III Rzesza

**III Rzesza Niemiecka**

o fladze

o godle

Istniała w latach 30 stycznia 1933 - 23 maja 1945 Język urzędowy niemiecki Stolica Berlin, Flensburg Ustrój polityczny Republika federalna Głowa państwa 2 sierpnia 1934 - 30 kwietnia 1945 Führer Adolf Hitler (NSDAP) Głowa państwa 1 - 23 maj 1945 prezydent Rzeszy Karl Dönitz (bezpartyjny) Szef rządu kanclerz Rzeszy (ostatni) Lutz Schwerin von Krosigk Państwa pod rządami Rzeszy Austria marzec 1938 - maj 1945, Protektorat Czech i Moraw marzec 1939 - maj 1945, Polska wrzesień 1939 - lipiec 44, Norwegia i Dania kwiecień 1940 - maj 1945, Francja maj 1940 - sierpień 1944, Luksemburg maj 1940 - wrzesień 1944, Belgia maj 1940 - wrzesień 1944, Holandia maj 1940 - maj 1945, Grecja kwiecień 1941 - październik 1944, Jugosławia kwiecień 1941 - kwiecień 1945, Włochy wrzesień 1943 - maj 1945 Likwidacja Podpisanie kapitulacji przez prezydenta Rzeszy Karla Dönitz-a. Przywódcy III Rzeszy Osoba Funkcja
A. Hitler || align="center"| Kanclerz
1933-1945

Führer
1934-1945
H. Himmler || align="center"| Reichsführer SS
1929-1945
Minister spraw wewnętrznych
1943-1945

J. Goebbels || align="center"| Minister
propagandy
1933-1945

Kanclerz
1945
H. W. Göring || align="center"| Naczelny dowódca
Luftwaffe
1935-1945
Reichsmarschall
1941-1945
J. von Ribbentrop || align="center"| Minister spraw zagranicznych
1938-1945

W. Frick || align="center"| Minister
spraw wewnętrznych
1933-1943
Protektor
Czech i Moraw
1943-1945
A. Speer || align="center"| Minister
zbrojeń
1942-1945
Architekt Hitlera
R. Hess || align="center"| Osobisty sekretarz Hitlera
1925-1941 III Rzesza (niem. Das Dritte Reich) - nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 - oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Wielka Rzesza Niemiecka (Großdeutsches Reich).

Nazwa

Formalnie państwo niemieckie przyjęło nazwę III Rzeszy 24 marca 1933 (proklamacja w Poczdamie), niemniej nazwy tej używa się często do określenia Niemiec od objęcia przez Adolfa Hitlera funkcji kanclerza (30 stycznia 1933) do podpisania kapitulacji III Rzeszy (8 maja 1945). Po raz pierwszy nazwa ta pojawiła się w 1923 roku w książce Arthura Moellera van den Brucka pod takim samym tytułem. Wyrażała ona ideę obalenia republiki weimarskiej oraz wskrzeszenia zjednoczonej monarchii niemieckiej (I Rzeszą było Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego, a II Rzeszą - Cesarstwo Niemieckie istniejące w latach 1870-1918). Termin III Rzesza, a także Tysiącletnia Rzesza był szeroko wykorzystywany przez narodowo-socjalistyczną propagandę.

Polityka III Rzeszy

III Rzesza, której korzenie tkwią w niemieckim demokratycznym wyborze NSDAP, szybko stała się państwem totalitarnym, z dyktaturą narodowosocjalistycznej (władzy nazistowskiej). Władzę w państwie sprawował A. Hitler sprawujący funkcję zarówno wodza (niem. Führer), jak i kanclerza. Nieograniczoną władzę zapewniała mu ustawa o pełnomocnictwach rządu z 1933, wedle której Führer mógł wydawać ustawy sprzeczne z ustawą zasadniczą.

Wprowadzono zakaz prowadzenia działalności partiom i związkom zawodowym niezgadzającym się z ideologią NSDAP, a także likwidowano politycznych przeciwników Hitlera oraz ruch oporu (noc długich noży, działalność Geheime Staatspolizei, Kripo etc.).

Wraz z dojściem NSDAP do władzy rozpoczęto sukcesywne znoszenie podstawowych wolności obywatelskich, rozpoczęto nagonkę na wszelkich faktycznych bądź propagandowych przeciwników reżimu. Po rozpoczęciu II wojny światowej, a w szczególności wojny z Rosją sowiecką uruchomiono olbrzymi program eksterminacji Żydów. W tych celach założono całą sieć obozów koncentracyjnych i zagłady.

Polityka zagraniczna zakładała pierwotnie rozszerzenie terytorium Rzeszy na całą Europę ("Rzesza od Atlantyku, aż po Ural"), zaś później także podbój Rosji i Afryki Północnej. Uznaje się, że politykę podbojów zapoczątkował anszlus Austrii w 1938 r.. Następnymi krokami było objęcie Protektoratu Czech i Moraw oraz podpisanie antypolskiej tajnej części paktu Ribbentrop-Mołotow.

Rzesza zawarła porozumienie z faszystowskimi Włochami i Japonią tworząc tzw. oś Berlin-Rzym-Tokio.

Polityka podbojów wymagała rozpoczęcia zbrojenia się. Państwo niemieckie, właściwie od 1935, stało się państwem totalnym przygotowywanym tylko pod kątem wojny (niemal cały przemysł kontrolowany przez państwo i ukierunkowany na przemysł zbrojeniowy). Ustawy z 1935 o odbudowie sił zbrojnych, powołaniu Wehrmachtu były sprzeczne z traktatem wersalskim, podobnie jak późniejsza remilitaryzacja Nadrenii.

III Rzesza rozpoczęła II wojnę światową atakiem na Polskę.
Dokładny przebieg wojny i okupacji hitlerowskiej przedstawiono w artykule II wojna światowa.

Na terenach okupowanych żołnierze III Rzeszy (szczególnie SS, SD, Gestapo - uznanych później za organizacje przestępcze) na rozkaz najwyższych dowódców dokonywali zbrodni ludobójstwa, głównie na ludności żydowskiej, ale także Romach, Słowianach, członkach ruchu oporu i in.

Po samobójczej śmierci Hitlera funkcję führera przejął na sześć dni Karl Donitz. 7 maja 1945 Rzesza skapitulowała (dzień później na życzenie Stalina powtórzono gest podpisania aktu kapitulacji, zaznaczając że dotyczy ona całych Niemiec - zobacz: Kapitulacja III Rzeszy).

Zobacz też

Linki zewnętrzne:

III Rzesza - historia państwa istniejącego w latach 1933-1945

Historia Niemiec Trzecia Rzesza

Gourt Home::Gourt :: III Rzesza

Nazwa

Polityka III Rzeszy

Zobacz też