Waldemar I Wielki (ur. 1131, zm. 12 maja 1182) – król Danii w latach 1146–1157 wspólnie ze Swenem III Grade i Kanutem V, następnie samodzielnie 1158–1182.

Syn (pogrobowiec) księcia Kanuta Lavarda i księżniczki ruskiej Ingeborgi, córki Mścisława Wielkiego (→władcy Rusi Kijowskiej). Przyszedł na świat 8 dni po zamordowaniu ojca.

Został wychowany na dworze pobożnego, bogatego i oświeconego duńskiego rodu Rigów w Fjenneslev, pod okiem Assera Riga razem z dwoma jego synami: Absalonem, który stał się jego przyjacielem i późniejszym ministrem oraz Esbjornem.

Po abdykacji króla Eryka III w 1146 roku w Danii wybuchła wojna domowa o prawo do tronu, która trwała 10 lat. Pretendentami do schedy byli Swen III Grade syn Eryka II Pamiętnego, Kanut V syn Magnusa Nilssena Silnego, wnuk króla Mikołaja oraz 16-letni Waldemar władający wówczas co najmniej południową częścią Jutlandii – księstwem Szlezwiku. Swen ogłosił się królem Zelandii i Skanii, natomiast Kanut – Jutlandii. W wyniku działań wojennych Kanut został zepchnięty do Niemiec, gdzie udało mu się utworzyć armię. W 1152 niemiecki król (później cesarz) Fryderyk Barbarossa poparł dążenia Kanuta do zapanowania nad całym terytorium Danii. W roku 1154 walki rozpoczęły się ponownie. Tym razem Kanut sprzymierzył się z Waldemarem, który dotychczas wspierał Swena. W rezultacie Swen musiał opuścić Danię. Powrócił w roku 1157. Sytuacja ustabilizowała się po podziale Danii na trzy części:

1. Jutlandia - Waldemar
2. Zelandia - Kanut
3. Skania - Swen

Aby uczcić zakończenie wieloletnich walk, Swen zaprosił współrządzących (Kanuta, Waldemara i Absalona) na spotkanie pojednawcze w Roskilde (9 sierpnia 1157). Podczas spotkania ludziom Swena udało się zamordować Kanuta, natomiast ranny Waldemar i Absalon zdołali zbiec. 23 października tego samego roku Waldemar i ścigający go Swen spotkali się ponownie i odbyli krótką, ale brutalną bitwę pod Grathe Hede. Swen został wzięty do niewoli i stracony ciosem topora.

Waldemar został królem całej Danii w 1158. W tym samym roku jego przyjaciel Absalon został podniesiony do rangi biskupa Roskilde a Waldemar mianował go ministrem i swoim naczelnym doradcą. Waldemar zajął się reorganizacją i odbudową państwa po zniszczeniach wojny domowej i za namową Absalona wypowiedział wojnę pogańskim plemionom słowiańskim zamieszkującym tereny Pomorza oraz Rugię, zajmujących się m.in. piractwem na wodach Bałtyku, którzy dali się tak we znaki Duńczykom, że w momencie objęcia władzy przez Waldemara niemal 1/3 kraju była wyludniona. Pierwsza wyprawa pod osobistym dowództwem Absalona wyruszyła w roku 1160 a przypieczętowaniem krucjaty było podbicie Rugii i zrujnowanie rańskiej Arkony w 1168 roku (gród w Gardźcu poddał sie bez walki kilka dni później). Ludność wyspy została ochrzczona, dotyczczasowy wódz Ranów Tesław złożył hołd królowi duńskiemu i dał początek dynastii książąt rugijskich wasalnych wobec Danii do roku 1325 a cała wyspa została włączona do diecezji Roskilde bullą papieża Aleksandra III w roku 1169. Przejęcie największej w rejonie siedziby piratów znacznie poprawiło sytuację w królestwie, zwłaszcza, że w roku 1170 Waldemar i Absalon rozbili kolejny ich ośrodek – leżący nieco dalej na wschód Dievenow (Dziwnów?) na Wolinie. Stworzyli oni podstawy do militarnej dominacji Danii w tym rejonie Europy przez kolejne trzy pokolenia.

Zaangażował się również w proces kanonizacyjny swego ojca Kanuta, dzięki jego staraniom uznanego za męczennika za sprawiedliwość i kanonizowanego w 1169 roku przez papieża Aleksandra III. Relikwie św. Kanuta zostały ceremonialnie złożone w sanktuarium w Ringsted 25 czerwca 1170. Uroczystość ta połączona była z pierwszą duńską koronacją, siedmioletniego wówczas syna Waldemara, Kanuta VI. Waldemar zmarł 12 lat później a Kanut VI objął po nim tron.

Waldemar ożenił się z Zofią, córką księcia połockiego Rachwałoda Barysawicza. Z tego małżeństwa pochodzą dzieci:

• król Danii Kanut VI (1163–1202)
• król Danii Waldemar II Zwycięski (1170–1241)
• Ryksa/Richeza († 1220), żona Eryka X Knutssona, króla Szwecji
• Helena († 1233), żona Williama, księcia Brunszwiku-Luneburga
• Ingeborga († 1236), żona Filipa II Augusta, króla Francji

władcy Danii

Valdemar den Store | Waldemar I. (Dänemark) | Valdemar I of Denmark | Valdemar Ier de Danemark | Valdemaro I di Danimarca | Valdemaras I | Waldemar I van Denemarken | ヴァルデマー1世 (デンマーク王) | Valdemar den store