Spółgłoski zwarte powstają, gdy w czasie artykulacji dochodzi do blokady przepływu powietrza przez jamę ustną i nosową (zwarcia, implozji), po czym następuje gwałtownej jej przerwanie (rozwarcie, wybucha, eksplozja, plozja). Spółgłoski zwarte z plozją nazywa się spółgłoskami zwarto-wybuchowymi.

Spółgłoski zwarte należą do najbardziej rozpowszechninych dzwięków w językach świata. Prawie wszystkie języki posiadają głoski , a wyjątkowych wypadkach, gdy którejś z nich brak zwarcie krtaniowe () ma status fonemu.

Artykulacja

---

W artykulacji spółgłosek zwarto-wybuchowych można wyróżnić nastepujące fazy:

• implozja - w jamie ustnej dochodzi do zablokowanie przepływu powietrza,
• zwarcie - napływające z płuc powietrze zatrzymuje się przed utorzoną blokadą,
• plozja - narastające ciśnienie przerywa zaporę, dochodzi do eksplozji.

Spółgłoski zwarte mogą też być artykulowane bez plozji. W języku wietnamskim wygłosowe spółgłoski zwarte wymawiane są bez plozji. (zob. plozja).

Spółgłoski zwarte, w szczególności bezdżwięczne, mogą też być wymawiane z przydechem.

Zwartym spółgłoskom bezdźwięcznym może towarzyszyć dodatkowe zwarcie strun głosowych, mówimy się wtedy o spółgłoskach ejektywnych.

Przykłady

---

W alfabecie fonetycznym IPA wymienione są m.in. następujące spółgłoski zwarte:

• dwuwargowe
  • (), ()
• przednojęzykowe
  • ( ), ()
• przednojęzykowe z retrofleksją
  • (), ()
• środkowojęzykowe
  • (), ()
• tylnojęzykowe
  • (), ()
• języczkowe
  • (), ()
• gardłowa
• krtaniowa (zwarcie krtaniowe)
  • ()

Terminologia

---

Spółgłoski zwarte z plozją to inaczej spółgłoski zwarto-rozwarte, spółgłoski plozywne. Spółgłoski zwarte razem ze spółgłoskami nosowymi i zwarto-szczelinowymi tworzą wspólnie klasę spółgłosek okluzywnych (od łac. occlusio - zamknięcie).

Linki zewnętrzne

---

Spółgłoski zwarte w sindhi (łącznie 24 spółgłoski zwarte)

Klusil | Plosiv | Stop consonant | Consonne occlusive | 파열음 | עיצורים פוצצים | Plosief | 破裂音 | Plosiv | Lukkelyd | Consoană oclusivă | Klusiili | Klusil | 塞音