Rośliny (Plantae) - królestwo samożywnych, eukariotycznych organizmów lądowych, jak i wodnych o budowie tkankowej. Ewolucja umożliwiła przystosowanie ich budowy do zmiennych warunków środowiskowych panujących na Ziemi.

Rośliny zbudowane są z komórek, tworzących u roślin wyżej uorganizowanych tkanki i organy, które umożliwiają roślinom oddychanie, odżywianie, wzrost i rozwój.

Dawniej termin oznaczał organizmy jedno- i wielokomórkowe o komórkach osłoniętych ścianami komórkowymi lub zdolne do samożywności. Ślad takiego ujęcia zachował się jedynie w zakresie zainteresowań tradycyjnej botaniki, która zajmowała się wszystkimi organizmami nie będącymi zwierzętami, od bakterii, poprzez grzyby, glony, mszaki po rośliny naczyniowe.

Rośliny, które wymarły to rośliny kopalne, zajmuje się nimi paleobotanika.

W obecnie obowiązującej systematyce wyodrębnia się rośliny zielone – klad zawierający zielenice wraz z ramienicami oraz ich potomków - rośliny lądowe.

Systematyka

• Królestwo: rośliny (Plantae)
  • • • Gromada: glaukocystofity (Glaucophytes, Glaucocystophytes) (glony)
      • Gromada: krasnorosty (Rhodophyta) (glony)
        • • Klasa: bangiowe (Bangiophyceae) (glony)
          • Klasa: krasnorosty właściwe (Florideophyceae) (glony)
          • Klasa: cyjanidiowe (Cyanidiophyceae) (glony)
      • Gromada: zielenice (Chlorophyta) (glony)
        • • Klasa: prazynofity (Prasinophyceae) (glony)
          • Klasa: watkowe (Ulvophyceae) (glony)
          • Klasa: zielenice właściwe (Chlorophyceae) (glony)
          • Klasa: ramienicowe (Charophyceae) (glony)
      • Gromada: mszaki (Bryophyta)
        • • Klasa: glewiki (Anthocerotopsida)
          • Klasa: mchy (Bryopsida)
          • Klasa: wątrobowce (Hepaticopsida)
  • Podkrólestwo: rośliny naczyniowe (Tracheobionta)
    • • Gromada: ryniofity, ryniofyty (Rhyniophyta) (rośliny kopalne)
      • Gromada: trymerofity, trimerofyty (Trimerophyta, Trimerophytophyta) (rośliny kopalne)
      • Gromada: zosterofilofity, zosterofyle (Zosterophyllophyta) (rośliny kopalne)
      • Gromada: kladoksylony (Cladoxylophyta) (rośliny kopalne)
      • Gromada: psylofity (Psilotophyta Heintze) (rośliny kopalne)
        • Podgromada: Psilotophytina Tippo ex Reveal (rośliny kopalne)
          • Klasa: psylotowe (Psilotopsida D.H. Scott) (rośliny kopalne)
      • Gromada: paprotniki (Polypodiophyta Cronquist, Filicinophyta, Pteridophyta)
        • Podgromada: Polypodiophytina Reveal
          • Klasa: paprocie (Polypodiopsida Cronquist, Pteridopsida)
          • Klasa: nasięźrzałowe (Ophioglossopsida Thomé)
      • Gromada: skrzypy (Equisetophyta B. Boivin, Sphenophyta)
        • Podgromada: Equisetophytina Reveal, Sphenophytina
          • Klasa: skrzypowe (Equisetopsida C. Agardh, Sphenopsida)
      • Gromada: widłaki, widłakowe (Lycopodiophyta D.H. Scott, Lycophyta)
        • Podgromada: Lycopodiophytina Tippo ex Reveal
          • Klasa: widłaki jednozarodnikowe, widłaki właściwe, widłakowe właściwe (Lycopodiopsida Bartl., Lycopsida)
          • Klasa: widłaki różnozarodnikowe (Isoёtopsida J.H. Schaffn.)
          • Klasa: widliczki (Selaginellopsida)
    • Nadgromada: rośliny nasienne (Spermatophyta, Anthophyta)
      • Gromada: paprocie nasienne (Pteridospermophyta) (rośliny kopalne)
        • • Klasa: Lyginopteridopsida (rośliny kopalne)
          • Klasa: Caytoniopsida (rośliny kopalne)
          • Klasa: Glossopteridopsida (rośliny kopalne)
      • Gromada: pranagozalążkowe (Progymnospermophyta) (rośliny kopalne)
      • Gromada: nagonasienne (Pinophyta, Coniferophyta)
        • Podgromada: nagonasienne wielkolistne (Cycadophytina Cronquist)
          • Klasa: benetyty (Bennettitopsida) (rośliny kopalne)
          • Klasa: sagowcowe, sagowce (Cycadopsida Brongn.)
        • Podgromada: Ginkgoophytina Cronquist
          • Klasa: miłorzębowe (Ginkgoopsida Engl.)
        • Podgromada: Gnetophytina Cronquist
          • Klasa: gniotowe (Gnetopsida Thomé)
        • Podgromada: nagonasienne drobnolistne (Pinophytina Cronquist, Coniferophytina)
          • Klasa: kordaity, kordaitowe (Cordaitopsida) (rośliny kopalne)
          • Klasa: iglaste, szpilkowe (Pinopsida Burnett, Coniferopsida)
      • Gromada: okrytonasienne (Magnoliophyta, Angiospermophyta)
        • Podgromada: Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal
          • Klasa: Liliopsida Brongn. (dawne jednoliścienne)
          • Klasa: Magnoliopsida Brongn. (dawne dwuliścienne)
          • Klasa: Piperopsida Bartl.
          • Klasa: Ranunculopsida Brongn.
          • Klasa: Rosopsida Batsch

