GatunekTrujacy01.pngSzczwół plamisty, pietrasznik, cykuta, szaleń plamisty, psia pietruszka, świńska wsza (Conium maculatum L. Sp.Pl.2 1753), roślina dwuletnia z rodziny selerowatych (Apiaceae Lindl.). Ziele oraz korzeń rośliny roztarte w dłoni wydzielają bardzo nieprzyjemny, intensywny zapach, określany mianem "mysiego" lub piżma. Występuje od płn. wybrzeży M. Śródziemnego po płd. Skandynawię. Razem z rośliną o nazwie szalej jadowity (Cicuta virosa L.) stanowią najbardziej trujące rośliny z rodziny selerowatych. Szczególnie korzenie tych roślin zawierają duże ilości trujących alkaloidów. Conium maculatum.jpg

Charakterystyka

Pokrój : W pierwszym roku powstaje odziomkowa rozeta liści, w drugim pęd kwiatostanowy o wysokości do 1,7 m, silnie rozgałęziony, o barwie sinozielonej z czerwonobordowymi, podłużnymi plamami (stąd nazwa gatunkowa). Łodyga dęta, tylko w węzłach pełna.

Liście : Nagie, trójkrotnie pierzaste, o wcinanych odcinkach.

Kwiaty : Kwiaty białe, o niewyraźnym brzegu kielicha, zebrane w 15 cm baldachy o 5-6 szypułkach. Kwitnie od czerwca do września.

'''Owoc : Jajowata rozłupnia, ciemnobrązowa, o pełnych żebrach bez smug.

Korzeń : Biały do kremowego, palowy.

Biotop : Typowa roślina ruderalna, rośnie w ogrodach, przy drogach, rowach, na brzegach lasów.

Uwaga : Roślina w pierwszym roku (w fazie różyczki) morfologicznie nie różni się od pietruszki i pasternaku, inny jest jedynie zapach.

Zastosowanie

• Surowiec zielarski; ziele szczwołu - Herbe Conii.
  • Skład chemiczny: alkaloidy: koniina (najbardziej trującą), konhydryna i pochodne pirydyn oraz inne; flawonidy: diosmina, niewielkie ilości olejku eterycznego.
  • Dawniej medycyna ludowa i homeopatia wykorzystywała tę roślinę jako środek przeciwbólowy, rozkurczowy i znieczulający. Obecnie zarzucony ze względu na właściwości trujące.
• Ciekawostki: Przypuszcza się, że ta roślina posłużyła do egzekucji Sokratesa, tradycja literacka podaje jednak, że tą rośliną była cykuta (szalej jadowity).

Rosopsida

Бучиниш | Bolehlav plamatý | Gefleckter Schierling | Conium | Cicuta | Grande ciguë | Conium | Mauda | Bürök | Gevlekte scheerling | Cicuta | Myrkkykatko | Odört