. s.r. e.r. MeV p.r. 1H 99,985% stabilny izotop z zerową liczbą neutronów 2H 0,015% stabilny izotop z 1 neutronem 3H {syn.} 12,33 lat β- 0,019 3He 4H {syn.} nieznany n 2,910 3H
Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej, użyte są jednostki SI i warunki normalne.
*Wyjaśnienie skrótów: l.a.=liczba atomowa wyst.=występowanie w przyrodzie, o.p.r.=okres połowicznego rozpadu, s.r.=sposób rozpadu, e.r.=energia rozpadu, p.r.=produkt rozpadu

Wodór (H, łac. hydrogenium) - najlżejszy z pierwiastków chemicznych. Występuje w postaci dwóch stabilnych izotopów ¹H (prot) i ²H (deuter, oznaczany również symbolem D) oraz jednego niestabilnego - ³H (tryt, oznaczany również symbolem T). Ze względu na to, że jeden z izotopów stabilnych jest dwa razy cięższy od drugiego, różnią się one dość znacznie właściwościami chemicznymi.

Wodór jest najpowszechniej występującym pierwiastkiem we Wszechświecie. Na Ziemi występuje w niezbyt dużych ilościach (0,9% w górnych warstwach), głównie w postaci związanej (woda).

Wchodzi w skład wielu ważnych związków chemicznych: wody, kwasów, zasad i większości związków organicznych.

Wodór w stanie wolnym występuje w postaci cząsteczek dwuatomowych H₂. Dzięki małej masie poruszają się najszybciej ze wszystkich cząsteczek gazów. Kation wodorowy H⁺ (w roztworach wodnych jest to H₃O⁺) powstaje w wyniku dysocjacji kwasów. Stężenie jonów wodorowych określa się zwykle za pomocą skali pH.

Wodór ma charakterystyczne serie widmowe, kolejno wg orbitala docelowego:

1. seria Lymana
2. seria Balmera
3. seria Paschena
4. seria Bracketta
5. seria Pfunda
6. seria Humpreysa

Wodór został odkryty w 1766 przez Henry'ego Cavendisha.

---

Zastosowanie

Dawniej wodór był stosowany do napełniania balonów sterowców. Gaz ten znalazł zastosowanie w paliwach rakietowych. Naukowcy pracują nad możliwością stworzenia BEZPIECZNYCH silników samochodowych na wodór.

Zobacz też

• deuter, deuteron
• tryt, tryton

Pierwiastki chemiczne

Waterstof | هيدروجين | Hidróxenu | Вадарод | Водород | Hidrogen | Vodík | Hydrogen | Brint | Wasserstoff | Vesinik | Υδρογόνο | Hydrogen | Hidrógeno | Hidrogeno | Hidrogeno | هیدروژن | Hydrogène | Hidrigin | Haidreagain | Hidróxeno (elemento) | હાઈડ્રોજન | 수소 | Vodik | Hidrogeno | Hidrogen | Hydrogeno | Vetni | Idrogeno | מימן | წყალბადი | Hîdrojen | Hydrogenium | Ūdeņradis | Vandenilis | Waterstof | cidro | Hidrogén | Водород | Hauwai | Hidrogen | Waterstof | 水素 | Hydrogen | Hydrogen | Idrogèn | Waterstoff | Hidrogénio | Hidrogen | Водород | Hydrogen | Vodík | Vodik | Водоник | Vodik | Vety | Väte | Hydrogen | ஹைட்ரஜன் | ไฮโดรเจน | Hiđrô | Hidrojen | Водень | Idrodjinne | 氢