article

Władysław II Jagiełło
1362-1434
Władca Polski
Władca od 1386 do 1434
poprzednik Jadwiga Andegaweńska
następca Władysław III Warneńczyk
urodzony ok. 1362 (?) w ?
zmarły 1 czerwca 1434 w Gródku Jagiellońskim
koronowany 4 marca 1386 w Krakowie
pochowany w katedrze na Wawelu
Ojciec Olgierd
Matka Julianna Twerska

Władysław II Jagiełło, lit. Jogaila, biał. Ягайла (ur. ok. 1362 (?) Artykuł Tadeusza Wasilewskiego - "Przegląd Wschodni" 1991 r., zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) - wielki książę litewski w latach 1377-1381 i 1382-1401, król Polski w latach 1386-1434. Syn Olgierda Giedyminowicza, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.

Rys okresu historycznego

Po śmierci króla Ludwika Węgierskiego, królem została w 1384 r. jego najmłodsza, jedenastoletnia córka, Jadwiga Andegaweńska (1384-1399), po uprzednim zerwaniu zaręczyn z księciem Wilhelmem Habsburgiem, wymuszonym przez możnowładców małopolskich. Jagiełło zgodził się zostać królem Polski, zawarto unię w Krewie, Jagiełło przyjął chrzest i imię Władysław (po swoim ojcu chrzestnym Władysławie Opolczyku), zawarł ślub z Jadwigą, po ślubie został koronowany na króla polskiego i opierając się na duchowieństwie polskim w 1387 wprowadził wiarę katolicką w całym Księstwie Litewskim. Próbował temu przeciwdziałać brat stryjeczny Jagiełły, Witold, prowadzący w Wielkim Księstwie Litewskim samodzielną politykę, lecz niepowodzenia w wojnie z Tatarami i Krzyżakami zmusiły go do współpracy z Koroną. W 1387 we Lwowie złożył Jagielle hołd lenny hospodar mołdawski Piotr I a w 1389 w Sandomierzu przyjął on hołd lenny od swojego brata Lingwena z ziem Nowogrodu Wielkiego. 1 sierpnia 1404 złożył mu hołd w Kamieńcu Podolskim hospodar Aleksander Dobry.

"Wielka Wojna"
Władysław -II-Jagiełło.jpg]] Powstałe z ziem Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego państwo stało się największym w ówczesnej Europie. Jagiełło zaczął przygotowywać się do rozprawy z zakonem krzyżackim, zajmującym nad Bałtykiem zdobyte ziemie pruskie, polskie i litewskie (Żmudź). Wojna z nim rozpoczęła się w 1409. Pierwsi uderzyli Krzyżacy, zajmując szereg polskich miast przygranicznych, w tym Bydgoszcz. W dniu 15 lipca 1410 doszło na polach pod Grunwaldem do wielkiej bitwy pomiędzy wojskami zakonu, wspomaganymi przez Marchię Brandenburską króla niemieckiego i czeskiego Zygmunta Luksemburskiego i rycerstwo zachodniej Europy, a połączonymi siłami polsko-litewskimi, wspartymi oddziałami ruskimi, tatarskimi i zaciężnymi oddziałami czeskimi. Krwawa rozprawa "dwóch światów" zakończyła się rozbiciem wojsk krzyżackich. Na placu boju padł kwiat rycerstwa krzyżackiego wraz z wielkim mistrzem zakonu Ulrichiem von Jungingenem. Wojnę zakończył w 1411 pokój w Toruniu, zobowiązujący Krzyżaków do zwrotu Ziemi Dobrzyńskiej, Żmudzi i zapłacenia wysokiej kontrybucji 100 tys. grzywien za wykup jeńców.

Po zwycięstwie grunwaldzkim
Po zwycięstwie grunwaldzkim Jagiełło odbył dwuletnią triumfalną podróż po rozległych terytoriach Litwy od Żmudzi po Czerkasy nad dolnym Dnieprem. W 1413 r. między Litwą i Polska zawarta została unia horodelska, potwierdzająca i uściślająca wspólnotę obu państw. Za udział w walkach z Zakonem i za uznanie męskich potomków Jagiełły następcami tronu, Jagiełło przyznał szlachcie szereg przywilejów: niedopuszczalność konfiskaty majątków szlacheckich bez zgody sądu nietykalność osobistą i inne. Znacznie wzrósł też autorytet państwa polsko-litewskiego w całej Europie. Na wielkim soborze biskupów i uczonych świeckich w Konstancji (1414-1418) odrzucono oskarżenia Zakonu wobec pogańskiej Litwy i odmówiono Krzyżakom prawa do nawracania tego kraju.

Po bitwie grunwaldzkiej Jagiełło nie wykorzystał jednak zwycięstwa, by zająć całe terytorium wroga. Krzyżacy nadal stanowili istotne zagrożenie, zwłaszcza dla Litwy. Dopiero w 1422 po kolejnych zbrojnych akcjach Polski, w których Polacy nie potrafili zdobyć warownych zamków, a Krzyżacy unikali bezpośrednich starć - zrzekli się oni ostatecznie swych roszczeń do litewskiej Żmudzi w pokoju melneńskim. Konsekwencją klęski Krzyżaków pod Grunwaldem było też powstanie tzw. Związku Pruskiego, to jest związku szlachty i miast Pomorza i Prus, będącego w opozycji wobec rządów Zakonu.

Jak donosi Jan Długosz, król zatrzymał się w drodze na Ruś w Medyce, gdzie przeziębił się słuchając śpiewu słowika, wkrótce zmarł w Gródku Jagiellońskim w 1434. Po nim królem polskim został jego syn Władysław III Warneńczyk (1434-1444).

Zobacz też

Genealogia

Giedymin
ur. ok. 1275
zm. zima 1341
Jewna
ur. ok. 1280
zm. 1344
Aleksander I
ur. 1301
zm. 22 X 1339
Anastazja
         
     
  Olgierd
ur. ok. 1296
zm. maj 1377
Julianna Twerska
ur. ok. 1330
zm. wiosna 1392
     
   

1
Jadwiga Andegaweńska
ur. 1374
zm. 17 VII 1399
OO   18 II 1386
2
Anna Cylejska
ur. 1380/81
zm. 21 I 1416
OO   29 I 1402
Władysław II Jagiełło
ur. ok. 1362
zm. 1 VI 1434
3
Elżbieta Pilecka
ur. 1372
zm. 12 V 1420
OO   2 V 1417
4
Zofia Holszańska
ur. ok. 1405
zm. 21 IX 1461
OO   7 II 1422
                   
   1    2    4    4    4
Elżbieta Bonifacja
 ur. 22 VI 1399
 zm. 13 VII 1399
 
Jadwiga
 ur. 8 IV 1408
 zm. 8 XII 1431
 
Władysław III Warneńczyk
 ur. 31 X 1424
 zm. 10 XI 1444
 
Kazimierz
 ur. 16 V 1426
 zm. 2 III 1427
 
Kazimierz IV Jagiellończyk
 ur. 30 XI 1427
 zm. 7 VI 1492
 

Jagiellonowie | Władcy Litwy | Władcy Polski

Ягайла | Владислав II | Wladyslaw II. Jagiello | Jogaila | Władysław II Jagiełło | Vladislao la 2-a Jagello | Ladislas II Jagellon | Ladislao II di Polonia | Jagailis | Jogaila | II. Ulászló lengyel király | Wladyslaw II Jagiello | ヴワディスワフ2世 (ポーランド王) | Vladislav II av Polen | Ягайло | Vladislav II av Polen | Володислав Ягайло

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Władysław II Jagiełło".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld