Porfiryny to związki makrocykliczne składające się z czterech pierścieni pirolowych, połączonych mostkami =CH-.

Właściwości fizyczne i chemiczne

---

Właściwości chemiczne

• Porfiryny mają charakter aromatyczny (zawierają 22 zdelokalizowane elektrony typu $\backslash pi$)
• Intensywnie absorbują światło w zakresie widzialnym

Właściwości fizyczne

• Są silnie zabarwione zarówno jako ciała stałe, jak i w roztworach

Budowa

---

Porfina.png Pod względem budowy cząsteczki wszystkie związki z tej grupy są pochodnymi najprostszej porfiryny zwanej porfiną.

Występowanie i zastosowanie

---

Występowanie

• głównie w białkach zawierających hem (hemoglobina)
• w ludzkich odchodach (koproporfiryna) i moczu chorych na porfirię (uroporfiryna)
• można je też otrzymywać syntetycznie

Zastosowanie

• synetyczne porfiryny są szeroko stosowane jako ligandy w związkach kompleksowych wykorzystywanych do katalizy i badań modelowych
• jako czynniki uczulające przy fotochemicznej terapii przeciwnowotworowej

Reakcje

---

Produktami degradacji, która prowadzi do rozerwania pierścienia markocyklicznego są np. biliwerdyna i bilirubina.
Częściowe uwodornienie prowadzi do powstania chloryn (chlorofil).

Aminy

Porfyrin | Porphyrin | Porphyrin | Porphyrine | Porfirino | ポルフィリン | Porfyriini | Porfyrin