Tragedia

Tragedia (łac. tragoedia, z gr. tragodia, od wyrazów tragos - kozioł i ode - pieśń) to utwór dramatyczny wywodzący się ze starożytnej Grecji. Podczas Dionizji, świąt ku czci greckiego boga wina i płodności Dionizosa, chór śpiewał uroczyste pieśni, zwane dytyrambami. W VI wieku p.n.e. poeta Tespis wprowadził dialog między chórem a aktorem, były to początki tragedii. Tragedia oznacza więc pieśń kozłów aktorów ubranych w koźle skóry mające ich upodobnić do satyrów.

Tragedia w znaczeniu literackim oznacza utwór przeznaczony na scenę, który przedstawia nieprzezwyciężalny konflikt między dążeniami jakiejś wybitnej osoby, a siłami wyższymi (Bogiem, bogami, losem, prawem, moralnością). Wszystkie dążenia bohatera prowadzą do nieuchronnej klęski. W tragediach greckich ważną rolę odgrywa przeznaczenie (losy bohatera z góry były przesądzone), którego nie dało się pokonać, ale można mu się było poddać w sposób godny (walcząc) lub niegodny (przyśpieszać nieuniknione, bez zważania na środki i konsekwencje). O godną klęskę w zmaganiach z fatum walczą właśnie bohaterowie. Ze względu na równowartość racji przedstawionych w tragedii nie mogą dokonać odpowiedniego wyboru. Cechy tego gatunku to: konflikt, wybór, ironia i wina.

Służy przeżyciu katharsis.

Budowa tragedii antycznej

obecność chóru wywodzi się z dytyrambu, tragicy greccy ograniczali go, ale nie likwidowali
stasimon – solowe wystąpienie chóru
epejsodion – zawiera sceny dialogowe, monologii, fragmenty narracyjne (późniejsze akty)
kommos – lament bohatera w obliczu śmierci
parodos i eksodos – pieśni śpiewane przez chór w czasie wchodzenia i schodzenia ze sceny
prolog – rozpoczyna utwór dialogiem lub monologiem
epilog – scena kończąca utwór.

Za trzech najwybitniejszych dramaturgów uważa się Ajschylosa, Eurypidesa i Sofoklesa.

Zobacz też

Gatunki literackie

Gourt Home::Gourt :: Tragedia

Budowa tragedii antycznej