article

Sudan – największe państwo afrykańskie, położone w północno-wschodniej Afryce nad Morzem Czerwonym.

Długość granic lądowych: 7687 km


Długość wybrzeża: 853 km
Najniższy punkt: Morze Czerwone 0 m n.p.m.
Najwyższy punkt: Kinyeti 3187 m n.p.m.
Grupy etniczne: Murzyni 52%, Arabowie 39%, Bedża 6%, inni 3%
Religie: sunnici 70% (w centrum i na północy kraju), animiści 25%, chrześcijanie 5% (głównie na południu i w Chartumie)
Języki: arabski (urzędowy), nubijski, Ta Bedawie, języki nilotyckie, języki nilo-hamityckie, języki sudańskie, angielski
Podział administracyjny: 26 wilajatów
PKB: 1 360 USD na mieszkańca (szacunek za 2001 rok według parytetu siły nabywczej)

Sytuacja polityczna

Krajem rządzą arabscy islamiści, którzy zwalczają chrześcijan i animistów. Południowa część kraju jest zniszczona 20 latami walk i częściowo kontrolowana przez Sudańską Ludową Armię Wyzwolenia. W grudniu po wmieszaniu się w sprawy sąsiedniego Czadu, Sudan rozpoczął konflikt zbrojny ze swym sąsiadem.

Historia

Na terytorium dzisiejszego Sudanu istniała jedna z najstarszych kultur w Afryce - państwo Napota (950 p.n.e. - 300 p.n.e.). W IV wieku p.n.e. zastąpiło je państwo Meroe. W V-VI wieku w Sudanie pojawiło się chrześcijaństwo, zostało jednak później wyparte przez islam. Arabowie utworzyli w Sudanie dwa sułtanaty: Fung na wschodzie i Darfur na zachodzie. W XVI wieku znalazły się one pod dominacją osmańską. W XIX wieku kontrolę nad Sudanem sprawowali Egipcjanie, którzy swoim wicekrólem w Sudanie wyznaczyli brytyjskiego generała Charlesa Gordona. Gdy w roku 1882 w Egipcie pojawili się Brytyjczycy bardzo szybko zainteresowali się też Sudanem. Ich postępy w tym kraju przyhamowało znacząco powstanie mahdystów (1881-1885). Po jego stłumieniu i politycznym konflikcie z Francją Sudan stał się kondominium brytyjsko-egipskim. W roku 1948 kraj uzyskał autonomię, a pierwszego dnia 1956 roku niepodległość. Błyskawicznie doszło do konfliktu między zamieszkującą północną część kraju ludnością arabską i żyjącymi na południu ludami murzyńskimi. Na rasowe podłoże konfliktu nakłada się również religijne, gdyż Arabowie są prawie wyłącznie muzułmanami, a murzyni to w dużej mierze chrześcijanie i animiści. Pierwsza wojna domowa skończyła się w 1972 przyznaniem południu autonomii. Jednak 9 lat potem jej ograniczanie spowodowało wybuch nowej wojny, w której według szacunków zginęło do dzisiaj ponad 2 miliony ludzi. Od 23 grudnia 2005 Sudan jest w stanie wojny z Czadem. Przyczyną wybuchu wojny było, według rządu w Ndżamenie, wspieranie czadyjskich rebeliantów przez rząd Sudanu. Rebelianci napadli na przygraniczne, czadyjskie miasto Adre, zabijając około 100 ludzi. Ponadto Czad oskarża sudańską milicję o napadanie na terytorium Czadu, rabowanie i palenie wsi.

Sudan

Soedan | ሱዳን | Sudan | السودان | Sudán | Sudán | Sudan | Sudan | Судан | Sudan | Súdán | Sudan | Sudan | Sudan | Sudaan | Sudan | Sudán | Sudano | Sudan | سودان | Soudan | Sudan | Sudán - السودان | 수단 | सूडान | Sudan | Sudan | Sudan | Súdan | Sudan | סודאן | Soudan | Sudan | Soudan | Sudan | Sudāna | Sudanas | Szudán | Судан | Sudan | Soedan | スーダン | Sudan | Sudan | Sodan | سۇدان | Sudan | Sudão | Sudan | Sudan | Судан | Sudani | Sudan | Sudán | Sudan | Судан | Sudan | Sudan | Sudan | Sudan | ประเทศซูดาน | Sudan | Sudan | Судан | 苏丹共和国

 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the "Sudan (państwo)".

Home Pageartsbusinesscomputersgameshealthhospitalshomekids & teensnewsphysiciansrecreationreferenceregionalscienceshoppingsocietysportsworld