Serbia, oficjalnie Republika Serbii (serb. Република Србија / Republika Srbija) to państwo w środkowo-południowej Europie, powstałym 3 czerwca 2006 roku po rozpadzie państwa Serbia i Czarnogóra. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu, oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie.

Ustrój polityczny

4 lutego 2003 parlament Federalnej Republiki Jugosławii zgodził się na rozluźnienie związków między Serbią a Czarnogórą wewnątrz związku państw - Federacji Serbii i Czarnogóry.

Po obaleniu Slobodana Miloševicia 5 października 2000, kraj był rządzony przez Demokratyczną Opozycję Serbii. Konflikty nasiliły się wewnątrz koalicji rządzącej dopóki Demokratyczna Partia Serbii (DSS) nie opuściła rządu, pozostawiając Partii Demokratycznej (DS) całkowitą kontrolę. Niemniej jednak, w roku 2004 DSS uzyskała wystarczające poparcie aby utworzyć nowy rząd Serbii razem z G17 Plus i koalicją SPO-NS, poparty przez Socjalistyczną Partię Serbii. Premierem Serbii jest Vojislav Koštunica, przewodniczący DSS.

Obecnym prezydentem Serbii jest Boris Tadić, przewodniczący DS. Został wybrany zdobywając 53% głosów w drugiej turze wyborów prezydenckich, które odbyły się 27 czerwca 2004, poprzedzone wieloma nieudanymi wyborami od 2002 roku.

Geografia

Serbia leży na Bałkanach (historycznie i geograficznie największy region Europy Południowej, w Kotlinie Panońskiej. Graniczy z ośmioma państwami. Kraj nie posiada dostępu do morza, jednak dzięki Dunajowi możliwa jest żegluga do innych miast Europy Środkowej i Wschodniej oraz do Morza Czarnego.

Serbskie terytorium składa się z bogatych, żyznych równin północnej Wojwodiny, wapniowych wzgórz i kotlin na wschodzie, oraz, na południu, z gór i wzgórz. Regiony północne nawadniane są przez Dunaj. Morawa, jego dopływ, nawadnia bardziej górzyste regiony południowe.

Klimat Serbii jest zróżnicowany. W północnej części dominuje klimat kontynentalny, z zimnymi zimami i gorącymi latami z częstymi opadami deszczu, w południowej natomiast klimat adriatycki, z gorącymi, suchymi latami i jesieniami, a także dość chłodnymi zimami z opadami śniegu.

Historia

Korzenie państwa serbskiego sięgają VII wieku, do dynastii Vlastimiroviciów. Królestwo Serbskie (Duklja) zostało założone w XI wieku. Przetrwało do wieku XII.

