Gourt Home::Gourt :: Roman Ingarden
Roman Ingarden (ur. 5 lutego 1893 w Krakowie, zm. 14 czerwca 1970 w Krakowie), polski filozof, profesor Uniwersytetu Lwowskiego (1925-1944), po wojnie Uniwersytetu Jagiellońskiego (1945-1950 i 1956-1963).
Życiorys
Studiował filozofię i matematykę we Lwowie i Getyndze. Doktoryzował się u Edmunda Husserla w roku 1918. W odrodzonej Polsce był profesorem gimnazjów w Lublinie, Warszawie i Toruniu. Habilitację uzyskał w roku 1924, co pozwoliło mu zostać docentem, a od 1933 profesorem Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. W czasie drugiej wojny światowej przebywał głównie we Lwowie, uczestniczył w tajnym nauczaniu i pracował nad swoim głównym dziełem, pt.: "Spór o istnienie świata". Po zakończeniu okupacji hitlerowskiej wykładał na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Również po przejściu na emeryturę nadal wiele publikował, brał udział w międzynarodowych kongresach, wygłaszał odczyty w Polsce i za granicą.
Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności, Polskiej Akademii Nauk oraz wielu zagranicznych towarzystw naukowych.
Opublikował łącznie 224 prace, pisał głównie po polsku i niemiecku. Wiele jego dzieł doczekało się tłumaczeń na języki obce. Dokonał kilku przekładów na język polski (m. in Krytyki czystego rozumu Immanuela Kanta). Pozostawił bogatą spuściznę rękopiśmienną.
Poglądy
Głównym przedmiotem badań Ingardena były zagadnienia z epistemoligii, ontologii i estetyki. Był on także autorem kilku prac z zakresu aksjologii, antropologii filozoficznej i filozofii języka. Mistrzem i nauczycielem Ingardena był twórca fenomenologii - Edmund Husserl. Badania filozoficzne przeprowadone przez Ingardena często krytycznie nawiązują do analiz Husserla. Jednak w odróżnieniu od swojego mistrza Ingarden na gruncie epistemologii argumentował za realizmem, a w ontologii, w celu rozstrzygnięcia sporu dotyczącego sposobu istenia świata danego nam w percepcji, wyróżniał i analizował następujące sposoby istnienia: realny (przedmioty trwające w czasie, procesy, zdarzenia), idealny, intencjonalny i absolutny.
Główne dzieła
- Intuition und Intellekt bei Henri Bergson, 1921 (Intuicja i intelekt u Henryka Bergsona, 1963)
- Essentiale Fragen, 1925 (O pytaniach esencjalnych, 1972)
- Das literarische Kunstwerk, 1931 (O dziele literackim, 1960)
- O poznawaniu dzieła literackiego, 1937
- Szkice z filozofii literatury, 1947
- Studia z estetyki, 1957-1970
- Über die Verantwortung. Ihre ontischen Fundamente, 1970 (O odpowiedzialności i jej podstawach ontycznych, 1972)
- U podstaw teorii poznania, 1971
- Książeczka o człowieku, 1972
- Spór o istnienie świata, 1947-1974
Zobacz też
Linki zewnętrzne
Polscy filozofowie | Ludzie związani ze Lwowem | Członkowie Polskiej Akademii Nauk
"Roman Ingarden"