Sąd Wyższy Prawa Niemieckiego 1356-1791. To Sąd apelacyjny w średniowiecznym systemie prawnych Małopolski mający rangę sądu najwyższego i powszechnego powołany przez króla Kazimierza Wielkiego do stosowania prawa magdeburskiego w zakresie rozstrzygania sporów między podmiotami pozostającymi w sporze, a także decydowania o przysługujących uprawnieniach oraz dokonywania innych czynności określonych w prawach. W Małopolsce do roku 1356 instutucją odwoławczą od wyroków wydawanych w oparciu o prawo magdeburskie był właściwy sąd w Magdeburgu. W roku 1356 król ustanowił instytucję Sądu Wyższego Prawa Niemieckiego w Krakowie i tym samym uniezależnił sądownictwo małopolskie od decyzji sądu w Magdeburgu. Sąd Wyższy Prawa Niemieckiego zakończył swoją działalność w roku 1791, po uchwaleniu Konstytucji 3 Maja oraz kodyfikacji praw Rzeczpospolitej. Sąd powołany przez króla Kazimierza Wielkiego, rozpatrywał głównie odwołania od wyroków ale przede wszystkim był sądem stanowym dla wójtów i sołtysów. Sądy Wyższego Prawa Niemieckiego mieściły się na zamkach starostw ówczesanej Małopolski natomiast pierwszą instancję stanowiły sądy ławnicze oraz sądy leńskie dla sołtysów. Sąd Wyższy Prawa Niemieckiego złożony był z podwójciego (landwójt) oraz 7 lub mniej ławników, 5 sołtysów wsi królewskich oraz 2 mieszczan. Zgodnie z prawem magdeburskim, rozpatrywane sprawy dotyczyły wójtów, sołtysów miast i królewskich wsi zastawnych oraz szlacheckich właściwego starostwa osadzonych na prawie magdeburskim. Od roku 1468 przed Sądem mieli się również stawiać sołtysi/kniaziowie wsi lokanych na prawie wołoskim.

Sąd Wyższy Prawa Niemieckiego w Małopolsce

• Biecz
  • 1981. Czasopismo Prawno-Historyczne, t XXXIII, z. l, s. 1-21.
• Nowy Sącz
  • 1984. Czasopismo Prawno­-Historyczne, t. XXXVI, z. l, s. 29-46.
• Kraków
  • 1993. Śląski Kwartalnik Historyczny, XLVIII, z. 2-3: Studia historyczno-prawne. Prace ofiarowane Kazimierzowi Orzechowskiemu w 70 rocznicę urodzin, s. 113-122.
• Frysztak
• Sanok
  • 1903. Samolewicz, Sąd wyższy prawa niemieckiego na zamku sanockim (1425-1553), 1903
• Sandomierz
  • Ehrenkreutz, St. , Sąd wyższy prawa niemieckiego grodu sandomierskiego (Der deutschrechtl. Oberhof auf der Burg Sandomierz), Pamiętnik (Nr. 160), S. 281--294).

Historia gospodarcza Polski | Historia prawa polskiego