• 1180 – Stefan I Nemanja uniezależnił Serbię od Bizancjum
• 1237 – pierwsze użycie nazwy Serbia
• 1346 – Stefan IV Duszan koronował się w Skopje na cara Serbów, Greków, Bułgarów i Albańczyków - okres Wielkiej Serbii.
• 15 czerwca 1389 – bitwa na Kosowym Polu, armia turecka rozgromiła Serbów i ich sojuszników
• 1459 – ostateczne zdławienie serbskiego oporu przez Turków
• 1690 – tysiące Serbów uciekły z Kosowa po klęsce antytureckiego powstania, które wybuchło z inspiracji Habsburgów
• 1699 – Wojwodina trafiła w ręce Habsburgów
• 1718 – 1739 – północne tereny Serbii znalazły się pod rządami Habsburgów, po ich oddaniu Turcji tysiące Serbów uciekły do Wojwodiny
• 1804 – wybuch powstania Jerzego Czarnego (alias Jerzy Karađorđević alias Đorđe Petrović)
• 1813 – pozbawione rosyjskiej pomocy powstanie skończyło się klęską, powstańcy przeszli za Dunaj
• 1815 – wybuchło kolejne powstanie pod wodzą Milana Obrenovicia
• 1817 – północna Serbia uzyskała ograniczoną autonomię
• 1830 – północna Serbia uzyskała pełną autonomię
• 1876 – Serbia wypowiedziała wojnę Turcji
• 1878 – kongres berliński, Serbia uzyskała niepodległość
• 1903 – zamach stanu, królewska para z rodu Obrenoviciów została zamordowana, królem został Piotr I Karađorđević
• 1908 – aneksja Bośni i Hercegowiny przez Austrię wywołała serbsko-austriacki kryzys polityczny
• październik 1912 – początek I wojny bałkańskiej
• czerwiec 1913 – początek II wojny bałkańskiej, w ich efekcie Serbia uzyskała Kosowo i Macedonię
• 28 lipca 1914 – Austria wypowiedziała wojnę Serbii, zaczęła się I wojna światowa, Serbowie odparli pierwszą ofensywę Austriaków
• czerwiec 1915 – wojska serbskie zajęły neutralną Albanię
• październik 1915 – ofensywa austriacko-niemiecko-bułgarska, serbska armia wycofała się do Albanii, a potem do Grecji
• 1 listopada 1918 – połączone siły Serbii, Francji, Wielkiej Brytanii i Grecji odbiły Belgrad
• grudzień 1918 – powstanie Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców
• styczeń 1929 – zamach stanu króla Aleksandra I Karađorđevicia, zmiana nazwy kraju na królestwo Jugosławii
• październik 1934 – Aleksander I zginał podczas wizyty we Francji w zamachu zorganizowanym przez ustaszy
• 25 marca 1941 – książę-regent Paweł Karađorđević przyłączył kraj do paktu antykominternowskiego, trzy dni później został obalony
• 6 czerwca 1941 – wojska niemieckie, włoskie i węgierskie zaatakowały Jugosławię, walki trwały 12 dni, na terenie Serbii Niemcy utworzyli marionetkowe państwo rządzone przez generała Milana Nedicia, w Serbii toczyły się walki między okupantami, milicją Nedicia, monarchistami Mihailovicia (czetnicy) i komunistami Tity
• 22 października 1944 – połączone siły Armii Czerwonej i partyzantów Tity zdobyły Belgrad, kolaboranci i monarchiści zginęli lub trafili do obozów, władzę w Jugosławii przejęli komuniści
• 1948 – konflikt Tity ze Stalinem
• 1968 – początek prokapitalistycznych reform gospodarczych
• 4 maja 1980 – śmierć Tity
• 1989 – Slobodan Milošević został wybrany prezydentem Serbii
• 25 czerwca 1991 – Chorwacja i Słowenia zadeklarowały niepodległość, początek rozpadu Jugosławii, Serbia postanowiła wspierać serbskich secesjonistów z Chorwacji i Bośni
• 27 kwietnia 1992 – stworzenie Nowej Jugosławii, obejmującej Serbię i Czarnogórę
• maj 1992 – Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych nałożyła sankcje ekonomiczne na Jugosławię
• 14 grudnia 1995 – podpisanie układu w Dayton kończy wojnę w byłej Jugosławii
• marzec 1998 – UCK początek ataków na Serbów w Kosowie, z każdym miesiącem walki stają się coraz krwawsze
• luty 1999 – wymuszone przez Zachód nieudane rozmowy albańsko-serbskie w Rambouillet
• 24 marca 1999 – samoloty NATO rozpoczynają naloty na Jugosławię, setki tysięcy Albańczyków uciekają z Kosowa
• 10 czerwca 1999 – koniec nalotów, Serbowie opuszczają Kosowo, do którego wkraczają zdominowane przez NATO siły pokojowe ONZ (KFOR), z prowincji uciekają tysiące Serbów, setki giną z albańskich rąk, prowincja pozostaje częścią Serbii, ale pod administracją ONZ
• wrzesień 2000 – masowe protesty skończyły się obaleniem Slobodana Miloševicia
• 28 czerwca 2001 – władze serbskie przekazały Miloševicia trybunałowi haskiemu
• 12 marca 2003 – premier Serbii Zoran Đinđić zginął z ręki snajpera
• 3 czerwca 2006 w wyniku proklamowania przez Czarnogórę niepodległości Serbia stała się samodzielnym państwem - kontynuatorem dotychczasowej federacji Serbii i Czarnogóry

Demografia

Grupy narodowe i etniczne wg spisu ludności z 2002 roku (bez Kosowa):

Zobacz też: Dynastia Karadziordziewiciów

Serbia

Serbien | Serbia | Сърбия | ᏎᎸᏈᏯ | Serbien | Serbia | Serbia | Serbia | Serbio | Serbie | 세르비아 | Srbija | Serbia | Serbia | סרביה | Serbia | Serbija | Србија | Servië | セルビア | Serbia | Serbia | Sérvia | Serbia | Сербия | Serbia | Srbsko | Srbija | Србија | Serbia | Serbien | Сербія | 塞尔维亚