Węzeł (ang. knot), w skrócie w (ang. kn lub kt) - jednostka prędkości stosowana na jednostkach pływających po akwenach morskich, a także mniej powszechnie, w lotnictwie, a także w meteorologii - do określania prędkości wiatrów, równa jednej mili morskiej na godzinę. W żegludze śródlądowej używa się kilometrów na godzinę.

1 w = 1 Mm/h = 1852 m/h

Gwarowo słowa "knot" używa się także w języku polskim, zwłaszcza wśród żeglarzy wyczynowych.

Pochodzenie nazwy

W przeszłości pomiar prędkości na morzu odbywał się przy pomocy linki logu (wyrzuconej za burtę boi lub kawałka drewna, który pozostaje względnie nieruchomy względem powierzchni wody; drugi koniec linki nawinięty jest na swobodnie dający się rozwijać kołowrotek ustawiony na rufie statku), na której co 47 stóp i 3 cale (= 14,4018 metra) zawiązany był węzeł. Podczas pomiaru prędkości statku jeden marynarz trzymał przesuwającą się między palcami linkę z odwijającego się kołowrotka, a drugi mierzył czas standardową żeglarską klepsydrą (czas przesypywania się piasku w takiej klepsydrze wynosił 28 sekund). Liczba węzłów zliczonych przez marynarza w tym czasie określała prędkość statku względem powierzchni wody i wynosiła 14,4018 m/28 s - 20,25 cali/s czyli 1,85166 km/h - a zatem bardzo precyzyjnie (z błędem nie większym, niż 0,02%) oddawała prędkość w milach morskich na godzinę.

Zobacz też

• przegląd zagadnień z zakresu żeglarstwa,
• sążeń (jednostka długości),
• pozaukładowe jednostki miary,
• układ SI.

Jednostki miar i wagŻegluga | Podstawowe pojęcia meteorologiczne

Възел (скорост) | Nus (unitat) | Knob (skibsterminologi) | Knoten (Geschwindigkeit) | Κόμβος | Knot (speed) | Nudo (unidad) | Knoto | Nœud (unité) | Nodo (unità di misura) | קשר (יחידת מידה) | Mazgas | Knoop (zeevaart) | ノット (単位) | Nó (unidade) | Узел (единица измерения) | Vozel (enota) | Čv | Solmu (nopeusyksikkö) | Knop (enhet) | Knot | 節