Formy życiowe roślin

Podział ze względu na rozwój i budowę

Ze względu na wielokrotność występowania okresu rozwoju generatywnego, rośliny dzielimy na:

• rośliny monokarpiczne - występuje u nich tylko jeden cykl rozwojowy.
• rośliny polikarpiczne - cykl rozwoju generatywnego występuje wielokrotnie (byliny, krzewy i drzewa).

W zależności od typu budowy i trwałości łodygi, a także cyklu rozwojowego rośliny dzielimy na:

• rośliny drzewiaste:
  • drzewa
  • krzewy
  • krzewinki
• rośliny zielne
  • rośliny jednoroczne
    • rośliny jare
    • rośliny ozime
  • rośliny dwuletnie
  • rośliny wieloletnie (byliny)

Formy życiowe roślin wg systemu Raunkiaera zostały podzielone ze względu na położenie i sposób ochrony pąków w okresie niesprzyjającym dla rozwoju roślin. Wyróżnił on:

• fanerofity, rośliny jawnopączkowe
• chamefity, rośliny niskopączkowe
• hemikryptofity, rośliny naziemnopączkowe
• terofity - rośliny jednoroczne nie zawiązujące pączków zimowych
• geofity, rośliny ziemnopączkowe

Ze względu na środowisko geofity można podzielić na:

• helofity, rośliny błotnopączkowe, geofity bagienne
• hydrofity, rośliny wodnopączkowe

Można je także podzielić ze względu na sposób wykształcania organów podziemych:

• geofity cebulkowe (tulipan, czosnek)
• geofity ryzomowe (kosaciec, konwalia)
• geofity korzeniowe (ostrożeń)

Podział według różnych warunków środowiska

Ze względu na zapotrzebowanie na wodę wyróżniamy następujące grupy roślin:

• hydrofity - rośliny wodnolubne
• hygrofity - rośliny bagienne, wilgociolubne
• mezofity - rośliny mające średnie lub zmienne zapotrzebowanie na wodę
• tropofity - rośliny klimatu zmiennego, pojawiające się cyklicznie
• kserofity - rośliny sucholubne
  • sukulenty - rośliny gruboszowate
  • suchorośla - suchorosty, sklerofity

W zależności od wymagań w stosunku do światła rośliny dzielimy na:

• rośliny światłolubne, heliofity
• rośliny cieniolubne, skiofity

Szablony użyte w tym artykule: Szablon:Commons Szablon:Infobox nagłówek Szablon:Infobox nagłówek dodaj Szablon:Infobox wiersz Szablon:Infobox wiersz dodaj Szablon:Link FA Szablon:Rostab artykuł dyskusja edytuj Uwzględniając kwasowość gleby mierzoną w pH wyróżniamy:

• rośliny zasadolubne, bazofity - wymagają gleb zasadowych
• rośliny kwasolubne, rośliny acidofilne, acifofity - wymagają gleb kwaśnych, bezwapniowych

Obserwując tolerancję roślin na występowanie różnych pierwiastków rośliny dzielimy na:

• rośliny wapieniolubne, kalcyfity - potrzebują gleb wapiennych z dużą ilością wapnia
• rośliny azotolubne, rośliny nitrofilne, nitrofile - potrzebują gleb bogatych w związki azotowe
• rośliny słonolubne, słonorośla, halofity - rosną na glebach bogatych w sole

Ochrona

Niektóre rośliny w Polsce są objęte ochroną gatunkową. Są one wyszczególnione na liście gatunków roślin objętych ścisłą ochroną.

Zobacz też:

• Mikrobiologia - nauka o mikroorganizmach
• Algologia - nauka o glonach
• Mikologia - nauka o grzybach (znana bardziej pod niepoprawną nazwą "Mykologia")
• przegląd zagadnień z zakresu biologii

Linki zewnętrzne

• Systematyka królestwa roślin
• Alternetywne systemy klasyfikacji roślin
• Atlas roślin naczyniowych Polski
• Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski
• Vascular Plant Families and Genera (Royal Botanic Gardens, Kew)

Rośliny | Botanika

Tumbuhan | Si̍t-bu̍t | Растения | Planta | Planteriget (Plantae) | Pflanzen | Taimed | Plant | Plantae | Plantoj | Plante | Planda | 식물 | Piante | צמח | Planta | Plantae | Augalų karalystė | Kilitl | Planten | 植物 | Plante | Plant | Plantae | Plant | Rastline | Kasvit | Växter | Рослини | 植物