Stopień utlenienia

Stopień utlenienia - w chemii jest definiowany jako liczba elektronów, które dany atom przekazał lub przyjął od innego atomu w ramach tworzenia z nim wiązania chemicznego.

Termin przekazanie lub przyjęcie może tu oznaczać zarówno pełne przekazanie elektronu innemu atomowi (lub ich grupie), co prowadzi do powstawania wiązania jonowego; lub tylko częściowe przekazanie elektronów w formie wiązania spolaryzowanego lub koordynacyjnego.

Stopień utlenienia oblicza się jako bilans wszystkich przekazanych i przyjętych elektronów przez dany atom, w ramach danej cząsteczki. Tzn. oblicza się formalny ładunek na atomie, jeśli przyjąć, że każde wiązanie jest jonowe - czyli że dla każdej pary związanych atomów, elektrony tworzące wiązanie należą w całości do atomu bardziej elektroujemnego.

Stopień utlenienia nie jest jednoznaczny z wartościowością. Np. w H₂PtCl₆ wartościowość platyny wynosi 6 (bo łączy się z sześcioma atomami chloru poprzez wiązania pojedyncze), zaś jej stopień utlenienia wynosi tylko +4, gdyż wymieniony związek ma budowę jonową - w anionie PtCl₆^2- platyna oddaje sześć elektronów atomom chloru, więc uwzględniając sumaryczny ładunek -2 dostajemy stopień utlenienia +4.

Stopień utlenienia można także wyznaczać nie dla pojedynczego atomu lecz dla całej ich grupy, przy czym reguły postępowania są tu dokładnie takie same, tyle że nie rozpatruje się wiązań występujących wewnątrz danej grupy lecz tylko między tą grupą a resztą cząsteczki.

W nazwach związków chemicznych (np. tlenków) stopień utlenienia podaje się cyframi rzymskimi w nawiasie, przy czym zwykle podaje się go tylko przy nazwie atomu, który osiąga maksymalny w danej cząsteczce dodatni stopień utlenienia, np. tlenek siarki(IV). Można też używać cyfr arabskich połączonych ze znakiem, np: tlenek siarki(+4). Najpierw znak, potem wartość, ponieważ zapis (4+) oznaczałby czterododatni jon.

W równaniach reakcji chemicznych (zwłaszcza redoks) stopień utlenienia pisze się centralnie nad symbolem atomu mianowaną liczbą arabską o rozmiarze takim jak w indeksie górnym.

Ustalenie stopnia utlenienia danego atomu lub grupy nie zawsze jest sprawą prostą. Istnieje wiele "szkolnych" reguł ustalania tego stopnia, jednak sprawdzają się one głównie w szkolnych zadaniach. W praktyce, aby być pewnym stopnia utlenienia danego atomu w konkretnym związku chemicznym trzeba dokładnie poznać jego strukturę elektronową. Po rozrysowaniu wzoru elektronowego przeprowadza się rachunek elektronów. Uzyskany bilans stanowi wartość stopnia utlenienia.

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Chemia

Gourt Home::Gourt :: Stopień utlenienia

Zobacz też

Linki zewnętrzne