Traktat paryski

Traktat lub traktaty paryskie - określenie stosowane w historiografii i politologii w odniesieniu do traktatów międzynarodowych podpisanych w Paryżu.

Traktat paryski (1229)

Pomiędzy królem Francji Ludwikiem IX, a Rajmundem VII z Tuluzy kończący wojnę w Langwedocji zapoczątkowaną krucjatą albigenską. Postanowiono, że córka Rajmunda poślubi królewskiego brata Alfonsa i obejmą oni rządy w hrabstwie Tulusy, a po ich śmierci cała Langwedocja stanie się dobrami korony.

Traktat paryski (1259)

Między królem Anglii Henrykiem III a Ludwikiem IX, królem Francji. Podpisany 4 grudnia 1259 oddawał formalnie pod władzę Francji utracone za rządów Jana bez Ziemi Normandię, Maine, Anjou i Poitou. Monarcha angielski zachował prawa do Gaskonii i części Akwitanii jednak jako wasal Ludwika, który zobowiązał się wycofać pomoc dla buntu możnych.

Traktat paryski (1763)

Kończył wojnę siedmioletnią 1756–1763 między Wlk. Brytanią a Francją i Hiszpanią. Utwierdził rosnącą dominację kolonialną Wlk. Brytanii. Francja musiała odstąpić jej Senegal w Afryce, śródziemnomorską Minorkę oraz w w Ameryce:

ziemie Nowej Francji (dzisiejsza południowa Kanada),
wschodnią część Luizjany po Missisipi, zaś pozostałą część Hiszpanii jako rekompensatę za przejęcie przez Wlk. Brytanię Florydy
wyspy w karaibskie Dominikę, Grenadę i Tobago;

Traktat paryski (1783)

To właściwie 2 traktaty. Pierwszy kończył wojnę wyzwoleńczą między Stanami Zjednoczonymi a Wlk. Brytanią toczoną w latach 1775–1783, która uznała niepodległość USA. Drugi traktat został zawarty między Wlk. Brytanią a sojusznikami USA - Francją i Hiszpanią. Odwracał on część niekorzystnych dla Francji rozstrzygnięć z traktatu z roku 1763. Pod władzę Paryża wróciły wyspa Tobago, Senegal oraz posiadłości w Indiach. Hiszpania przejęła oddaną Florydę oraz Minorkę. Zjednoczone Królestwo uzyskało wyspę Providence oraz archipelag Bahamy.

Traktat paryski (1814)

Zawarty po klęsce i abdykacji Napoleona I pomiędzy pokonaną Francją a szóstą koalicją złożoną z Rosji, Wlk. Brytanii, Austrii i Prus. Przywracał granice Francji do stanu sprzed rewolucji i wojen napoleońskich, dokładnie do status quo z dnia 1 stycznia 1792. Oddawał jej jednak część posiadłości zamorskich w Indiach i Karaibach.

Traktat paryski (1815)

Podpisany po ostatecznej klęsce Napoleona. Odbierał pokonanej Francji graniczne miasta i twierdze na rzecz Holandii, Prus, Szwajcarii, Królestwa Sardynii i Austrii, obciążał ją takę znaczną kontrybucją w wysokości 700 mln franków i kosztami okupacyjnych wojskowej w ciągu następnych 3–5 lat.

Traktat paryski (1856)

Zwany także Kongresem paryskim, zawarty po wojnie krymskiej 1853–56; podpisany z jednej strony przez przedstawicieli Rosji, a z drugiej — W. Brytanii, Francji, Turcji, Sardynii, Austrii i Prus; na jego mocy Rosja zwróciła Turcji zajęty podczas działań wojennych Kars; ogłoszono neutralność i demilitaryzację M. Czarnego, swobodę żeglugi na Dunaju pod kontrolą 2 międzynar. komisji; Rosja oddała Mołdawii deltę Dunaju i przyległą do niej część pd. Besarabii; wszystkie państwa zobowiązały się do nieingerencji w wewn. sprawy Turcji i wspólnie gwarantowały autonomię Mołdawii i Wołoszczyzny oraz Serbii w ramach imperium osmańskiego; jedna z załączonych do traktatu konwencji zabroniła Rosji budowy umocnień na W. Alandzkich; traktat osłabił pozycję Rosji na Bliskim Wschodzie, spowodował zaostrzenie się sprawy wschodniej.

Traktat paryski (1898)

Podpisany 10 grudnia 1898 kończył kolonialną wojnę hiszpańsko-amerykańską. Pokonana Hiszpania zmuszona była odstąpić USA wszystkie swoje pozostałe kolonie: Kubę (pozorna niepodległość pod okupacją USA, oficjalny protektorat od 1901), Puerto Rico, Filipiny i wyspę Guam na Pacyfiku.

Traktat paryski (1920)

Oddawał sprzymierzonej z Ententą Rumunii pozostałą po carskiej Rosji Besarabię.

Traktaty paryskie (1947)

Kończyły konferencję aliantów i 18 członków Koalicji antyhitlerowskiej z europejskimi sojusznikami III Rzeszy, obradującą od lipca do października 1946 nad kwestiami terytorialnymi i przyszłym traktatem pokojowym. ZSRR spierał się z aliantami zachodnimi o Trację Zachodnią, którą Stalin chciał pozostawić przy kontrolowanej przez siebie Bułgarii oraz Triest reklamowany przez Jugosławię. Traktaty zostały ostatecznie podpisane w 10 lutego 1947.

Traktat paryski (1951)

Ustanawiał Europejską Wspólnotę Węgla i Stali, która była jednym z zalążków EWG a w konsekwencji Wspólnoty Europejskiej. Podpisany przez Francję, RFN, Belgię, Holandię, Luksemburg i Włochy 18 kwietnia 1951. Celem tej organizacji międzynarodowej było powołanie do życia wspólnego rynku surowców i produktów przemysłu węglowego i stalowego.

Inne

Czasami można zetknąć się z użyciem tego określenia w stosunku do traktatów pokojowych kończących rozliczenia po I wojnie światowej z państwami centralnymi po podpisaniu traktatu pokojowego w Wersalu z Niemcami (Saint-Germain z Austrią, Neuilly z Bułgarią i Trianon z Węgrami w 1919, Sèvres z Turcją w 1920) oraz umów podpisanych między USA a Wietnamem, które kończyły wojnę wietnamską w 1973

Strony ujednoznaczniające | prawo międzynarodowe

Gourt Home::Gourt :: Traktat paryski