Szczytno (niem. Ortelsburg ) to miasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego.
Według danych z 30 czerwca 2004, miasto miało 27 970 mieszkańców.
Historia
Szczytno zostało założone w XIII wieku przez Krzyżaków, na miejscu spalonego zamku litewskiego lub pruskiego. Szczątki tego zamku nadal są widoczne.
Według niemieckiego spisu z 1945 zamieszkane było w 74,5% przez ewangelickich Mazurów.
Szczytno jest miastem polskim od roku 1945.
Komunikacja
- Przez Szczytno przebiegają następujące drogi:
- krajowe:
- wojewódzkie:
- pozostałe drogi utwardzone:
- Ze Szczytna odchodzą linie kolejowe do:
Dwie ostanie linie są obecnie nieczynne, tak więc regularne kursy odbywają się wyłącznie do
Pisza i
Olsztyna. Dworzec kolejowy znajduje się na ul. Kolejowej.
- W Szczytnie jest dworzec autobusowy. Dziennie z dworca odjeżdża ponad 300 autobusów oferując zarówno połączenia dalekobieżne jak i lokalne i podmiejskie.
- W Szymanach pod Szczytnem (7 km) znajduje się jedyny w tej części Polski Międzynarodowy Port Lotniczy "Szczytno-Szymany". Port działa od 1996 r., w ostatnich latach przeżywa problemy finansowe, dlatego loty odbywają się sporadycznie. W niedalekiej przyszłości ponownie planuje się uruchomienie stałych lotów do Warszawy i innych miast polskich i zagranicznych.
- W Szczytnie czynny jest ZKM Szczytno i obsługuje on trzy linie. Komunikacja miejska oprócz terenu miasta obsługuje także bliskie tereny podmiejskie.
Handel
W Szczytnie działają sklepy dużych sieci handlowych:
Kultura
- Ośrodki kultury
- Miejski Dom Kultury
- Kino Jurand (zamknięte od 2005 r.)
- Biblioteka Miejska i jej filie
- Muzeum Mazurskie
- Wieża ratuszowa z punktem widokowym
- Dom Kultury w WSPol
- Imprezy:
- Dni i Noce Szczytna
- Święto Policji
- Hunterfest
- coroczne imprezy wystawiennicze
- coroczne imprezy sportowe, w tym międzynarodowe organizowane przez Wyższą Szkołę Policji
- wystawy artystyczne
- koncerty
- Wybory Miss Szczytna
Prasa wydawana w Szczytnie
- Głos Ewangelijny (1926 -1939), miesięcznik, organ Społeczności Chrześcijańskiej (gromadkarzy), redagowany w Szczytnie.
- Trąba Ewangelijna (1912 - 1913), miesięcznik, organ gromadkarzy.
- Kurek Mazurski wydawany od 1990r.
- Nasz Mazur wydawany od 1998r. Jest to bezpłatny dodatek do Gazety Olsztyńskiej
- Extra Szczytno wydawane bezpłatnie od 2004r.
- Eclesia Nostra pismo dekanatu Szczytno wydawane od 2003r.
Znane osoby związane ze Szczytnem
Turystyka
- Zabytki:
- Ruiny zamku krzyżackiego z ok. 1370 r.
- Ratusz Miejski
- Muzeum Mazurskie
- Barokowy kościół ewangelicko-augsburski z 1718 r.
- Chata mazurska z XIX w.
- Dawny zajazd - klasycystyczny, z XIX w.
- Trakt Królewski
- Bartna Strona
- Ulica Rynkowa
- Dom Polski
- Cmentarze:
- żydowski
- ewangelicki
- żołnierzy radzieckich
- Inne obiekty historyczne:
- Dawne starostwo - w stylu pseudoklasycystycznym z 1885 r.
- Budynek Sądu Rejonowego z lat 1867 - 1869
- Dom Pomocy Społecznej (dawne gimnazjum żeńskie) z roku 1884
- Budynki Wyższej Szkoły Policji z 1886 r.
- Budynek Poczty z 1892 r.
- Kościół pw. WNMP, w stylu neogotyckim, z lat 1897-1899
- Kościół Chrześcijan Baptystów z 1903 r.
- Szpital z lat 1908/1909
- Państwowy Dom Dziecka z 1913 r.
- Wieża ciśnień i wodociągi
- Inne atrakcje turystyczne:
- Międzynarodowy Port Lotniczy Szczytno-Szymany
- Oznaczone miejsce południka 21°E
- Grób Krzysztofa Klenczona
- Pomnik Krzysztofa Klenczona
- Pomnik Henryka Sienkiewicza w symbolicznym miejsce tragedii Juranda i Danusi
- Punkt widokowy na wieży ratuszowej
- Szlaki turystyczne:
- piesze:
- rowerowe:
- Wielkich Jałowców
- Młyńskiego Stawu
- Juranda
- wodne:
- Rezerwaty przyrody:
- Galwica - torfowiskowy
- Sołtysek - florystyczny
- Kulka - florystyczny (roślinności stepowej)
- Dęby Napiwodzkie
- Pupy - leśny
- Małga - faunistyczny
- Inne tereny przyrodnicze:
- Jeziora:
- Pojezierza:
- Puszcza Piska
- Puszcza Napiwodzko-Ramucka
Struktura powierzchni
Według danych z roku 2002, Szczytno ma obszar 9,96 km², w tym:
- użytki rolne: 23%
- użytki leśne: 1%
Miasto stanowi 0,52% powierzchni powiatu.
Demografia
Dane z
30 czerwca 2004:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni
|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | %
|
| populacja | 27 970 | 100 | 13 553 | 52,2 | 12 417 | 47,8
|
gęstość zaludnienia (mieszk./km²) | 2607,4 | 1360,7 | 1246,7
|
Dodatkowe dane:
- do podanej liczby mieszkańców nie wlicza się słuchaczy i dojeżdzających pracowników Wyższej Szkoły Policji
- nie wlicza się też ludzi zameldowanych na pobyt czasowy (ok. 800 osób w 2005 r.)
- liczba mieszkańców powiatu szczycieńskiego w 2005 r. wyniosła 69 511
- przewiduje się, że liczba mieszkańców Szczytna przekroczy 30 tyś. w 2013 r. (głównie migracja z terenu powiatu)
Według danych z roku 2002, średni dochód na mieszkańca wynosił 1222,24 zł.
Zobacz też
Linki zewnętrzne
Miasta Polski | Powiat szczycieński
Szczytno | Szczytno | Szczytno | Szczytno