Toothdecay.jpg Próchnica zębów to choroba bakteryjna zębów powodująca uszkodzenie tkanek zęba. W konsekwencji może prowadzić do utraty zęba lub zapalenia otaczających go tkanek. W ekstremalnych przypadkach może być źródłem zakażenia odległych narządów (typowym przykładem jest zapalenie tęczówki oka).

=Przyczyny=

Aby doszło do rozwoju próchnicy muszą jednocześnie zaistnieć cztery czynniki:

1. bakterie
2. cukry
3. podatność zębów
4. czas

Każdy z nich jest czynnikiem koniecznym, lecz niewystarczającym, do powstania próchnicy.

Bakterie

Głównymi bakteriami odpowiedzialnymi za rozwój próchnicy są streptokoki, a z nich najważniejesze to Streptococcus mutans. Inne próchnicotwórcze bakterie to: S. salivaris, S. mitior, S. sanguis. Bakterie te są zdolne do wytwarzania kwasów w wyniku metabolizowania cukrów (głw. kwas mlekowy). Zakwaszone środowisko (pH poniżej 5,5) sprzyja demineralizacji szkliwa. W ten sposób ząb zostaje pozbawiony swojej najważniejszej ochrony przed środowiskiem zewnętrznym a bakterie mogą penetrować w jego głąb.

Ponadto bakterie te uczestniczą w powstawaniu płytki nazębnej. Stanowi ona doskonałe środowisko dla rozwoju bakterii pierwotnie tlenowych a z czasem względnie beztlenowych i beztlenowych.

Cukry

Cukry są podstawą metabolizmu bakterii. Znajdują się w różnych pokarmach w różnych ilościach. Cukry występujące naturalnie w pokarmach mają niewielkie znaczenie dla rozwoju próchnicy. Większą rolę odgrywają rafinowane cukry sztucznie dodawane do pokarmów. Cukry różnią się swoim działaniem próchnicotwórczym. Najbardziej do jej rozwoju predysponują glukoza, sacharoza i fruktoza. Skrobia ma znikomy wpływ na rozwój próchnicy.

Substytuty cukru takie jak aspartam nie wywołują próchnicy.

Podatność zębów

Podatność na próchnicę jest cechą osobniczą. Zapadalność na próchnicę jest różna u różnych osób. Wynika to zarówno z predyspozycji genetycznych jak i z warunków socjalnych, w których rozwijał się i przebywa człowiek. Dostarczanie wapnia i fluoru w okresie płodowym jak i w okresie wzrostu ma bardzo duży wpływ na podatność zębów na próchnicę.

Czas

Aby doszło do powstania próchnicy trzy powyższe czynniki muszą zaistnieć jednocześnie odpowiednio długo w czasie. Nawet wysokie spożycie cukru przy podatnych na próchnicę zębach nie musi prowadzić do rozwoju tej choroby. Warunkiem jest jednak dokładne i częste oczyszczanie zębów z pozostałości pokarmowych.

=Leczenie=

Zniszczona struktura zęba nie regeneruje się, jednak leczenie może powstrzymać postępującą próchnicę. Celem leczenia jest zachowanie zęba i zapobieżenie powikłaniom.

Wypełnianie zębów polega na usunięciu uszkodzonych tkanek zęba i umieszczenie w ich miejsce materiału przeznaczonego do odbudowy zębów. Najczęściej stosowane materiały to amalgamat srebra, glass-ionomery i różne kompozyty.

W przypadkach bardzo zaawansowanego procesu próchnicowego dochodzi do zakażenia tkanek miękkich znajdujących się w zębie. Wówczas zachodzi konieczność leczenia kanałowego.

stomatologia

نخر الأسنان | Chiù-khí | Caries | Zahnkaries | Dental caries | Caries | Kario | Carie dentaire | Carie dentaria | עששת | Dantų kariesas | Cariës | う蝕 | Cárie | Кариес | Zubný kaz | Karies | Karies | 齲齒