Rękoczyn, manewr Heimlicha, tłocznia brzuszna - technika pomocy przedlekarskiej stosowana przy zadławieniach. Polega na wywarciu nacisku na przeponę, w celu sprężenia powietrza znajdującego się w drogach oddechowych i "wypchnięcia" obiektu znajdującego się w tchawicy. Manewr Heimlicha z racji na potencjalną możliwość uszkodzenia trzewi jamy brzusznej stosowany jest zwykle tylko wtedy, gdy inne metody zawiodły (takie jak np. opukiwanie po plecach).

Rękoczyn ten wykonuje się zależnie od wieku poszkodowanego - kluczowe znaczenie ma tutaj wielkość ciała pacjenta. W przypadku osób dorosłych ratownik staje za ofiarą wypadku i obejmie ją rękoma na wysokości pasa, układa obie swoje ręce w pięść, między pępkiem a żebrami poszkodowanego, tak, aby możliwe było uciskanie przepony ku górze, po czym energicznie i szybko uciska przeponę. U dzieci przeponę uciska się jedną ręką (z palcami zwiniętymi w pięść), a drugą, otwartą przytrzymuje się dziecko na plecach.

Zalecane jest stosowanie manewru Heimlicha wobec własnej osoby, w przypadku, gdy niemożliwe jest uzyskanie pomocy od drugiego człowieka. Przy uciskaniu przepony można wykorzystać kant blatu lub innego sprzętu będącego w pobliżu.

Przy niepodjętej pomocy przedmedycznej, ofiara może umrzeć w ciągu 5 minut od momentu zadławienia.

Nazwa rękoczynu pochodzi od H. J. Heimlicha, który w 1974 opisał tę metodę. Medycyna ratunkowa

Heimlich-Handgriff | Abdominal thrusts | Maniobra de Heimlich | Méthode d'Heimlich | 하임리히법 | Manovra di Heimlich | Heimlichmanoeuvre | Manobra de Heimlich | Heimlich manöver | Heimlich maneuver