Wieliczka

Related Topics:
Wieliczka :: Wieliczka_Salt_Mine

Wieliczka – miasto powiatowe w woj. małopolskim, w powiecie wielickim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Wieliczka oraz władz powiatu. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. krakowskiego. Miasto leży na połudnowy wschód od Krakowa. Gmina Wieliczka składa się z 29 sołectw.

Według danych z 31 grudnia 2005, miasto miało 18 809 mieszkańców.

Miasto to znane jest z unikatowej w skali światowej kopalni soli, którą odwiedza ponad 1 mln. turystów rocznie (dane od stycznia do listopada 2005 roku mówią o liczbie 1 000 232 osób).

Położenie

Wieliczka położona jest u podnóża Karpat, w kotlinie pomiędzy wzgórzami Pogórza Wielickiego. Mieszka w niej prawie 20 000 ludzi, jej powierzchnia wynosi 13,4 km².

Etymologia nazwy miasta

Początkowa nazwa miasta z XII w. brzmiała Magnum Sal znacząca Wielka Sól. Z wiekami nazwa się przekształcała aż doszła do dzisiejszej nazwy Wieliczka.

Historia

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1123 r. W XIII w. zaczęła się systematyczna produkcja soli pod monopolem królewskim. Jednak jest młodszą siostrą koplani soli w Bochni.

W 1290 r. książę Przemysł II nadał miejscowości prawa miejskie. Król Kazimierz Wielki ogłosił w 1368 roku "Ordynację Kazimierzowską", która regulowała prawa i obowiązki górnicze. Kazimierz Wielki usytuował w Wieliczce zamek obronny, który służył żupnikom do administrowania kopalni. W czasie potopu szwedzkiego, miasto zostało spalone i splądrowane przez Szwedów, nastąpił początek dekadencji i upadku miasta. Po rozbiorach Polski Wieliczka znalazła sie pod zaborem austriackim. W czasie okupacji niemieckiej w kopalni miała powstała fabryka części do samolotów.

W 1978 r. UNESCO postanowiło wpisać wielicką kopalnię soli na "Listę światowego dziedzictwa kultury", a w 1994 miasto zostało uznane za pomnik historii. Dziś w Wieliczce odbywają się Podziemne Międzynarodowe Targi Minerałów, Biżuterii i Skamieniałości.

Turystyka

O randze turystycznej Wieliczki decyduje obecność na jej terenie kopalni soli wpisanej we wrześniu 1978 r. na Pierwszą Światową Listę Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO. Podziemna trasa turystyczna stanowi najważniejszy produkt turystyczny Wieliczki decydujący o jej tożsamości na rynku krajowym i zagranicznym. Obok tej głównej atrakcji turystycznej, Wieliczka posiada szereg interesujących zabytków architektury naziemnej związanej z historią i kulturą miasta.

W niedalekiej perspektywie roztacza się duża szansa na dodatkową atrakcję dla mieszkańców Wieliczki, Krakowa i okolicznych gmin. Będzie nią planowany do uruchomienia całoroczny stok narciarski. Zagospodarowanie Stoku Pod Baranem to nie tylko powrót do tradycji, ale także stworzenie możliwości dalszego wzrostu atrakcyjności gminy Wieliczka.

Atrakcje i zabytki

- Kopalnia soli kamiennej (Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce) z unikatowymi w skali światowej Grotami Kryształowymi, kaplicami i komorami.
  - Sieć podziemnych korytarzy z 2 tysiącami komór.
- Klasycystyczny kościół parafialny św. Klemensa z lat 1804-25. Pierwsze wzmianki pochodzą z 1229 r., gdy powstał drewniany kościół.
  - Barokowa kaplica Morsztynów z 1693 r.
  - Dzwonnica z 1685 r.
- Zespół Kościelno-Klasztorny oo. Franciszkanów-Reformatów, z XVII w. z dziedzińcem odpustowym:
  - Kościół św. Franciszka z Asyżu.
  - Klasztor franciszkanów-reformatorów.
  - Porcjunkula (kopia kaplicy z Asyżu, gdzie św. Franciszek gromadził swoich wiernych)
- Kościół św. Sebastiana, wykonany z modrzewia pod koniec XVI w. z polichromią W. Tetmajera.
- Muzeum Żup Solnych
  - Zamek Żupny, zbudowany na przełomie XIII i XIV w.
- Pałac Konopków
- Wielicki Magistrat
- Siedziba starostwa wielickiego
- Parki
  - Park A.Mickiewicza z XVIIIw.
  - Park Kingi z II poł. XVIII w., dawny park sanatoryjny.
- Aleje Jana Pawła II
- Rynki
  - Rynek Górny
  - Rynek Dolny
- Pomnik Adama Mickiewicza w Wieliczce

Osiela i dzielnice

- Dzielnice
  - Klasno
  - Psia Górka
  - Śródmieście
- Osiedla
  - oś. Kościuszki
  - oś. Szymanowskiego
  - oś. Przyszłość
  - oś. Asnyka
  - oś. Sienkiewicza
  - oś. W.Pola
  - oś. Boża Wola
  - oś. Lekarka

Komunikacja

Przez Wieliczkę biegnie droga A-4 z Krakowa do Tarnowa i dalej w stronę przejścia granicznego w Medyce. Również przez miasto biegną tory kolejowe z nowoczesnym pociągiem łączące Kraków z Wieliczką. Dawniej były używane do transportowania soli z kopalni i warzelni soli. Przystanek Wieliczka posiada starą i zaniedbaną stację kolejową z czasów austryjackich. Przez miasto kursują minibusy również łączące Wieliczkę i Kraków. Wieliczka jest podłączona do sieci komunikacyjnej MPK Kraków z linią nr 104. Linia ta łączy Wieliczkę i dzielnicę Krakowa Borek Fałęcki.

Linki zewnętrzne

Strony internetowe związane z Wieloczką: