Stalowa Wola – miasto i gmina w północnej części województwa podkarpackiego, w widłach rzek Wisły i Sanu, w powiecie stalowowolskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa tarnobrzeskiego.
Według danych z 30 czerwca 2005 r., miasto miało 68 472 mieszkańców.
Historia
Stalowa Wola została założona w
1938 r. na terenie wsi
Pławo jako osiedle przyfabryczne
Zakładów Południowych (od
1948 r.
Huta Stalowa Wola) i
Elektrowni Stalowa Wola (tzw. Ozet od skrótu
Okręgowy Zakład Energetyczny Tarnów), budowanych w ramach realizacji opracowanego przez zespół
Eugeniusza Kwiatkowskiego planu utworzenia
Centralnego Okręgu Przemysłowego. Nazwa miasta pochodzi od słów ówczesnego ministra spraw wojskowych, gen.
Tadeusza Kasprzyckiego, który o planie budowy COP-u mówił, że
jest to stalowa wola narodu polskiego wybicia się na nowoczesność.
W czasie II wojny światowej teren aktywnej działalności AK (Okręg Rozwadów).
Prawa miejskie uzyskała 1 kwietnia 1945. Na lata powojenne przypadł okres najbardziej dynamicznego rozwoju miasta, do zmiany ustrojowej w 1989 r. związanego głównie z Kombinatem Przemysłowym "Huta Stalowa Wola", zatrudniającego w szczytowym okresie w zakładzie macierzystym i szeregu filii zamiejscowych około 25 tys. pracowników. W 1973 r. do miasta przyłączono pobliski węzeł kolejowy Rozwadów.
Struktura powierzchni
Według danych z roku 2002, Stalowa Wola ma obszar 82,41 km², w tym:
- użytki rolne: 17%
- użytki leśne: 59%
Miasto stanowi 9,89% powierzchni powiatu.
Demografia
Dane z
30 czerwca 2004:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni
|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | %
|
| populacja | 66 482 | 100 | 34 338 | 51,7 | 32 144 | 48,3
|
gęstość zaludnienia (mieszk./km²) | 806,7 | 416,7 | 390
|
Według danych z roku 2002, średni dochód na mieszkańca wynosił 1187,66 zł.
Gospodarka
Przez większość historii miasta najważniejszymi zakładami pracy były
Huta Stalowa Wola SA oraz Elektrownia Stalowa Wola SA. Obie spółki były jednymi z największych obiektów przemysłowych w Polsce. Obecnie znaczenie zwłaszcza HSW wyraźnie się zmiejszyło. Po trudnym okresie transformacji ustrojowej po roku 1989 powstały nowe zakłady, legitymujące się lepszymi wynikami ekonomicznymi niż zakłady z Grupy Kapitałowej HSW. Jest to np. powstały w 1998 r. ATS Stahlschmidt & Maiworm zatrudniajacy w 2005 r. prawie 800 pracowników i plasujący się na 403 miejscu Listy 500 gazety "
Rzeczpospolita" wobec zatrudniającej podobną ilość pracowników HSW Huty Stali Jakościowych plasującej się na pozycji 483.
Zabytki
- zespół klasztorny kapucynów
- kościół parafialny św. Floriana i drewniana dzwonnica
- kościół parafialny MB Szkaplerznej (FARA)
- kościół katedralny MB Królowej Polski
- cmentarz parafialny w dzielnicy Rozwadów, założony w 1793 r.
- bożnica
Edukacja
Bibliografia
Garbacz D.:
Jak powstała Stalowa Wola, w zbiorze:
Stalowa wola narodu polskiego..., Stalowa Wola 1987, str. 37, wydawnictwo
bezdebitowe
Lista "500" 2005 gazety "Rzeczpospolita", nr 98 z 26 kwietnia 2006 r., poz. 400-450
Lista "500" 2005 gazety "Rzeczpospolita", nr 98 z 26 kwietnia 2006 r., poz. 450-500
Linki zewnętrzne
Miasta Polski | Powiat stalowowolski
Stalowa Wola | Stalowa Wola | Stalowa Wola | Stalova Vola | Stalowa Wola | Stalowa Wola