Prokarioty (Prokaryota; Procaryota; polski syn. - prokarionty) - organizmy w większości jednokomórkowe, których komórka nie zawiera jądra komórkowego (w przeciwieństwie do eukariotów). Różnica między tymi dwiema taksonami (klasyfikowanymi czasem w randze domeny) należy do najważniejszych różnic systematycznych. Większość prokariotów to bakterie, dlatego czasem nazwy te stosuje sie wymiennie. W systematyce istnieje jednak trend do rozbijania domeny prokarioty na dwie i w związku z tym wyróżniania trzech domen: eukarioty, bakterie właściwe i archeany.

Nazwa "prokarioty" pochodzi od greckiego pros (przed) i karyon (jądro).

Lista synonimów nazwy "prokarioty":
prokarionty, akariobionty, akariota, organizmy akariotyczne, anukleobiony, bezjądrowce, bezjądrowe, prokariota, protokarionty, organizmy prokariotyczne, przedjądrowce.

Opis komórki

---

Komórka organizmu prokariotycznego jest zazwyczaj znacznie mniejsza od komórki eukariotycznej i nie zawiera jądra, wakuoli, siateczki endoplazmatycznej, aparatu Golgiego, centrioli, wrzeciona podziałowego, mitochondriów i chloroplastów, czyli struktur charakterystycznych dla eukariotów. DNA prokariotów nie jest połączony z histonami i występuje w postacie długiej podwójnej nici zwanej genoforem (czasem określanej też mianem pojedynczego chromosomu), splątanej w kłębek w obszarze jądrowym (nukleoid), który nie jest ograniczony i oddzielony od cytoplazmy błoną jądrową.

W cytoplazmie prokariotów znajdują się: mezosomy, rybosomy, a u form fotosyntetyzujących dodatkowo jeszcze chromatofory lub tylakoidy. W cytoplazmie mogą występować koliste struktury zbudowane z DNA i zwane plazmidami. Dodatkowymi elemantami, w które mogą być zaopatrzone powłoki komórek bakteryjnych są rzęski i fimbrie (inaczej pile); u większości występuje też mureinowa ściana komórkowa, zazwyczaj otoczona z zewnątrz warstwą śluzu.

Prokarioty rozmnażają się bez udziału procesu płciowego, przez podział komórki, jednakże obserwuje się u nich procesy o charakterze paraseksualnym, w trakcie którego dochodzi do wymiany lub transferu DNA (koniugacja, transdukcja i transformacja).

prokarioty

Прокариоти | Cèl·lula procariota | Prokaryota | Prokaryot | Prokaryoten | Prokaryote | Célula procariota | Prokarioto | Prokarioto | Procaryote | 원핵생물 | Prokariota | Prokaryota | פרוקריוטיים | Prokariots | Prokaryoten | Prokariotinė ląstelė | Prokarióta | Прокариотa | Prokaryoot | 原核生物 | Prokaryoter | Prokaryota | Procarionte | Прокариоты | Prokaryoty | Prokariont | Прокариоте | Prokariote | Esitumaiset | Prokaryoter | Sinh vật nhân sơ | 原核生物